Chiều cuối tháng sáu, cả làng quét sàn, bốn mươi bè, hơn trăm cây chổi. Nắng đã xiên, đổ bóng các mái lá dài ra mặt nước, và mặt nước nâu, thấp, chưa có dấu hiệu gì. Tiếng chổi tre đi từ nhà này sang nhà kia theo cầu ván, nhịp này chồng lên nhịp kia, và không ai nhắc ai. Sophea quét từ mé ngoài vô bếp, hết một lượt thì quét ngược lại, cây chổi lá dừa mòn một bên nên cô quét nghiêng tay.

Trong nhà, má đang trải chiếu.

Cô thấy từ ngoài mé, qua cửa. Má ngồi xổm cạnh vách, chỗ cái lỗ thủng bằng nắm tay vẫn chưa vá. Trước mặt bà là cái gối bông cũ, vỏ xanh nhạt, đặt thẳng góc với vách. Bên cạnh gối là cái thau nhôm nhỏ, đầy nước tới nửa.

Bà đặt cái khăn vắt lên mép thau, vuốt cho phẳng, rồi chống tay đứng dậy.

Năm ngoái chỉ có cái chén, và cái chăn cô tự trải. Năm nay má bày thêm, và bày trước khi ai nhắc.

Sophea đứng ở bậc cửa, cầm chổi. Cô nhìn cái gối, cái thau, cái khăn. Cô đếm: ba thứ.

"Má để gối rồi hả?" cô hỏi.

"Để rồi."

"Hồi nào?"

"Hồi trưa."

"Con tính để."

"Mày quét đi."

"Dạ."

"Quét cho sạch. Chiều nay đủ rồi."

Má đi qua cô, ra bếp. Bà đi nghiêng, trút sức vô chân trái, tay phải cong ngón đỡ vào khung cửa. Bà không quay đầu.

Cô quét nốt. Sàn đã sạch từ sáng, nhưng cô quét lại, khe thứ nhất tới khe thứ hai mươi, cho đến khi chổi chạm bậc thềm.

Ngoài mé, thằng Vuth chèo thau tới, cái cặp không còn, tay không cầm gì, mặt đỏ vì nắng. Nó dừng cách mé một sải sào.

"Chị Sophea."

"Hử."

"Chiều nay nước trở hả?"

"Con biết rồi mà."

"Con biết. Con hỏi coi chị biết không."

"Chị biết."

"Vậy chị cũng biết thôi."

"Ừ. Chị cũng biết thôi. Con đã nói câu đó năm ngoái."

"Năm ngoái con nói vậy hả?"

"Nói y chang."

"Vậy con lớn rồi mà nói lại." Nó vỗ ngực. "Năm nay con lên lớp hai."

"Lớp hai ngồi đâu?"

"Bàn sau. Bàn sau thấy được nước."

"Thấy nước làm chi?"

"Coi ghe ai chạy ngang. Thầy không cho coi, mà con coi."

"Thầy biết không?"

"Biết. Thầy gõ thước."

"Gõ đau không?"

"Gõ lên bàn. Bàn đau."

"Vậy con ngồi bàn trước đi."

"Bàn trước nóng, chị." Nó cười, lộ cái răng sún đã mọc xong. Rồi nó chèo đi, tay đẩy sào, chân đạp nước.

Cô nhìn theo. Phía sau cô, trong nhà, cái gối nằm nguyên chỗ.

Bà Tám bước ra từ bè bên cạnh, cầm một bó rau muống buộc dây chuối.

"Sophea. Bà hái dư, con cầm qua một bó."

"Nhà con có rau rồi bà."

"Rau thêm cũng không thừa."

"Sao bữa nay bà hái nhiều vậy?"

"Nấu dư thì hái dư." Bà Tám cười, đưa bó rau qua mé. "Con hỏi như năm ngoái."

"Năm ngoái con hỏi vậy hả bà?"

"Hỏi y chang. Con đếm giỏi mà nhớ dở."

Sophea cầm bó rau. Rau còn ướt, rễ bám bùn, một con ốc nhỏ dính ở gốc. Cô nhìn bà Tám đi vô lại, lưng bà thẳng, bước bà đều, và bà không quay nhìn bè nhà cô.

Ông Chín Lưới ngồi trên đống lưới, đầu cầu ván, tay vẫn đưa kim. Cô bưng ca nước ra cho ông như mọi chiều. Ông uống một hơi, trả ca.

"Gió nay ngược," ông nói.

"Dạ?"

"Gió ngược. Chiều nay nhẹ."

"Dạ."

"Con quét xong chưa?"

"Dạ xong."

"Giỏi." Ông lau miệng. "Hồi nhỏ con quét bằng cái chổi to hơn con."

"Con nhớ, ông."

"Nhớ hay nghe người ta kể?"

"Nhớ."

"Ừ. Con nhớ giỏi."

Mắt ông ngước lên, nhìn về phía nhà cô, bè nhỏ, mái lá dừa nước, cửa mở. Ông nhìn đúng một nhịp thở. Rồi mắt ông dời, chậm, sang cái bè kế bên, bè bà Tám, nơi một bó rau muống đang phơi trên dây.

Ông nhìn bè bà Tám lâu hơn. Rồi ông cúi xuống lưới.

Sophea đứng cầm ca. Cô không hiểu ông nhìn gì. Cô không hỏi.

Tối đó, má nấu cơm, múc ra ba chén.

Chén thứ nhất của má. Chén thứ hai của Sophea. Chén thứ ba má bưng đi qua nhà, đặt xuống sát vách, cạnh cái gối. Bà làm xong như làm xong một việc nhà.

Hai người ngồi ăn. Đèn dầu vặn nhỏ. Ngoài mé, nước chảy vô, nhẹ.

"Anh Hai có nhắn về không?" Sophea hỏi.

"Chưa."

"Tuần sau?"

"Chưa biết."

"Má nhắn chưa?"

"Mày ăn đi."

"Dạ."

"Canh có muối chưa?" má hỏi.

"Rồi má."

"Muối đủ chưa?"

"Đủ. Con nếm hai lần."

"Nếm hai lần mà nói đủ. Má thì nếm một lần."

"Má nếm thử đi."

"Má nếm rồi. Đủ."

Sophea ăn hết nửa chén thì đặt đũa xuống. Cô xoay người, nhìn về phía vách. Cái chén nằm đó, cơm đầy tới mép. Cái gối nằm đó, cái thau nước, cái khăn.

"Em đói không?" cô hỏi.

Không có tiếng nào.

Cô chờ. Cô đếm tới hai mươi, chậm, từng con số.

Nước vỗ thùng phuy, nhỏ, đều. Đèn dầu cháy đều. Má nhai cơm, không dừng.

Cô hỏi lại, bằng tiếng Khmer, giọng thấp hơn.

"Oun khlean te?"

Cái gối không động. Mặt nước trong thau phẳng. Mép khăn rũ xuống ở chỗ cũ, và hơi đèn lay nhẹ trên thành nhôm, một lằn vàng mỏng chạy từ mép này sang mép kia rồi đứng yên.

Cô ngồi quay người thêm một lúc nữa, đủ lâu để cơm trong chén của cô nguội đi một chút, đủ lâu để má đặt nồi canh xuống chiếu và không nói gì. Rồi cô quay lại mâm, cầm đũa, ăn nốt nửa chén cơm. Cô nhai chậm. Cô nuốt.

Má đặt đũa xuống. Bà uống nước. Bà nhìn Sophea một lần, rất ngắn, mắt bà phẳng như mặt thau.

"Mày hỏi chi," má nói.