Tiếng búa gỗ nghe từ ngoài đường đất. Cộc. Cộc. Cộc. Không phải tiếng đóng, là tiếng gõ cho chốt lỏng ra.

Bãi tập kết trên Don Khon là một khoảng cát nện sát mé nước, đầu bãi cắm hai cây cọc buộc bè, cuối bãi là con đường mòn chạy vô đảo, rộng vừa một cái xe kéo tay. Trưa. Nắng trắng. Một chiếc bè lớn vừa cập, chất cao đồ đạc của một nhà dời đi: giường, bàn, hai cái tủ, một bồn nước nhựa xanh, một chiếc xe máy, mấy bao gạo, một cái lồng gà còn nguyên gà.

Ông chủ hàng đứng giữa bãi, áo sơ mi bỏ ngoài quần, tay cầm cái nón vải quạt phành phạch. Ông nghe cô hỏi Khamla một câu thì quay phắt lại.

"Ủa, người Việt hả? Trời đất. Ở đâu xuống đây?"

"Ở dưới lên."

"Tui cũng ở dưới lên. Stung Treng. Ở bển hai mươi mấy năm, giờ thằng con nó làm ăn được trên Pakse, nó bắt dọn lên ở với nó." Ông chỉ cái nón vô đống đồ. "Nguyên một cái nhà đó. Đi đường bộ thì tiền xe hết nửa cái nhà, nên tui chở bè. Ai dè tới đây phải khiêng."

Khamla không nghe ông. Anh lần tay dọc dây buộc hàng, dừng ở từng mối. Có mối anh để nguyên. Có mối anh lắc đầu, cắt luôn.

Rồi anh bắt đầu tháo.

Giường tháo ra thành bốn tấm ván. Bàn tháo mặt khỏi chân. Gặp cái chốt kẹt thì anh gõ ba cái búa gỗ, không hơn, rồi rút bằng tay. Bánh xe máy tháo ra, chiếc xe nằm nghiêng trên cát.

"Nhẹ tay giùm! Xe mới thay nhông sên đó!" ông chủ hàng la.

Khamla không ngẩng lên. Ốc vít anh bỏ hết vô một cái lon sữa bò.

"Nó có nghe tui nói không cô?"

"Ảnh nghe."

"Nghe mà không trả lời."

"Ảnh vậy đó."

Anh vẫy cô lại, chỉ vào một đống ván vừa tháo, rồi chỉ cuộn dây.

Anh làm mẫu một lần, chậm. Vòng dây quanh bó ván, luồn đầu dây qua dưới, bẻ một khúc thành cái quai, nhét quai vào, siết. Rồi anh nắm đầu dây thừa giật một cái. Mối bung, bó ván xổ ra.

"Kéo. Bung," anh nói. "Không kéo. Chắc."

Cô làm. Vòng, luồn, bẻ quai, siết. Cô giật thử cho chắc ăn. Mối bung ngay, ván đổ xuống cát.

Khamla không nói gì. Anh xếp lại bó ván cho cô.

Lần thứ hai cô siết thật chặt, chặt tới đỏ cả lòng bàn tay. Lần này Khamla giật đầu dây thừa. Mối không bung. Nó kẹt cứng. Anh phải lấy mũi dao nạy mới ra.

"Chặt quá," anh nói. "Tới bến không ai mở được."

Lần thứ ba cô làm chậm, nhìn tay anh làm ở bó bên cạnh, theo từng nhịp. Siết tới chỗ dây vừa căng thì thôi. Khamla giật thử. Bung đúng một cái, gọn. Anh gật, đi qua đống khác.

"Cô học nghề hả?" ông chủ hàng hỏi. Ông ngồi trên cái ghế đẩu đem theo, quạt nón. "Nghề này cực, đàn bà ai làm."

"Học chơi."

"Học chơi mà làm hăng dữ."

"Đi một mình hả? Chồng con đâu?"

"Không có."

"Vậy lên trên làm gì?"

"Có việc."

"Ờ, ai cũng có việc. Tui lên trên ở với con. Thằng con tui nó nói ba lên đây khỏi làm gì hết." Ông cười, quạt nón. "Khỏi làm gì hết thì làm gì?"

