Gió chướng về hôm mười ba tháng mười một, sớm hơn người ta đoán. Nó không thổi mạnh. Nó chỉ lạnh, thứ lạnh khô và mỏng, đi xuyên qua vách bạt như đi qua một tấm lưới, và để lại trên da một lớp sương không nhìn thấy được.

Buổi sáng, Sophea ra mé thì thấy ông Chín Lưới đã ngồi trên đống lưới, khăn quấn cổ, mũ vải kéo thấp.

"Gió chướng rồi," ông nói, không ngẩng.

"Dạ."

"Năm nay sớm."

"Sớm bao nhiêu ngày ông?"

"Tám ngày."

"Sao ông biết tám?"

"Năm ngoái nó về ngày hai mốt. Năm nay ngày mười ba."

"Ông nhớ cả ngày?"

"Ông nhớ gió. Ngày thì thầy Sáu nhớ."

"Thầy ghi hết hả ông?"

"Ghi hết. Cũng đỡ cho ông." Ông bấm một nút lưới, cắn đứt chỉ. "Con về nói má con đóng bạt sớm. Đừng chờ tối."

Chiều, má đóng lại tất cả vách. Bà kéo những tấm bạt cũ từ góc nhà ra, trải lên sàn, kiểm từng tấm. Tấm nào lủng thì bà dán lại bằng miếng bạt vụn và hồ gạo nấu đặc, ngón cong ấn xuống cho dính.

Sophea phụ bà. Cô giữ mép, bà đóng đinh. Búa gõ lên ván một tiếng, hai tiếng, ba tiếng, và cô đếm đinh vào tay.

"Tấm này cắt hụt," má nói.

"Dạ. Con cắt hôm kia."

"Hụt hai gang."

"Hôm đó bạt co."

"Bạt không co. Mày cắt không đo."

"Dạ, con đo bằng tay."

"Tay mày dài hơn tay má." Má đặt búa xuống. "Gang của mày thì dài hơn gang người ta."

"Vậy con đo lại."

"Đo lại. Nhớ đo bằng thước, đừng bằng gang."

"Dạ."

Cô lấy cây thước tre, dài một sải, vạch từng khấc bằng móng tay. Má đứng nhìn. Bà không nhận xét nữa, nhưng bà đứng đó tới khi cô vạch xong, và đóng đinh theo mức cô vạch.

Cả xóm đóng bạt cùng một chiều. Tiếng búa từ nhà này sang nhà kia, chồng lên nhau, không phải tiếng nhịp mà là tiếng ai đó đang tìm lại nhịp sau một mùa quên. Bà Tám ra mé gọi sang, hỏi mượn cuộn dây. Thằng Vuth quấn khăn trùm tới mũi, chèo thau đi một vòng, la lên rằng nó lạnh.

"Con lạnh thì vô nhà!" bà Tám la.

"Con lạnh mà con thích!"

"Thích thì lạnh luôn đi!"

Cả xóm nghe, và có người cười. Sophea nghe tiếng cười đi qua ba cái bè rồi tắt ở bè thứ tư, nơi một cái búa vẫn gõ đều và không ai ngẩng đầu. Mùi hồ gạo nóng, mùi bạt ẩm, mùi khói bếp mới nhóm, cuốn vào nhau thành một thứ mùi của đầu mùa lạnh.

Đến tối, vách đã kín. Chỉ còn cái lỗ thủng sát vách là má chưa dán, vẫn bằng nắm tay, và nó kéo một sợi gió mỏng chạy từ vách này sang vách kia, qua mu bàn chân.

Họ ăn tối với cơm nóng và cá kho, hai cái chén, hai đôi đũa, và một cái chén sát vách. Đèn dầu treo thấp hơn thường lệ, ngọn đèn lùn, ánh vàng gom lại trong một vòng nhỏ quanh mâm.

"Mai má lên chợ mua bạt thêm," má nói.

"Bao nhiêu tấm?"

"Hai."

"Hai không đủ."

"Vậy ba."

"Ba cũng không đủ."

"Mày nói bao nhiêu?"

"Bốn. Một tấm cho mé trái, một cho mé phải, hai tấm cho trần."

"Mé trái mới là chỗ gió vào."

"Dạ, mé trái hai tấm."

"Vậy năm." Má nhai, nuốt. "Năm tấm hết tiền cá của tuần này."

"Dạ."

"Mày đừng nói với anh Hai."

"Con không nói."

"Nó nghe là nó bỏ tiền ghe ra."

"Dạ, con biết."

"Biết thì tốt."

"Thằng Vuth quấn khăn tới mũi," cô nói.

"Nó lạnh hả?"

"Nó nói lạnh mà thích."

"Trẻ con." Má gắp cá. "Lạnh mà thích là chưa lạnh."

"Dạ."

"Chờ tới tháng chạp, nó hết thích."

Sau bữa, cô rửa chén ngoài mé. Nước lạnh hơn mọi tối, và tay cô đỏ sau lần nhúng thứ nhất. Cô rửa hai cái, rồi rửa cái thứ ba, rồi úp ba cái lên giàn, như thói quen.

Trở vô, má đã trải chiếu. Hai chiếu, đặt cách nhau một sải tay, mỗi chiếu một cái chăn mỏng. Còn một cái chăn nữa, xếp gọn góc nhà, chưa ai đụng tới.

Má nằm xuống trước. Bà quay mặt về phía vách trái, ngón tay cong để trên ngực. Sophea thổi đèn, và bóng tối đổ xuống một lượt như người ta kéo tấm vải.

Cô nằm. Quay lưng vào vách phải, như mọi đêm.

Gió chướng ép vào bạt, bạt căng ra, bạt chùng xuống. Ngoài mé, nước vỗ thùng phuy đều đều, lạnh hơn, sâu hơn. Có tiếng cóc, hay tiếng ếch, rồi thôi.

Cô đếm tiếng nước. Một trăm, hai trăm. Đến ba trăm bốn mươi thì tiếng nước nhỏ dần, hoặc tai cô mệt.

Từ sát vách có tiếng nói.

"Lạnh quá chị."

Sophea mở mắt. Trong tối không thấy gì, chỉ thấy một khoảng đen đặc hơn chỗ khác, nơi mái nhà gặp vách.

Cô không trả lời. Cô ngồi dậy, chân chạm sàn lạnh buốt, đi qua ba bước tới góc nhà. Cô cầm cái chăn mỏng chưa ai đụng tới. Chăn nhẹ, vải bông cũ, mùi phơi nắng đã bay hết.

Cô quay lại, bước hai bước nữa tới chỗ sát vách, và đặt chăn xuống chiếu.

Cô mở chăn, kéo ra, buông xuống. Mép chăn chạm nền, rồi chỗ giữa lõm xuống, nhỏ, ngắn hơn chiều dài tấm chăn, như có thứ gì nằm ở đó. Cô vuốt mép chăn cho thẳng. Cô nhét một góc xuống dưới.

Cô đứng thêm một lúc nữa, tay buông thõng. Ở giữa nhà, hơi thở của má đều đều, có thể là đang ngủ, có thể không.

Cô nằm xuống chiếu của mình. Quay lưng vào vách.

Bóng tối, gió chướng, tiếng nước. Rồi má nói, không quay đầu, không to hơn một tiếng thở.

"Để cái chăn đó."