Bãi bè ở Ban Nakasang còn vắng người lúc trời vừa hửng sáng, sương mỏng vương trên mặt nước, và mấy sợi dây thừng to bằng cổ tay được phơi vắt ngang trên những cây sào cắm dọc bờ, còn ướt đẫm từ đêm trước. Mùi gỗ ẩm và mùi bùn non trộn vào nhau, nồng nồng nhưng không khó chịu.

Cô hỏi thăm mấy người đi ngang, ai cũng chỉ về phía một người đàn ông đang ngồi xổm bên đống dây, tay thoăn thoắt cuộn từng vòng gọn gàng. Người đó trạc bốn mươi mấy tuổi, vai u thịt bắp, làn da sạm nắng gần như đen bóng, mặc cái áo ba lỗ đã sờn vai và cái quần lửng lấm bùn tới đầu gối.

Bà bán cà phê dạo gần đó, gốc Việt sống ở đây đã mấy chục năm, thấy cô đứng ngơ ngác thì bước tới, tự giới thiệu có thể giúp nói chuyện nếu cần. Cô mừng rỡ nhờ bà làm cầu nối, rồi bước lại gần người đàn ông đang cuộn dây.

Anh ta ngước lên nhìn cô một cái, ánh mắt bình thản không tò mò, rồi tiếp tục công việc dở dang. Cô để ý thấy ngón tay cái bên phải của anh bẹt hẳn ra so với ngón còn lại, móng dày cộp một cách bất thường, chai sần đến mức nhìn không còn giống móng tay người bình thường nữa.

"Dạ, bà hỏi giùm con, ảnh tên gì, có nhận chở ghe qua thác không." Cô nói chậm rãi từng chữ cho bà nghe kịp.

"Ảnh tên Khamla. Ảnh nói không chở qua thác được." Bà dịch lại, mắt Khamla vẫn không rời sợi dây trong tay.

"Sao vậy bà, con trả tiền đàng hoàng mà, ảnh cứ nói giá đi, bao nhiêu con cũng ráng."

"Ảnh nói không phải chuyện tiền." Bà hỏi lại, Khamla lắc đầu, buông sợi dây xuống, đưa hai bàn tay lên làm động tác như đang tháo rời từng khúc một. "Ảnh nói cái gì muốn qua thác thì phải tháo ra."

"Tháo ra là tháo cái gì, bà hỏi giùm con được không, con không hiểu."

"Ảnh nói ba đời nhà ảnh làm ở đây." Khamla chỉ nhìn cô một lúc lâu, không trả lời ngay, rồi mới buông thêm đúng một câu ngắn, giọng đều đều không lên xuống. "Không ai qua nguyên."

"Cái ổng nói vậy nghĩa là sao, chẳng lẽ ghe máy cũng phải tháo hả bà?"

"Ảnh không nói thêm gì nữa đâu con." Bà nhún vai, còn Khamla đứng dậy, chỉ thẳng tay ra phía hạ lưu, nơi có một đống gỗ to đùng mắc kẹt giữa mấy tảng đá lớn, ngả nghiêng chồng chất, lớp vỏ ngoài đã mục đen, rêu bám xanh rì như đã nằm đó nhiều năm không ai buồn dời đi.

"Cái đống gỗ đó là sao vậy bà, ảnh chỉ cho con coi cái gì vậy?"

"Ảnh nói cô nhìn kỹ đi rồi tự biết." Bà bán cà phê hỏi lại, Khamla chỉ nhún vai, cầm cuộn dây đứng dậy, bước ra phía bờ nước, để mặc câu hỏi của cô treo lại giữa không khí buổi sớm.

Cô không tin nổi cái lý lẽ đó áp dụng cho một chiếc ghe máy bình thường, nhưng nhìn cách người đàn ông này đứng, cách anh ta không thèm tranh cãi nửa lời, cô hiểu ngay đây không phải chuyện mặc cả giá cả gì cả. Anh không giải thích thêm, không cố thuyết phục cô tin, chỉ đơn giản coi như sự thật đã được nói ra rồi thì khỏi cần bàn thêm.

"Bà hỏi giùm con, vậy giờ con phải làm sao mới qua được thác?"

Bà hỏi, Khamla đứng nhìn mặt nước một lúc, rồi quay sang chỉ tay về phía cái ghe nhỏ của cô đang cột dưới bến, sau đó lắc đầu, ý nói cái ghe đó không đi được.

"Ảnh nói ghe của con để lại đây. Đi bộ vòng qua thác bằng đường bờ."

"Để ghe lại luôn hả bà? Con mới mua hôm qua."

"Ảnh nói để lại luôn, không có lấy lại đâu con." Bà gật đầu theo Khamla, giọng dứt khoát, không giải thích gì thêm.

Cô im lặng một lúc, nhìn chiếc ghe cũ cô mới mua chiều hôm qua, máy mới nổ được có một lần, rồi nhìn qua Khamla, thấy anh đã quay lưng đi về phía đống dây thừng khác, dường như coi cuộc trò chuyện đã kết thúc từ lâu.

"Bà hỏi giùm ảnh, con mang theo mấy thứ từ nhà đi suốt đường vầy, có phải bỏ lại hết không?"

Bà truyền lại câu hỏi, Khamla dừng bước, quay đầu nhìn cô, hỏi lại một câu ngắn qua bà.

"Ảnh hỏi con mang theo mấy thứ."

"Dạ, hai thứ, một cây sào với một cuốn sổ."

"Ảnh hỏi cây sào đó của ai." Bà truyền lại, giọng có chút ngập ngừng vì thấy vẻ mặt cô hơi khựng lại.

"Dạ, của cha con để lại."

"Ảnh không hỏi thêm gì nữa đâu, chỉ gật đầu thôi." Bà nói khẽ, như thể chính bà cũng thấy câu trả lời đó nặng hơn cô tưởng, trong khi Khamla đã quay lưng bước hẳn đi về phía những cuộn dây thừng còn dang dở.

Bà bán cà phê nán lại thêm một chút, nhìn theo bóng anh khuất dần giữa những cây sào phơi dây, rồi quay sang vỗ nhẹ vai cô, bảo đừng buồn, ở đây ai cũng vậy, không tranh cãi được với con nước.

Cô đứng lại một mình giữa bãi bè, sương sớm vẫn còn vương trên vai áo chưa kịp tan hết, tay vô thức nắm chặt lấy quai túi đang đeo, bên trong có cuốn sổ cũ, cây sào thì kẹp bên nách, hai thứ cô vừa nhắc tới chỉ vài phút trước mà đã thấy nặng hơn hẳn mọi ngày.