Bãi bè trưa nắng trắng, không một bóng cây che, mặt cát phản chiếu ánh sáng chói tới mức phải nheo mắt mới nhìn rõ được. Xa xa, mấy chiếc bè gỗ đang được cột lại thành từng cụm, chuẩn bị cho chuyến xuôi dòng buổi chiều. Cô ngồi xổm cạnh Khamla, cây sào và cuốn sổ đặt trước mặt trên tấm bạt trải tạm, cả hai thứ đều đã theo cô suốt từ đầu hành trình tới giờ, không thứ nào bị bỏ lại dọc đường.

"Hay tui gửi cây sào lại đâu đó, rồi quay xuống lấy?"

"Không được đâu, không ai lội ngược hai lần."

"Sao không được? Gửi tạm thôi, đâu có bỏ luôn."

"Bè xuống rồi thì không kéo lên được, ai làm nghề này cũng biết chuyện đó."

"Nhưng đây đâu phải bè, đây là người với đồ, khác chuyện chớ."

"Tôi làm bè ba chục năm. Chưa thấy bè nào đi ngược lên lại."

Cô im lặng một lúc, nhìn ra phía dòng nước đang chảy xiết ngoài bãi, không cãi lại thêm câu nào. Khamla cúi xuống, lấy trong túi ra một cuộn dây thừng nhỏ, bắt đầu quấn quanh cả cây sào lẫn cuốn sổ đã bọc trong túi vải.

"Anh làm gì vậy?"

"Dạy cô một mối buộc, may ra giữ được cả hai cùng lúc."

"Vậy được hả anh, buộc chung vầy đi luôn cho tiện?"

"Thử coi, tôi cũng không chắc."

Anh thắt từng vòng dây cẩn thận, tay thoăn thoắt theo một trình tự quen thuộc, vòng qua vòng lại, thỉnh thoảng dừng lại chỉnh cho ngay ngắn, cuối cùng siết chặt lại thành một mối hoàn chỉnh. Cây sào và cuốn sổ giờ dính chặt vào nhau, tưởng như đã thành một khối duy nhất, không còn phân biệt được đâu là vật nào nếu nhìn thoáng qua từ xa.

"Xong rồi hả anh, chắc chắn không?"

"Cô thử xách lên coi."

"Nặng dữ, nhưng cầm chắc tay, chắc được rồi đó anh."

"Đừng vội mừng, thử giật mạnh một cái coi có bung không đã."

Cô xách thử lên, cảm thấy khá chắc chắn, gật đầu hài lòng. Nhưng Khamla lắc đầu, đưa tay chỉ vào mối dây, giọng vẫn đều đều như đang giảng một bài học đơn giản.

"Mối này chỉ giữ được nếu một trong hai thứ chịu nhúc nhích theo thứ kia. Còn nếu cả hai đều cứng, không cái nào chịu nhường, thì mối tự bung."

"Vậy phải làm sao cho một trong hai cái nó chịu nhúc nhích?"

"Không làm được. Cây tre với giấy, cái nào cũng cứng."

"Vậy chớ có mối nào khác giữ được cả hai không?"

"Tôi biết mấy chục kiểu mối, chưa thấy kiểu nào giữ được hai thứ cứng như nhau hết."

Cô không hiểu hết ý anh muốn nói, nhưng cô cầm lấy phần dây thừng, xoay qua xoay lại một vòng để cảm nhận độ chắc của mối buộc, rồi giật thử một cái mạnh để kiểm tra.

Mối dây bung ra ngay lập tức, cây sào rơi xuống cát một bên, cuốn sổ văng ra phía bên kia, cả hai tách rời nhau như chưa từng được buộc chung.

Cô đứng nhìn hai thứ nằm tách biệt trên cát, không nói gì. Khamla cũng không nói thêm, chỉ ngồi yên, mắt nhìn ra phía dòng nước. Một cơn sóng nhỏ vỗ vào mép bãi, cuốn theo vài hạt cát rồi rút đi, để lại một vệt ướt loang trên nền cát trắng gần chỗ hai người ngồi.

Cô cúi xuống nhặt sợi dây lên, nhìn kỹ những nếp mối vẫn còn hằn rõ trên đó dù đã bung ra, những đường xoắn đan vào nhau một cách chính xác nhưng không đủ sức giữ khi cả hai thứ đều không chịu nhường nhau nửa phân. Cô lần theo từng vòng xoắn bằng ngón tay, cố hình dung lại cách Khamla đã thắt nó lúc nãy, nhưng không tài nào nhớ nổi thứ tự chính xác của từng động tác.

Nắng trưa vẫn chói chang trên bãi cát trắng, không một cơn gió nào thổi qua để làm dịu bớt cái nóng đang hầm hập bốc lên từ mặt cát. Mấy người làm bè ở xa xa vẫn tiếp tục công việc của họ, tiếng búa gõ vào gỗ vang lên đều đặn, không ai để ý tới hai người đang ngồi lặng lẽ ở góc bãi.

Cô ngồi xuống, nhìn cây sào và cuốn sổ đang nằm cách nhau chưa đầy một gang tay trên cát. Khamla đứng dậy trước, phủi cát dính trên quần, nhìn ra phía những chiếc bè đang được cột lại, không nói thêm gì, để cô ngồi lại một mình với hai thứ vẫn còn nằm tách rời trên cát.

Đi được mấy bước anh quay lại.

"Mối đó. Muốn học không?"

"Học làm gì anh, buộc vô rồi có giữ được đâu."

"Giữ được. Một cái cứng, một cái mềm là giữ được."

"Ở đây cái nào mềm?"

Anh nhìn cây sào, nhìn cuốn sổ. Anh không trả lời, đi tiếp ra phía bè.

Cô không nhặt hai thứ lên ngay. Sợi dây nằm giữa chúng trên cát, đã bung, mà vẫn còn nguyên nếp mối, từng khúc cong queo đúng hình cái vòng nó vừa ôm quanh hai thứ, chỉ thiếu hai thứ ở trong.