Chiều hôm sau, mây đen kéo tới nhanh hơn cô tưởng, gió đổi chiều đột ngột làm mặt nước ngoài bãi nổi bọt trắng xóa từng vệt dài, mấy con chim biển bay tán loạn tìm chỗ trú trước khi mưa ập xuống. Út Lành đang trên đường ra bến chờ ghe, thấy trời sắp đổ mưa giông, vội tấp vào một cái chòi canh hàu dựng trên mấy cây cọc tràm cao, mái lợp tôn cũ đã gỉ sét từng mảng, sàn ván kêu cọt kẹt mỗi bước chân, đủ chỗ trú cho một hai người.

Trong chòi đã có sẵn một ông già ngồi xếp bằng trên tấm ván, cúi đầu vá một cái lưới rách, tay cầm con thoi gỗ luồn qua luồn lại thoăn thoắt, không ngẩng lên khi nghe tiếng bước chân, như đã biết trước có người sắp vào trú mưa cùng.

"Cho trú nhờ chút bác."

"Vô đi con, chòi này ai trú cũng được, mưa giông vầy đứng ngoài nguy hiểm lắm."

Út Lành bước vào, đặt cây sào và cái túi vải đựng bộ đồ khô xuống một góc chòi, ngồi thu mình lại tránh chỗ dột, nhìn ông già vẫn cắm cúi vá lưới như không hề để ý gì tới cơn giông sắp tới gần thế nào. Mưa bắt đầu rơi lộp độp trên mái tôn, từng hạt to dần, rồi đổ xuống thành một bức màn nước dày đặc bao quanh cái chòi nhỏ.

"Bác vá rành ghê."

"Rành thì không dám nói, chớ làm riết cũng quen tay, lưới rách chỗ nào vá chỗ đó, không có gì lạ."

Ông già vẫn không ngẩng mặt lên nhìn cô, giọng đều đều, tay vẫn luồn con thoi qua từng mắt lưới, dáng ngồi thoải mái như một người đã ngồi ở chỗ này không biết bao nhiêu lần trong đời. Út Lành nhìn quanh chòi, chỉ thấy vài dụng cụ vá lưới, một bình trà cũ, một cây đèn dầu treo trên vách, chẳng có gì khác thường, cũng chẳng có gì gợi cảm giác bất an, chỉ là một chòi canh hàu nghèo nàn như bao chòi khác cô từng thấy dọc đường.

"Sóng vầy thu hàu khó."

"Khó chớ, nhưng mưa giông vầy hàu nó bám chắc hơn, để mai nước rút rồi coi lại."

"Bác giữ chòi này?"

"Ừ, coi vậy chớ cũng quen việc rồi, giữ hàu, vá lưới, ngồi nhìn nước lên nước xuống, riết cũng thành cái nghề của tuổi già."

Mưa mỗi lúc một nặng hạt hơn, sấm chớp lóe lên xa xa ngoài biển, ông già đặt tạm cái lưới đang vá qua một bên, rót cho mình một chén trà, không mời cô, cũng không có ý gì khiếm nhã, chỉ như một thói quen của người sống một mình lâu ngày.

"Con đang định đi ngược lên, phải không?"

Câu hỏi đột ngột khiến Út Lành khựng lại, tim đập nhanh hơn một nhịp, cô nhìn thẳng vào ông già, cố tìm xem có gì khác lạ trên gương mặt nhăn nheo đó không, nhưng chỉ thấy một người già bình thường, mắt hơi đục, tay còn dính vài sợi chỉ lưới.

"Sao bác biết?"

"Nhìn cách con mang đồ theo là biết, cây sào với cái túi đó không phải đồ của người đi chơi, mà đồ của người tính đi đường dài, đi một mình, đi không định ngày về."

"Đi ngược. Tìm chuyện nhà."

"Đi thì được, chuyện đó tùy con, ai muốn đi đâu thì đi đó. Nhưng con phải để lại một thứ trước khi đi tiếp, không để lại thì không đi xa được đâu."

"Để lại gì? Tui đâu mang theo gì nhiều."

"Không phải đồ nhiều hay ít, mà phải là cái con định giữ nhất trong lòng."

Út Lành nhíu mày, cố hiểu ý ông già, nhưng câu nói đó mơ hồ quá, không chỉ ra được là vật gì, tình cảm gì, hay chuyện gì, chỉ lơ lửng như một câu đố không có đáp án rõ ràng đi kèm.

"Cái gì mới được? Bác nói rõ đi."

"Cái đó tự con phải biết lấy, không ai chỉ giùm được, tới lúc con biết được cái gì mình định giữ nhất, thì con cũng sẽ biết luôn phải để nó lại chỗ nào."

"Bác nói như thiệt."

Ông già không trả lời câu đó, chỉ cầm lại cái lưới đang vá dở, tiếp tục luồn con thoi gỗ qua từng mắt lưới như lúc nãy, coi như câu chuyện tới đó là đủ, không cần nói thêm gì nữa. Mưa vẫn rơi đều trên mái tôn, sấm chớp thưa dần, gió cũng bớt giật, chỉ còn tiếng nước chảy róc rách qua mấy khe ván sàn chòi.

Út Lành ngồi im, đầu óc rối bời với câu nói vừa nghe, cố lục lại trong lòng xem thứ gì mình đang giữ chặt nhất, thứ gì nếu mất đi sẽ đau nhất, nhưng càng nghĩ càng không dám chắc, vì có quá nhiều thứ nhỏ nhặt cô vẫn ôm giữ suốt bao năm nay mà chưa từng thử tưởng tượng cảnh phải bỏ lại bất cứ cái nào trong số đó.

"Không để lại thì sao bác?"

Cô ngẩng lên định hỏi tiếp, nhưng ông già đã đứng dậy, xách cái giỏ đựng đồ vá lưới, bước ra khỏi chòi giữa lúc mưa vẫn còn rơi lất phất, dáng đi chậm rãi như chẳng có gì phải vội, không ngoái lại, cũng không trả lời câu hỏi cuối cùng của cô, để nó treo lơ lửng giữa tiếng mưa và tiếng nước chảy dưới sàn chòi.

Út Lành ngồi lại một mình trong chòi, nhìn theo bóng ông già khuất dần sau màn mưa mỏng, vai áo ướt sũng mà bước chân vẫn chậm rãi, không hề vội vã như người ta thường vội khi bị mưa tạt, cho tới khi mất hẳn giữa mấy hàng cọc tràm xa xa. Cô kéo cây sào với cái túi đựng bộ đồ khô lại sát chân, đặt nằm song song trên sàn ván, hai thứ cô mang theo từ ngày rời nhà. Một giọt mưa dột xuống, rơi đúng vào khoảng ván giữa hai thứ, loang ra rồi rút qua khe.