Chiều xuống, cái vàm nơi mấy nhánh sông gặp nhau đông nghẹt ghe xuồng neo đậu, ghe buôn, ghe cá, ghe chở khách đậu chen chúc nhau thành mấy lớp, tiếng người gọi qua gọi lại vang khắp mặt nước. Mùi cá khô phơi trên mấy tấm phên, mùi dầu máy, mùi khói bếp từ những ghe đang nấu cơm chiều trộn lẫn vào nhau trong không khí đặc quánh hơi nước. Út Lành neo xuồng vào một chỗ trống nhỏ gần bờ, định hỏi thăm đường đi tiếp lên phía trên, cuốn sổ của cha vẫn nằm yên trong túi vải bên hông, tay cô thỉnh thoảng đưa lên sờ qua lớp vải như để chắc nó còn đó.

Cô đi dọc theo dãy ghe, nghe được một đoạn chuyện giữa hai người đàn bà đang ngồi lột tôm trên be ghe.

"Nghe nói con Tám nó về rồi đó."

"Về hồi nào vậy, mà về rồi ở luôn hay về thăm thôi?"

"Ai mà biết, chắc cũng như mọi lần thôi, để coi được bao lâu."

"Thôi kệ, chuyện nhà người ta, mình biết vậy thôi chớ nói ra chi."

"Ừ, biết vậy thôi."

Hai người liếc nhau một cái, rồi cùng cúi xuống lột tôm tiếp, không ai nói thêm câu nào về việc "con Tám" là ai, về hồi vì chuyện gì, hay "như mọi lần" là những lần nào. Út Lành đi ngang qua, nghe lỏm được chừng đó rồi thôi, không hiểu gì thêm, chỉ thấy lạ là cả hai đều biết chuyện mà không ai cần giải thích cho người kia nghe, như một thứ ngôn ngữ riêng chỉ người trong vàm mới nắm được.

Đi thêm một đoạn, cô ghé một sạp bán tạp hóa nhỏ trên bờ để mua ít đồ dùng, chủ sạp là một ông trung niên đang cân gạo cho khách.

"Chú, từ đây lên trên còn xa không? Tui đi lên phía nguồn."

"Xa lắm cô ơi, mà cô đi một mình vậy à, coi chừng à nghen, hồi trước có ông cũng đi vậy đó."

"Ông nào vậy chú?"

Ông chủ sạp khựng lại một chút, mắt liếc sang hướng một chiếc ghe đậu xa xa phía cuối vàm, rồi quay lại cân gạo, giọng lảng sang chuyện khác.

"Ông nào hồi xưa lận, cô hỏi chi ba cái chuyện cũ đó, thôi để tui cân gạo cho cô cái đã, mua bao nhiêu ký đây."

"Năm ký. Mà chú, ông đó tên gì?"

"Cô này hỏi kỹ quá hen, thôi mua đồ xong đi rồi tính, tui còn phải cân cho mấy người sau nữa."

Cô nhận ra ông không phải không nghe câu hỏi, mà cố tình không trả lời, cái kiểu né tránh rất khéo, không gắt gỏng nhưng cũng không hé một chữ. Cô trả tiền, cầm bao gạo, đứng thêm một lúc nhìn ông tiếp tục cân hàng cho người khác như chưa hề có chuyện gì, mắt cô lại lướt về hướng chiếc ghe xa xa mà ông vừa liếc, chỉ thấy một bóng người ngồi im lìm trên be ghe, không rõ mặt vì khoảng cách còn xa và trời cũng đã sập tối dần.

Trời sẫm dần, mấy chiếc đèn ghe bắt đầu bật sáng lên từng cái một dọc theo dãy ghe đậu, ánh đèn vàng nhạt lan dần ra khắp mặt vàm, phản chiếu lung linh trên mặt nước đang lặng dần theo con nước đứng. Tiếng người mua bán cũng thưa dần, chỉ còn lác đác vài gánh hàng rong cuối ngày còn nán lại chờ khách muộn. Cô ghé một gánh hàng rong bán trái cây gần đó, định mua ít đồ ăn tối, bà bán hàng đã lớn tuổi, đang xếp lại mấy trái xoài vào thúng, tay thoăn thoắt dù ánh mắt đã chậm rãi hẳn theo tuổi tác.

"Bà bán ở vàm này lâu chưa?"

"Lâu rồi con, mấy chục năm chớ ít gì, ở đây riết rồi ai cũng biết mặt bà."

"Vậy bà biết chuyện người ta nhiều."

Bà bán hàng cười, không trả lời thẳng câu đó, tay vẫn xếp trái cây, mắt không nhìn cô mà nhìn ra phía mặt vàm đang lên đèn.

"Biết thì biết, mà biết rồi để đó thôi con, nói ra làm chi cho mất lòng người ta."

"Dạ."

"Con hỏi đường đi lên trên hồi nãy phải hông? Bà nghe loáng thoáng. Hồi trước cũng có một ông, dáng na ná con, cũng hay hỏi mấy câu y vậy, cũng đi một mình, cũng ôm khư khư một cuốn sổ như con."

Út Lành siết quai túi vải, giữ giọng thường.

"Ông đó tên gì bà?"

"Tên hả, lâu quá bà cũng không nhớ rõ, mà dáng đi đứng thì hao hao con lắm, cũng cái kiểu ít nói, hỏi ai câu gì cũng từ tốn vậy đó."

"Giờ ổng ở đâu?"

Bà bán hàng quay lưng lại, bắt đầu dọn nốt mấy thúng hàng còn lại lên xe đẩy, không trả lời ngay, chỉ nói vọng lại một câu không đầu không cuối trước khi khuất hẳn vào trong bóng tối giữa đám ghe xuồng đang lên đèn.

"Con hỏi mấy người khác coi, may ra có ai chịu nói hơn bà."

Út Lành đứng lại một mình giữa mặt vàm đã lên đèn gần hết, tay vẫn nắm chặt quai túi vải, mắt dõi theo bóng bà bán hàng đẩy xe khuất dần sau mấy ghe đậu san sát. Cô không đuổi theo hỏi thêm, biết hỏi cũng vô ích, cái kiểu người ở đây giữ chuyện kín thì có đuổi theo cách mấy cũng không moi ra được nửa lời. Cô quay nhìn lại phía chiếc ghe xa xa lúc nãy ông chủ sạp từng liếc mắt qua, bóng người ngồi trên đó vẫn còn nguyên chỗ cũ, chỉ có ánh đèn ghe bên cạnh vừa bật sáng lên hắt một quầng vàng nhạt quanh dáng ngồi im lìm ấy.

Cô đứng thêm một lúc lâu giữa tiếng máy ghe nổ rì rì đâu đó và tiếng nước vỗ nhẹ vào be xuồng, trong đầu xâu chuỗi lại mấy mảnh chuyện vừa nghe được cả buổi chiều, một cuốn sổ, một dáng người hao hao, một cái tên không ai chịu nhớ ra hoặc không ai chịu nói. Rồi cô quay bước về phía chiếc xuồng thuê, quyết định sáng mai sẽ hỏi tiếp, dù chưa biết phải hỏi ai.