Chiều tháng chín, trời đứng gió. Nước lên gần mép ván, nâu và êm, và Sophea chèo thau ra rìa làng với một cuộn chỉ đen trên đầu gối. Má bảo trả cho bà Hai Chỉ, mượn từ đầu mùa, trả trễ hai tháng.

Bè bà Hai Chỉ nằm ngoài cùng, sau hàng thùng phuy sắt. Mái lá thấp, trước hiên có cái máy may đạp chân, bánh xe sơn đen tróc gần hết. Bà ngồi sau máy, kính lão tụt xuống mũi, tay kéo một mảnh vải màu chàm qua kim.

"Bà Hai."

"Sophea. Vô đi con."

"Má con gửi bà cuộn chỉ."

"Bỏ đó đi. Má con còn chỉ không?"

"Dạ còn."

"Còn thì khỏi mượn nữa. Lại đây."

Bà không ngẩng đầu. Cô ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh máy, đặt cuộn chỉ lên mép bàn, cạnh một hộp thiếc đựng nút áo. Mảnh vải màu chàm trên tay bà đã thành cái áo nhỏ, tay ngắn, cổ tròn, ba nút. Chưa đính nút.

"Con coi," bà nói, giơ cái áo lên. "Cổ áo này vừa không."

"Dạ."

"Vừa không?"

"Vừa."

"Con nhìn kỹ chưa?"

"Nhìn rồi. Vừa."

"Ừ." Bà đặt áo xuống đùi, vuốt cổ áo bằng ngón cái. "Bà cũng thấy vừa."

Cô nhìn cái áo, rồi nhìn tay bà. Ngón tay bà chai ở đầu, mỗi đường chỉ đi qua đều dừng đúng chỗ. Bà với tay lấy một tờ giấy báo cắt hình cái áo, mép giấy vàng, sờn, ghim bằng ba cây kim.

"Rập đó hả bà?"

"Rập. Bà cắt theo nó từ hồi đầu."

"Hồi đầu là hồi nào?"

"Hồi bà bắt đầu may cái áo này."

"Rập cũ vậy mà còn dùng được hả bà?"

"Dùng được. Cỡ nào cũng cỡ này." Bà gỡ một cây kim, ghim lại chỗ khác. "Rập mà đổi thì phải đo. Bà không đo."

"Dạ."

"Đo làm chi cho tốn công. Cỡ này là cỡ này."

Sophea gật. Cô không hỏi áo cho ai. Bà Hai Chỉ cũng không nói, và cái máy may nằm yên giữa hai người như cái bàn.

Ngoài mé, có tiếng nước khua, rồi tiếng cười. Hai đứa nhỏ ngồi chung một cái thau nhôm, chèo bằng hai bàn tay, thau xoay một vòng rồi đâm vô thùng phuy đánh cộp.

"Bà Hai!"

"Chèo coi chừng. Thủng thùng của bà bây giờ."

"Tụi con ké nước đường bà ơi!"

"Nước đường hôm nay hết rồi."

"Bà nói dối. Con nghe tiếng muỗng!"

"Tai mày thính quá." Bà cười, đẩy kính lên, quay vô nhà. "Sophea, con uống không? Đường thốt nốt, bà nấu hôm qua."

"Dạ, con uống."

"Hai đứa bây ngồi yên. Bám vô thùng, đừng bám vô mái."

Bà bưng ra ba cái ly nhựa, một cái nồi nhỏ. Nước đường sánh, màu hổ phách, thơm khét nhẹ. Hai đứa nhỏ uống ừng ực, ly hết thì liếm mép, rồi xô thau đi mất, vừa chèo vừa hát, hát sai nhịp.

Cô uống chậm. Nước ngọt đọng ở cuống họng, và cô giữ nó ở đó một lúc.

"Con đếm lại cho bà," bà Hai Chỉ nói, vẫn nhìn theo hai cái thau. "Mấy đứa."

"Hai."

"Hai." Bà gật. "Bà nghe thấy hai."

Bà cầm cái áo lên, xỏ kim, bắt đầu đính nút. Mỗi cái nút bà may bốn mũi, mũi nào cũng đều. Khi xong cái thứ ba, bà cắn chỉ, và gấp áo vuông vắn, đặt lên cái ghế thấp cạnh máy.

"Về nghen con," bà nói. "Gửi lời má con."

"Dạ, con gửi."

Cô chèo thau về bằng đường ngang rìa làng, qua một cụm lục bình dày. Sau cụm lục bình có một cái bè nhỏ lợp bạt xanh. Ông Bảy Cạn ngồi trên bậc thềm, cạnh một cái máy nén khí sơn đỏ, tay lau từng ngón vào cái giẻ dầu.

Trước ông, trên bậc, đặt một cái chén cơm. Cơm đã nguội, mặt cơm khô lại thành một lớp mỏng. Đôi đũa gác ngang miệng chén.

Cô cột thau vô cọc, bước lên ván.

"Ông Bảy."

"Con."

"Ông bơm hũ hả?"

"Kiểm tra. Máy nén mùa này hay hụt hơi."

"Dạ."

"Mày ghé làm gì?"

"Con trả chỉ cho bà Hai Chỉ."

"Bà Hai may áo chưa?"

"Dạ, may rồi."

"Ừ." Ông không hỏi thêm. Mắt ông đi từ mặt cô sang cái chén trước mặt, rồi trở lại cái máy. "Dọn từ hồi nào tới giờ."

Sophea không đáp. Cô đứng đó, tay buông thõng, nghe tiếng nước đập nhẹ vô thùng phuy bè ông. Ông Bảy không nhìn cô, và cô không nhìn chén cơm.

"Mấy cái hũ còn giữ tới Tết, con," ông nói.

"Dạ, tới Tết."

Ông kéo cái dây khởi động. Máy nổ hai nhịp, tắt, nổ lại, rồi chạy đều, tiếng nó rền lên mặt nước. Ông cúi đầu nghe, chỉnh một con ốc bằng ngón cái, như chưa từng có cuộc nói chuyện nào. Cô đứng nhìn lưng ông một chút, rồi đi xuống ván.

Cô chèo về, thau lướt trên nước nâu, bóng cô dài ra sau lưng theo ánh chiều.

Về tới bè, má đang múc cơm. Cái nồi đặt trên bệ, hơi bốc lên, đèn dầu chưa thắp. Cô bước vô, cởi nón, treo lên đinh.

"Trả chỉ rồi hả?" má hỏi.

"Dạ."

"Bà Hai nói gì?"

"Bà nói gửi lời má."

"Ừ."

"Bà may áo."

"Bà may hoài."

"Dạ."

"Ngồi ăn."

"Má."

"Hử?"

"Bà Hai nấu nước đường."

"Bà nấu hoài."

"Con uống một ly."

"Uống rồi thì ăn ít thôi."

"Dạ."

Má múc ba chén. Chén thứ nhất của má, chén thứ hai của Sophea, chén thứ ba bà bưng qua nhà, đặt sát vách. Cô ngồi xuống chiếu, nhìn ba chén trong ánh chiều, rồi nhìn ra cửa.

Bên ngoài, mặt nước sáng một đường dài từ hiên nhà cô ra rìa làng.

Mái lá bà Tám. Mái lá ông Tư Nón. Mái lá bà Hai Chỉ. Cái bạt xanh sau lục bình.

Cô đếm theo ánh sáng, bằng ngón tay dưới mâm, ngón cái chạm từng ngón một. Bốn nhà. Rồi cô đặt ngón thứ năm xuống, trên đầu gối mình.

Năm nhà.