Trưa đứng bóng, nắng dội thẳng xuống không còn bóng đổ, mặt nước ở đúng chỗ ranh giới hai màu phẳng lặng tới mức nhìn không ra sóng, chỉ có một vệt sẫm chạy ngang như ai kẻ bằng thước. Không có gió. Xuồng trôi tự do theo con nước đứng, mũi xuồng chỉ xê dịch chầm chậm mỗi khi có một lượn sóng lăn tăn từ đâu đó dạt tới. Út Lành ngồi ở mũi xuồng, cây sào của cha gác ngang đùi, cái túi vải đựng bộ đồ khô đặt kế bên, ướt đẫm mồ hôi tay từ lúc nào cô cũng không nhớ.

Người chèo xuồng, một ông trạc năm mươi thuê ở bến sáng nay, tắt máy để xuồng trôi tự do, lau mồ hôi trán bằng vạt áo. Cái nón lá của ông ngả màu cháy nắng, vành sờn xơ ra từng sợi, mồ hôi rịn ướt cả vòng cổ áo dù ông ngồi im không nhúc nhích.

"Cô ngồi coi chừng say nắng à nghen, giờ này đứng bóng, nắng gắt lắm."

"Quen rồi. Hồi trước chạy đò giờ này hoài."

"Cô định ngồi đây lâu không, tui còn phải quay về kịp con nước."

"Một lát thôi. Coi cái ranh nước."

"Cái ranh này hả, dân ở đây gọi là chỗ nước giao, bên trong bên ngoài khác hẳn màu, có bữa còn nghe máy đổi tiếng nữa."

"Biết. Qua đây một lần rồi."

"Vậy hả, cô đi tới lui đoạn này hoài à?"

"Không. Ghé lại thôi. Chuyến cuối."

Ông gật gù, không hỏi thêm, quay ra nhìn mặt nước, tay vẫn giữ mái chèo gác ngang be xuồng phòng khi cần khỏa lại cho khỏi trôi lệch.

"Nước đứng bóng vầy hiền lắm, chớ chiều xuống là chảy mạnh à, cô tính đi thì đi sớm sớm."

"Biết rồi chú."

"Cây sào đó cha cô để lại hả, thấy cô ôm khư khư từ hồi lên xuồng."

"Của cha tui. Giữ mấy năm nay."

"Vậy chắc quý lắm hen, chớ tui thấy cô ôm nó còn kỹ hơn ôm cái túi kia."

Cô đưa mắt nhìn cây sào gác ngang đùi, rồi nhìn cái túi vải, không trả lời.

Cô nghĩ tới cây sào trước. Mấy hôm nay cô đã tưởng nó là thứ mình sợ mất nhất, đủ để tay không chịu buông giữa bãi bùn sáng hôm ở nhà trọ. Nhưng cây sào chỉ là cây sào, một đoạn cây cha để lại, cầm chắc tay thì đi được xa hơn, vậy thôi. Nó không giữ lời hứa nào với ai ngoài cô.

Cái túi vải mới là thứ khác. Bộ đồ khô gấp vuông vắn bên trong, treo đầu ghe suốt bao năm, không phải để cô mặc, mà để sẵn đó cho bất cứ ai rớt xuống nước mà còn kéo lên kịp, có cái mà thay, khỏi lạnh, khỏi trần truồng giữa đám đông trên bờ. Nó là lời hứa của nghề, không phải của riêng cô, rằng ai rớt xuống đoạn sông này cũng có người vớt lên, và có đồ để thay.

Cô mở túi, lấy bộ đồ ra, xếp lại cho ngay ngắn hơn, tay hơi run, không phải vì sợ.

"Cô làm gì đó, để rớt xuống nước giờ á."

"Để lại đây. Không mang theo nữa."

"Trời, đồ còn tốt mà cô, bỏ uổng."

"Để lại là phải."

Ông nhìn cô một lúc, không hiểu, nhưng cũng không hỏi thêm, quay đi nhìn hướng khác cho cô rảnh tay.

Cô để lại.

Bộ đồ chạm nước, thấm nhanh hơn cô tưởng, nặng dần trong tay chỉ vài giây rồi tự tuột khỏi mấy ngón tay đang giữ hờ, trôi ngang một quãng ngắn đúng chỗ ranh giới hai màu, xoay nhẹ một vòng, rồi chìm dần xuống phía bên trong, chỗ nước sẫm hơn. Mặt nước khép lại phía trên nó, phẳng lại như chưa từng có gì rớt xuống, chỉ còn một vòng gợn nhỏ lan ra rồi tắt.

"Ủa, nó chìm rồi kìa cô, cô không vớt lại à?"

"Thôi chú. Để vậy."

Cô ngồi thụp xuống sạp xuồng, hai đầu gối co lên sát ngực, tay vẫn còn giữ nguyên tư thế vừa buông, như chưa quen với việc bàn tay mình đang trống. Cô ngồi nhìn theo tới lúc không còn thấy gì, rồi mới nhận ra bụng mình thắt lại. Bộ đồ đó không phải của cô.

Nó là của người rớt xuống. Của người chưa rớt, người còn chưa biết mình sắp cần nó. Cô vừa lấy đi cái duy nhất đứng sẵn chờ một người lạ nào đó, ngay trước khi chính cô lội ngược cả một dòng sông dài hơn bất cứ đoạn nào cô từng đi qua. Cây sào cha để lại vẫn còn nguyên trong tay, thân tre đã lên nước bóng loáng chỗ hay cầm, chưa mất một mảnh nào.

Tay cô miết lên ngón út cụt, chậm, hai lần liền, như đang đếm lại thứ mình vừa mất mà không có cách nào lấy lại.

"Xong chưa cô, tui quay xuồng lại nghen, trễ con nước là mệt à."

"Xong. Về."

"Cô chắc chưa, còn kịp vớt lại đó, nước chỗ này cạn, chưa trôi xa đâu."

"Chắc. Để vậy."

Ông nổ máy, xuồng khựng một cái rồi quay mũi, cắt ngang đúng chỗ ranh giới hai màu nước, be xuồng nghiêng nhẹ rồi ổn định lại, hướng ngược về phía trong, ngược hẳn với hướng cô đã đi suốt từ hôm rời Trần Đề. Nắng vẫn đứng bóng, dội thẳng xuống không còn bóng đổ, cây sào vẫn gác ngang đùi cô, chỉ có cái túi vải bên hông giờ đã nhẹ hẫng, và Út Lành ngồi im, hai tay đặt lên đầu gối, nhìn mặt nước phía trước xuồng đang rẽ ra thành hai luồng, không nói thêm câu nào cho tới khi bờ xa dần hiện ra phía chân trời.