Tới trưa mưa mới tạnh hẳn, nắng xuyên qua khe mây đổ một vệt sáng chéo qua mặt bàn, ngay chỗ cuốn sổ vẫn còn mở từ lúc sáng. Út Lành đã ngồi yên một chỗ suốt mấy tiếng, không đứng dậy nấu cơm, không ra ngoài coi nước. Nồi cơm nguội cô bắc từ sớm vẫn còn nguyên trên bếp, cái vung úp lệch sang một bên, con mèo hàng xóm chui vào hàng ba nằm co queo mà cô cũng không buồn đuổi.

Cuốn sổ ngấm nước nhiều lần rồi khô lại, mép trang nở ra, sờ vào gợn như da. Cô lật tới dòng cuối. Chữ cha cô, cái nét móc ngược ở chữ "g" mà cô tập mãi không giống. Tên cô. Và một cái ngày còn cách bảy tháng mười một ngày.

Cô đọc lại dòng đó ba lần, mỗi lần chậm hơn lần trước, ngón tay men theo từng chữ như đang dò một con nước lạ, sợ đọc nhanh sẽ lộn số. Ánh nắng trên mặt bàn dịch được một đoạn ngắn trong lúc cô ngồi đó, từ mép sổ trườn qua tới cái ly nước đã hết bốc hơi tự bao giờ, còn đọng lại một lớp cặn mỏng dưới đáy.

Cô không khóc, cũng không run tay. Việc đầu tiên cô làm là nhẩm tính, ngón tay gõ nhẹ lên mép bàn theo từng tháng một, giống cách cô vẫn tính con nước mỗi khi có ai hỏi bao giờ nước lên. Bảy tháng mười một ngày kể từ hôm vớt, rơi ngay vào khoảng mùa nước nổi. Cô tính lại lần thứ hai, trừ luôn phần ngày nhuận nếu năm đó có, rồi tính lần thứ ba cho chắc, như thói quen mỗi lần có ai đặt ghe trước cả tháng trời. Cả ba lần đều ra cùng một khoảng.

Cô đứng phắt dậy, cái ghế xô mạnh ra sau, chân ghế cạ lên sàn ván kêu một tiếng dài. Cô đứng đó một lúc, tay vẫn còn đặt trên trang sổ, mắt nhìn ra khung cửa sổ chỗ nắng vừa lên sau mưa, mấy giọt nước còn đọng trên tàu lá chuối sau hè rớt lộp bộp xuống sân. Rồi cô mới gấp sổ lại, gói cẩn thận vào một cái bao ni lông khác sạch hơn, cột chặt hai vòng dây thun, nhét sâu vào cái túi vải đeo chéo mọi khi cô vẫn đựng tiền lẻ, rồi bước ra khỏi nhà.

Cô xỏ vội đôi dép nhựa còn ướt sũng từ hôm qua để ngoài bậc cửa, không đợi khô. Con đường đất trước nhà còn nhão nhoẹt vì trận mưa suốt buổi sáng, từng vũng nước đọng phản chiếu mảng trời vừa quang. Ai đó đã gánh đôi thùng tưới rau ngang qua trước đó, để lại hai hàng dấu chân lún sâu chưa kịp xóa. Mấy tấm bạt che hàng cá trước mấy căn nhà ven đường còn nhỏ tong tong từng giọt xuống nền xi măng, và một bà cụ đang lom khom kéo cái mê bồ ra phơi lại chỗ nắng mới lên.

Bà bán quán đầu bến đang rửa mấy cái ly dưới thau nước, thấy Út Lành đi tới thì ngẩng lên.

"Ủa, bữa nay không chạy đò hả Út?"

"Nghỉ buổi trưa. Cô, hỏi cô cái này."

"Hỏi gì, hỏi đi."

"Bảy tám tháng nữa có ngày gì không cô? Ngày cúng, ngày giỗ chung gì đó của xóm."

Bà chủ quán ngừng tay rửa ly, nhíu mày nghĩ một lúc.

"Bảy tám tháng nữa hả? Để cô tính coi. Cỡ đó chắc rớt vào mùa nước nổi, ngoài đó thì có cúng rằm tháng Bảy, tháng Tám gì đó, chứ cô không nhớ có ngày nào riêng biệt."

"Không phải cúng chung. Ngày của một người."

"Ngày của ai? Con nói rõ coi, cô không hiểu."

"Chưa biết ai. Mới thấy cái ngày."

Bà chủ quán lắc đầu, đưa tay quẹt mồ hôi trên trán bằng cổ tay áo.

"Vậy thì cô chịu, cô ở đây từ nhỏ tới lớn mà có nghe ngày tháng gì đặc biệt đâu, ngoài giỗ ông giỗ bà trong xóm thì cô biết hết."

"Dạ."

"Mà con hỏi kỳ vậy, có chuyện gì hông? Mặt con bữa nay là lạ à nghen."

"Đâu có gì. Mắc nghĩ chuyện khác."

Bà chủ quán im lặng nhìn cô một lúc, rồi lau tay vào vạt áo, có vẻ cân nhắc điều gì trước khi nói tiếp.

"Mà nếu con muốn hỏi chuyện ngày tháng, cúng kiếng, luật lệ sông nước gì đó, thì xuống dưới Cái Răng hỏi ông Hai Thẹo giữ miếu Bà Thủy Long ấy. Ổng biết nhiều chuyện xưa lắm, cả xóm này ai có thắc mắc gì cũng chạy xuống đó hỏi."

"Ông Hai Thẹo?"

"Ừ, cứ chạy đò xuống bến cũ dưới Cái Răng, hỏi ai cũng biết chỗ ổng ở. Mà ổng khó tính lắm nghen, hên xui à."

"Dạ."

Út Lành đứng thêm một lúc ngoài quán, không hỏi thêm gì nữa. Nắng lúc này đã lên hẳn, mặt đường đất trước quán bắt đầu bốc hơi nước mưa còn đọng vũng, hơi nóng làm không khí gợn sóng nhẹ phía xa. Vài chiếc lá còn ướt rớt xuống từ tán cây trứng cá bên đường, rơi thành từng đợt thưa. Xóm bắt đầu cựa mình sau trận mưa: một chị hàng xóm bưng rổ cá ra rửa lại bên cầu ao, tiếng dao chặt thớt lóc cóc vọng ra từ căn bếp gần đó, hai đứa nhỏ trần trùng trục xách theo cần câu tự chế chạy ùa ra mé sông tìm chỗ nước còn đục.

Cô quay lại phía bến, dáng đi không vội, nhưng cũng không còn cái nhịp bình thường của một người sắp đi chở khách. Cái túi vải đeo chéo hông có bọc cuốn sổ được cô áp sát vào người, một tay giữ chặt lấy quai túi như sợ gió giật mất, dù trời lúc đó chẳng có gió gì đáng kể. Chiếc ghe của cô vẫn cột nguyên chỗ cũ dưới bến, be ghe còn đọng vũng nước mưa chưa kịp tát, và cô đứng lại nhìn nó một lúc trước khi bước xuống, như đang tính coi buổi chiều nay còn kịp chạy thêm một chuyến nữa hay không.