Cô đi bó đống ván thứ tư.

Tới gần cuối bè thì còn cái tủ thờ, gỗ sẫm, cao hơn đầu người, hai cánh chạm, khảm xà cừ đã bong mấy chỗ, nóc uốn cong như mái đình nhỏ. Ông chủ hàng thấy Khamla đứng trước cái tủ thì đứng bật dậy, cái ghế đẩu ngã ngửa.

"Không! Cái đó không được."

Khamla chỉ con đường mòn cuối bãi, rồi lấy tay đo bề ngang cái tủ, rồi đo bề ngang cái xe kéo. Hai sải tay khác nhau một khúc.

"Không lọt," anh nói. Rồi anh gõ ngón tay lên mấy chỗ ráp mộng trên thân tủ, chỗ nóc, chỗ chân, chỗ hai hông. "Tháo. Bốn miếng. Tới trên ráp."

"Không tháo!" Ông chủ hàng quay sang cô, như tìm người đứng về phía mình. "Cô nói nó giùm tui. Tủ thờ ông bà. Ông nội tui đóng cái tủ này ở Sa Đéc, đem theo ba lần dời nhà, chưa ai đụng cây đinh nào. Tháo ra là ông bà đi mất. Người Việt mình ai tháo tủ thờ bao giờ."

Cô quay sang Khamla. Cô không biết dịch cái câu ông bà đi mất ra sao bằng mấy chữ anh có. Cô nói: "Ổng không cho."

Khamla nhìn cái tủ. Nhìn ông chủ hàng. Anh nhún vai. Rồi anh quay lưng đi tháo cái lồng gà.

"Vậy là sao? Nó bỏ cái tủ của tui đó hả?"

"Ảnh nói không lọt."

"Thì kiếm đường khác! Kiếm người khiêng nguyên!"

Không ai trả lời ông. Hai thằng phụ kéo chuyến xe đầu tiên đi vô con đường mòn, gà trong lồng kêu quang quác.

Ông chủ hàng gọi điện thoại cho thằng con trên Pakse.

"Tao không tháo! Mầy kiếm người khiêng nguyên cho tao. Bao nhiêu tiền cũng được." Ông nghe một hồi. "Mai là mai mấy giờ? Tao ở đây chờ hả?" Ông nghe nữa. Giọng ông nhỏ xuống. "Ừ. Thì chờ."

Ông ngồi xuống cái ghế đẩu đã dựng lại, cầm điện thoại trên đùi mà không bấm gì nữa.

Chiều, hàng đã đi hết. Trên bãi chỉ còn mấy cuộn dây thừa và cái tủ thờ.

Người ta đã khiêng nó từ bè xuống, đặt trên hai khúc gỗ kê cho khỏi dính cát. Nắng xế đổ bóng nó dài ra phía mé nước, cái mái cong in xuống cát rõ từng đường uốn.

Ông chủ hàng vẫn ngồi trên ghế đẩu bên cạnh nó. Ông đã mở hai cánh tủ ra, bên trong có bát nhang, hai cái chân đèn, một tấm hình trắng đen trong khung kính. Ông lấy vạt áo lau tấm kính.

"Tối nay chú ngủ đâu?" cô hỏi.

"Ở đây chớ đâu. Bỏ ổng bà nằm ngoài bãi một mình sao được."

Khamla đứng chờ ở đầu con đường mòn, cuộn dây đã quấn gọn trên vai. Anh không nhìn cái tủ.

Cô xòe hai bàn tay ra. Lòng bàn tay còn hằn mấy vệt đỏ chéo nhau, chỗ dây thừng siết hồi trưa. Cô nắm tay lại, đi về phía Khamla. Sau lưng, ông chủ hàng đã thắp ba cây nhang cắm vào bát. Chiều không có gió, khói lên thẳng một sợi. Ông kéo cái ghế đẩu sát vô chân tủ, ngồi xuống, cái nón vải úp trên đùi, mặt quay ra phía con đường mòn chỗ không còn ai đi.