Gió sáng thổi mạnh ngoài bãi bồi, Út Lành đứng trên mũi chiếc xuồng máy chở khách chạy tuyến ra ngoài cùng, tóc tạt ngang mặt, phải lấy tay vén hoài không xuể. Xa xa hiện ra một dãy nhà sàn thấp lè tè, cột đóng bằng cây tràm, mái lợp lá dừa nước đã bạc, dựng san sát nhau ngay mép bãi, không có con đường nào dẫn vào ngoài lối nước.

"Xóm gì vậy chú? Coi bản đồ điện thoại không thấy tên."

"Có tên gì đâu con, người ta quen miệng kêu xóm ngoài, vì nó nằm ngoài cùng, quá khỏi đây là biển rồi. Nghe mấy ông già kể hồi xưa chỗ này từng là một cái cửa sông, giờ bồi lên thành bãi, dân tứ xứ kéo ra cất nhà nuôi hàu."

Xuồng cặp vào một cầu tre ọp ẹp, Út Lành bước lên, cảm ơn người lái rồi đi dọc theo lối đi ván gỗ nối các nhà sàn với nhau, dưới chân là bãi bùn lầy nước đang ròng, lộ ra hàng hàng cọc tre cắm thẳng hàng ngoài xa, dây hàu treo lủng lẳng bám đầy vỏ xám xịt.

Một người đàn ông trung niên đang lội bùn kiểm dây hàu, thấy cô đứng nhìn thì ngừng tay, vẫy lại gần, giọng oang oang át cả tiếng gió.

"Cô mới ra hả, coi hàu hả cô? Lại đây coi cho biết, đợt này sắp thu rồi đó."

"Chưa thấy nuôi hàu bao giờ."

"Cắm cọc tre xuống bãi hồi con nước còn nhỏ, cột dây có gắn vỏ hàu giống cho hàu con bám vào, để tự nhiên chừng tám chín tháng là thu được. Bữa nào thương lái vô, cân xô ngay tại bãi, giá đợt rồi hai mươi lăm ngàn một ký, có đợt rớt xuống hai chục, tùy con nước với tùy chỗ khác có trúng mùa hay không."

"Sống được hả chú?"

"Đủ ăn thôi con, chớ giàu thì không, cực nhất là nước ngọt, ở đây không có giếng, không có nước máy, phải chờ ghe chở nước từ trong chở ra, mua theo can hai mươi lít, hai chục ngàn một can, tắm giặt phải dè sẻn dữ lắm."

"Mắc dữ. Trong bờ nước máy có mười mấy ngàn một khối."

"Ở đây khác, cái gì cũng phải chở ra hết, gạo, dầu, nước, cả cây kim sợi chỉ cũng phải chờ ghe chợ vô mới có mà mua."

"Con nít đi học sao chú?"

"Học thì phải gửi vô trong, ở nhà bà con hoặc trọ học, cuối tuần mới về, con nào nhỏ quá chưa gửi được thì cha mẹ dạy tạm ở nhà. Đau ốm cũng vậy, bệnh nặng phải chạy ghe vô bệnh viện trong bờ, xa lắm, nhiều khi trở tay không kịp."

Người đàn ông nói thêm vài câu về con nước, về mấy đợt gió chướng cuối mùa còn quần ngoài bãi làm khó lội, giọng chùng xuống một chút khi nhắc tới chuyện bệnh tật, rồi lại tươi tỉnh trở lại, quay lại cúi xuống kiểm tiếp mấy dây hàu, để cô đi dọc lối ván qua khu nhà phía trong.

Một đứa nhỏ chừng tám chín tuổi ngồi vắt vẻo trên một cây cọc gỗ trước cửa nhà, hai chân đong đưa, tay cầm một con hàu đã tách vỏ nghịch chơi, thấy cô đi ngang thì ngước lên hỏi, giọng hồn nhiên không chút e dè.

"Cô đi đâu vậy? Con chưa thấy cô lần nào ở xóm này."

"Cô mới tới thôi, cô đi tìm một người."

"Người gì vậy cô, ở xóm này hả?"

"Không chắc có ở đây. Hỏi dọc đường vậy thôi."

"Xóm này nhỏ xíu à, ai vô đây cũng hỏi vậy hết trơn, tìm người này người nọ, tìm chỗ này chỗ kia."

"Nhiều người đi tìm vậy hả?"

"Dạ, bữa trước có một chú cũng ra đây hỏi y như cô vậy đó, đi tìm chỗ gì hồi xưa là cửa sông. Con nghĩ ở đây ai cũng đi tìm cái gì đó, chớ đâu ai rảnh mà ra tới tận đây chơi."

Câu nói của đứa nhỏ khiến Út Lành đứng khựng lại một nhịp, tim đập hơi nhanh hơn bình thường, nhìn nó chăm chăm, cố dò xem nó có nói thêm được gì không, có nhớ mặt người khách hồi trước không, nhưng đứa nhỏ đã cúi xuống chơi tiếp với con hàu, coi như câu vừa nói chẳng có gì đáng để ý, chỉ là một câu buột miệng của một đứa con nít quen thấy người lạ ra vào.

"Ừ. Chơi đi con."

"Dạ, cô đi tìm được thì nhớ ghé nói cho con nghe với."

Út Lành bước tiếp qua mấy căn nhà sàn, tai vẫn còn nghe câu đứa nhỏ nói, giọng nó thường như nói chuyện con nước. Gió thổi mạnh hơn lúc trưa gần tới, làm mấy tấm lá lợp mái kêu lạch phạch, xa xa mấy chiếc ghe chở nước ngọt đang chạy vào, dân trong xóm ùa ra xếp hàng dọc theo cầu tre với những dãy can nhựa xếp thẳng hàng chờ tới lượt.

Cô đứng nhìn cảnh đó một lúc, mấy đứa nhỏ khác cũng chạy ra phụ cha mẹ khiêng can nước, tiếng cười giỡn lẫn trong tiếng máy ghe nổ ầm ì, rồi cô quay người đi tiếp về phía cuối xóm, nơi nghe nói có một ông già sống lâu nhất ở đây, biết chuyện xưa hơn ai hết. Bước chân cô nhanh hơn lúc mới bước lên bờ, không còn cái dò dẫm của một người mới tới một chỗ hoàn toàn xa lạ, mà là cái chắc chắn của người vừa biết chắc mình đang đi đúng hướng, giữa cả một bãi bồi không tên trên bất cứ tấm bản đồ nào, nơi hóa ra đã có không ít người từng ghé qua tìm kiếm giống như cô.