Chiều, mưa lất phất. Chuyến xe cuối ngày thả cô xuống ở ngã ba, chỗ có cái quán tạp hóa đóng cửa nửa chừng và một con chó vàng nằm dưới mái hiên liếm chân. Cô đi bộ ra sông. Đường đất trơn, dép nhựa trợt hai lần, lần thứ hai cô cởi ra xách tay, đi chân không cho chắc. Bùn non lùa vô kẽ ngón, mát lạnh, mùi tanh nhẹ như mùi bùn dưới chân cầu tàu nhà.

Bến đò vẫn vắng. Chiếc ghe hàng đậu đúng chỗ cũ, mũi ghe quay vô bờ, sợi dây neo buộc vô cái cọc tràm đã mòn một khấc. Mưa rơi trên mui ghe thành một tiếng đều và nhỏ, như có ai lấy móng tay gõ lên tôn. Người đàn bà ngồi trong khoang, cúi đầu, tay đang xếp một mớ tiền lẻ khác thành cọc trên be ghe. Tờ hai ngàn chồng lên tờ hai ngàn, tờ năm ngàn để riêng một bên. Mấy tờ dưới cùng ướt mép, bà lấy ngón cái miết cho phẳng rồi mới đặt tờ khác lên.

Cô đứng trên bậc thềm gỗ, đúng chỗ hôm trước cô ngồi chờ. Nước mưa chảy từ tóc xuống cổ áo, xuống lưng.

"Tui quay lại rồi."

Bà gật đầu một cái. Không ngẩng lên. Tay vẫn đếm.

Cô chờ. Không có nhang. Không có mâm. Không ai bảo cô quỳ, không ai bảo cô đọc câu gì. Một cọc tiền xong, bà cột lại bằng sợi dây thun, bỏ vô cái hộp thiếc, rồi kéo một mớ khác lại gần. Cô đếm theo trong đầu được mười mấy tờ thì lạc, không biết lạc ở tờ nào.

"Cô lấy cái gì?"

"Cái nào tôi lấy thì cô sẽ không biết là đã mất."

Bà nói câu đó bằng cái giọng người ta nói giá một bó rau. Rồi bà lật tờ tiền kế tiếp, coi mặt sau, đặt lên cọc.

Cô đứng thêm một lúc. Một hạt mưa rơi trúng cái hộp thiếc còn mở nắp, kêu tách một tiếng. Bà đưa tay đậy nắp lại. Vậy thôi.

Cô quay lưng, bước lên mấy tấm ván bắc từ ghe vô bờ. Ván ướt, oằn xuống dưới chân. Tấm thứ ba lỏng một đầu, kêu cạch khi cô dẫm lên, đúng như hôm trước nó cũng kêu. Lên tới bờ, cô ngồi xổm xuống, lấy nước mưa đọng trong một cái lá chuối rửa chân, xỏ lại dép.

Đi được một quãng, cô ngoái lại. Chiếc ghe hàng đã tách bến, nhỏ dần sau màn mưa, chỉ còn một vệt mờ giữa mặt sông xám. Không có tiếng máy. Cô không biết nó đi bằng gì.

Đường ra ngã ba dài hơn lúc vô. Cô đi chậm, và vừa đi vừa kiểm đồ, như hồi còn chạy đò, sáng nào trước khi rời bến cũng sờ một lượt từ mũi tới lái.

Cuốn sổ của cha nằm trong túi vải, cột hai vòng dây thun, khô. Cuốn sổ của cô ở ngăn trong, gáy cong theo hông. Cây sào trên vai, bó trong bao bố, đầu sào ướt sẫm một khúc. Xấp tiền trong túi áo trong, cô sờ thấy cái gáy cứng của nó qua lớp vải. Hai bàn tay, chín ngón rưỡi. Cái áo mưa bỏ quên ở Trần Đề, bà chủ trọ nói còn treo sau cửa. Tô bún riêu của bà Mười, sợi bún trắng, mỡ hành nổi trên mặt. Cái bếp rớt xuống sông của người đàn bà mất nhà. Hai ông già cãi nhau năm sáu mươi hay năm bảy lăm. Con số không phẩy chín trên màn hình. Thằng nhỏ có vết sẹo may bốn mũi trên bắp chân.

Còn đủ.

Cô đọc thầm tên mình. Nguyễn Thị Lành. Đủ ba chữ, chữ nào đúng dấu chữ nấy. Cô đọc thêm lần nữa, chậm hơn, như dò lại một con số trong sổ sợ mình ghi lộn. Vẫn ba chữ đó.

Một bà gánh nước đi ngược chiều, đòn gánh kẽo kẹt trên vai, nón lá sụp xuống che mưa.

"Mưa dữ hen."

"Dạ, mưa dữ."

Bà gánh nước đi qua. Cô đi qua một hàng so đũa ướt sũng, lá nhỏ dính đầy trên lối đi, rồi qua cây cầu khỉ bắc ngang một con rạch. Tay vịn bằng tre trơn như thoa mỡ, cô bám chặt, đi từng bước ngang. Dưới cầu, mưa rơi xuống con rạch thành từng vòng nhỏ, vòng này chưa tan vòng khác đã chồng lên, xa tới chỗ con rạch đổ ra sông lớn.

Ra tới ngã ba thì trời tối hẳn. Quán tạp hóa đã đóng cửa luôn nửa còn lại. Con chó vàng vẫn nằm dưới hiên, ngẩng lên nhìn cô một cái rồi gục đầu xuống chân. Cô ngồi lên cái băng ghế chờ xe, dựng cây sào sát bên, mở túi lấy cuốn sổ của mình ra.

Cô định ghi một dòng, theo lối cũ. Ngày. Chỗ. Con nước. Cô viết được cái ngày. Viết được tên chỗ, cái tên cô đọc trên tấm bảng sắt han rỉ ở đầu bến. Tới chỗ phải ghi đã trả cái gì thì ngòi bút đứng lại trên giấy, đứng lâu tới mức mực thấm ra thành một chấm tròn, lớn dần, đen dần, ăn qua tới mặt sau.

Cô nhấc bút lên. Chấm mực nằm đó, ngay giữa dòng, không phải chữ nào.

Cô gấp sổ lại, cột dây thun, bỏ vô ngăn trong. Rồi cô lại lấy ra, mở đúng trang đó, nhìn cái chấm mực thêm một lần nữa dưới ánh đèn đường vàng nhợt vừa bật lên đầu ngã ba.

Một chiếc xe khách từ xa chạy tới, đèn pha quét qua băng ghế, quét qua con chó, quét qua cây sào. Xe không dừng.

Ghi trả rồi. Mà trả cái gì?