Giữa trưa, nắng tháng mười trải vàng khắp một vùng nước mênh mông, cao hơn hẳn bất cứ lúc nào cô từng thấy kể từ ngày đặt chân tới đây. Sophea chèo xuồng chậm rãi, thỉnh thoảng chỉ tay xuống một điểm nào đó dưới mặt nước, nói rằng chỗ này mùa khô là một bãi đất khô ráo, giờ đã ngập sâu mấy sải tay, không còn dấu vết gì của mặt đất từng ở đó.

Gió trưa thổi nhẹ, mang theo hơi nước mát rượi phả lên mặt, khác hẳn cái oi bức của những ngày trước đó. Bầu trời trong veo không một gợn mây, đổ xuống mặt hồ một màu xanh biếc trải dài tới tận chân trời, chỉ điểm xuyết đây đó vài chiếc xuồng nhỏ của người đi thả lưới từ sáng sớm.

"Sophea, nước lên cao vậy là tới đỉnh rồi hả?"

"Tới đỉnh rồi. Tháng mười, năm nào cũng vậy, nước cao nhất năm."

"Chỗ mình đi hồi nãy, mùa khô đi bộ được hả?"

"Đúng rồi. Mùa khô, chỗ đó lội bộ qua được, khô queo. Giờ, sâu mấy sải."

"Rừng phía trước ngập bao lâu?"

"Ngập từ tháng tám, tới tận tháng giêng mới rút. Rồi lại khô, cây lại đứng trên đất."

"Cây chịu nổi hả?"

"Chịu được. Cây ở đây, quen rồi, năm nào cũng ngập nửa năm như vậy."

"Hồi nhỏ em vô đây chơi hoài hả?"

"Có chớ. Hồi nhỏ, theo má vô đây bắt cá hoài, vui lắm."

"Chỗ này yên."

"Chị thích, mai mốt rảnh, em dẫn vô nữa. Chỗ này, mùa nào cũng đẹp."

Cả hai tiếp tục chèo về phía một khu rừng nằm sâu hơn trong lòng hồ, nơi những thân cây cao lớn đứng ngập nửa thân trong nước, tán lá xanh rậm rạp phủ kín cả một khoảng trời phía trên. Xuồng lướt nhẹ luồn qua giữa những hàng cây, đôi lúc phải nghiêng người tránh một cành thấp chìa ngang mặt nước, tiếng mái chèo khua nước hòa lẫn với tiếng chim gọi nhau đâu đó trên cao.

Ánh nắng xuyên qua từng khe hở của tán lá, rơi thành từng vệt sáng loang lổ trên mặt nước phẳng lặng, di chuyển chầm chậm theo nhịp xuồng trôi. Vài chiếc lá vàng rụng xuống, trôi lững lờ trên mặt nước quanh mạn xuồng, không vội vã, như thể cả khu rừng ngập nước này đang sống theo một nhịp điệu hoàn toàn khác với thế giới bên ngoài.

Thỉnh thoảng một con cá nhỏ nhảy lên khỏi mặt nước rồi lại lặn xuống ngay, để lại một vòng sóng nhỏ loang ra rồi tan biến giữa khoảng nước tĩnh lặng. Một đàn chim nước bay ngang qua tán cây phía trên, tiếng vỗ cánh khua động cả một khoảng không gian yên ắng trong chốc lát rồi lại chìm vào im lặng như cũ.

Sophea dừng chèo một lúc, để xuồng trôi tự do theo dòng nước lặng, tay chỉ xuống một chòm lá non ló lên khỏi mặt nước đục, ngọn của một cái cây đã chìm gần hết.

Cô cúi người nhìn. Nước đục màu trà sữa, không thấy gì quá một gang tay. Chỉ có chòm lá ló lên, rung rung theo sóng xuồng, mấy con cá nhỏ đớp bọt quanh đó, và một con chuồn chuồn đậu trên chiếc lá cao nhất như đậu trên một bụi cỏ.

"Cây gì mà ngập tới ngọn vậy em?"

"Gốc cây cổ thụ đó. Mùa khô, đứng sừng sững, bóng mát cả một vùng."

"Cây cỡ đó chắc sống lâu lắm."

"Chắc lâu lắm. Ông bà kể lại, hồi nhỏ họ thấy nó, đã to y vậy rồi."

"Ngập vậy, tội cây."

"Cây, hổng biết buồn hay không. Chỉ biết, mùa nào sống theo mùa đó, vậy thôi."

Cô ngồi im lặng một lúc, nhìn ánh sáng loang trên mặt nước, nghe tiếng chim hót xa xa và tiếng nước khẽ vỗ vào mạn xuồng, một cảm giác bình yên hiếm hoi len vào lòng, khác hẳn với sự lo lắng vẫn còn vương lại từ đêm hôm trước. Không có gì đáng ngại trong khung cảnh này, chỉ có nước, cây, ánh sáng, và một khoảng lặng dễ chịu mà cô chưa từng có được nhiều trong suốt hành trình dài vừa qua, một buổi trưa trọn vẹn không vướng bận điều gì.

Sophea chèo tiếp, đưa xuồng luồn sâu hơn vào khu rừng, chỉ cho cô xem thêm vài gốc cây khác, kể chuyện hồi nhỏ từng theo người lớn vào đây bắt cá giữa những gốc cây ngập nước này, giọng kể thong thả không chút vội vàng. Cô lắng nghe, thỉnh thoảng đưa tay khoát nhẹ mặt nước, cảm nhận cái mát lạnh của một buổi trưa tháng mười giữa lòng hồ, lòng nhẹ nhõm như chưa từng có chuyện gì nặng nề xảy ra trong những ngày vừa qua.

Nắng đứng bóng dần ngả về chiều, ánh sáng xuyên qua tán lá cũng đổi màu ấm hơn, nhuộm cả khu rừng ngập nước thành một màu vàng dịu nhẹ. Xuồng vẫn tiếp tục trôi chậm rãi giữa những hàng cây, không vội quay về, như thể cả hai đều muốn giữ lại thêm một chút cái khoảng lặng hiếm hoi này trước khi trở lại với nhịp sống thường ngày.

Một vài con bướm trắng bay là là trên mặt nước, đậu chốc lát lên một chiếc lá vàng đang trôi rồi lại bay đi, không rõ đích đến. Cô ngả lưng dựa vào be xuồng, nhắm mắt lại một lúc, để tiếng chim, tiếng nước, tiếng mái chèo khua nhẹ của Sophea ru mình vào một trạng thái lâng lâng dễ chịu, thứ cảm giác mà cô đã quên mất từ lâu giữa những ngày rong ruổi liên tục trên khắp các khúc sông.