Con đường đất dẫn ra mỏm đá còn cách bờ nước một quãng, đủ yên để nghe tiếng xe máy chạy phía sau lưng. Trạm bán vé là mấy tấm tôn dựng tạm, một ông ngồi vắt chân trên ghế nhựa, trước mặt dựng tấm bìa các tông viết số bằng bút lông: 55.000 kip. Ông chỉ tấm bìa, chỉ cô, giơ một ngón tay. Một người.

Khamla đưa tiền. Ông đếm, thối lại, gật với Khamla như hai người quen mặt nhau từ lâu.

Cạnh trạm vé, một đoàn khách đang đứng tụm dưới bóng cây, nón tai bèo, áo đồng phục in tên công ty du lịch. Nghe họ nói chuyện cô biết là người Việt, giọng Sài Gòn lẫn giọng miền Tây. Anh hướng dẫn viên người Lào cầm cái loa nhỏ, nói tiếng Việt rõ từng chữ, kiểu người ăn cơm bằng nghề dẫn khách Việt mười mấy năm.

"Các cô các chú nghe em nói nha. Thác này rộng mười ngàn bảy trăm tám mươi ba mét. Cao nhất chỗ này chỉ có hai mươi mốt mét thôi. Mà nó dài, ghềnh kéo gần mười cây số."

"Có hai mươi mốt mét mà kêu thác lớn nhất?" một ông khách hỏi.

"Lớn là lớn bề ngang chú. Không phải nó đổ thẳng xuống đâu. Nó là nguyên một khúc sông sôi lên, chạy qua mấy trăm cái đảo đá. Chú vô thấy liền."

Cô đứng nghe ké. Anh hướng dẫn liếc thấy, cười, không đuổi.

"Ghe đi ngang qua đây được không anh?" cô hỏi.

"Không được đâu chị. Ghe lớn chưa ai qua nổi. Ghe nhỏ len giữa mấy cái đảo lúc nước êm thôi, mà nước ở đây chưa bao giờ êm."

"Mùa khô cũng vậy?"

"Mùa khô bớt chút. Êm thì chưa." Anh quay lại đoàn của mình, giơ loa lên. "Rồi, các cô các chú đi theo em, giữ con nít, đừng ra sát mép."

Cô cất mấy con số đó vào đầu, cẩn thận như cất món đồ dễ vỡ, rồi bước theo Khamla ra phía có tiếng ồn mỗi lúc một lớn.

Qua khỏi hàng cây cuối cùng, tiếng ồn không còn là âm thanh nữa mà thành một áp lực, đè lên tai, lên ngực, lên cả bước chân. Cô đứng khựng lại ở mép mỏm đá, tay bấu chặt vào một gờ đá nóng ran vì nắng.

Trước mắt cô không phải một bức tường nước đổ xuống. Đó là cả một biển nước sôi trắng xóa trải ngang hết tầm mắt, xé qua hàng trăm mỏm đá đen và những đảo nhỏ mọc lởm chởm giữa dòng, cuộn xoáy rồi tụt xuống thành từng bậc thấp, không đâu ra đâu, không có điểm nào gọi là đỉnh để đổ xuống.

Cô quay đầu sang trái, tìm bờ bên kia. Không thấy. Cô quay đầu sang phải, tìm chỗ nước bắt đầu. Cũng không thấy, chỉ có một dải trắng kéo dài tới khi nhòe vào hơi nước và nắng. Giữa dải trắng đó, thỉnh thoảng một mỏm đá đen nhô lên, đứng trơ giữa dòng chảy xiết như một cái mốc không ai đặt tên, rồi lại chìm khuất sau một lớp bọt mới cuộn tới.

Cái làm cô sợ không phải là cái tụt xuống hai mươi mốt mét anh hướng dẫn vừa nói. Hai mươi mốt mét, cô đã tự nhủ, chỉ cao cỡ hai ngọn dừa chồng lên nhau, không có gì lạ. Cái làm cô sợ là cái bề ngang không thấy hết được bằng mắt, dù cô đã quay đầu tới mức cổ mỏi nhừ, và cái con số mười ngàn bảy trăm tám mươi ba mét vừa nghe lúc nãy giờ mới thật sự có hình dạng trước mặt cô, không còn là một dãy chữ số nằm trong đầu nữa.

Khamla không nhìn ra hướng thác. Anh cúi xuống nhìn một chiếc bè gỗ cột tạm dưới chân mỏm đá, tay lần theo sợi dây buộc, dừng lại ở một chỗ, rồi bước lại gần, ngồi thụp xuống. Anh không hỏi ai, tự tay tháo mối cũ ra, cuộn lại, thắt một mối khác chắc hơn. Người chủ bè, một ông đứng gần đó hút thuốc, thấy vậy chỉ gật đầu, không nói gì, coi như chuyện bình thường.

Cô đứng nhìn Khamla làm xong việc đó rồi mới quay lại nhìn dòng nước sôi lần nữa. Tiếng ồn lớn tới mức cô biết chắc nếu mình có hét lên hết sức, Khamla đứng cách hai bước cũng không nghe được một chữ nào.

Cô giơ tay lên, chỉ ra phía dòng nước, rồi khum bàn tay lại thành một câu hỏi không lời: qua kiểu gì.

Khamla nhìn theo tay cô, rồi lắc đầu, hai bàn tay xòe ra trước ngực, đẩy nhẹ về phía trước một cái, dứt khoát.

Không qua.

Cô đứng thêm một lúc, để bọt nước bắn lên tận mỏm đá, ướt lạnh cả hai bàn tay đang bấu vào gờ đá nóng. Nắng chiếu xuống lớp hơi nước bốc lên thành một vệt sáng mờ đục, không có màu cầu vồng nào rõ rệt, chỉ trắng lẫn trắng. Phía sau lưng, tiếng xe máy của ai đó lại rồ lên rồi tắt máy, xa lắc, thuộc về một thế giới khác hẳn thế giới đang gào réo trước mặt cô. Khamla đứng lại thêm một chút, kiểm tra lần cuối mối dây anh vừa thắt, rồi mới quay người ra hiệu cho cô đi tiếp, không nhìn lại phía sau lưng lần nào.