Trời còn nhá nhem sáng khi Út Lành ra tới bến ghe thuê, sương mù còn vương trên mặt nước, chưa tan hẳn. Mùi dầu máy trộn lẫn mùi cá ươn từ mấy sọt cá bỏ lại đêm qua bốc lên nồng nặc, khác hẳn cái mùi bùn non nhẹ nhàng của bến sông nhà cô. Ông chủ ghe, một người đàn ông trạc năm mươi, da đen sạm, đang lúi húi kiểm tra bình dầu và mấy sợi dây neo, thấy cô tới thì gật đầu ra hiệu bước xuống. Chiếc ghe không lớn, be ghe đã tróc sơn từng mảng lộ ra lớp gỗ bạc màu bên dưới, nhưng máy nghe nổ đều, không khục khặc như mấy chiếc đậu gần đó.

"Cô ngồi giữa khoang, đừng đứng lên khi ghe chạy nghen. Ra ngoải sóng lớn, không quen dễ té."

"Ngồi yên."

Ghe nổ máy, rời bến giữa lúc trời vừa hửng sáng, mấy chiếc ghe cào khác cũng đang lần lượt tách bến, cắt ngang cắt dọc nhau trên mặt nước còn phẳng lặng, sóng nhỏ vỗ bập bềnh vào mấy trụ cầu tàu bằng bê tông. Có lúc một chiếc ghe nhỏ hơn xẹt ngang mũi, ông chủ ghe bẻ lái tránh gấp, miệng lẩm bẩm gì đó rồi quay sang giải thích cho cô, giọng vẫn thản nhiên như đang dạy một đứa học trò mới.

"Cô để ý, ghe mình đi bên tay trái người ta thì gọi là cạy, đi bên tay phải thì gọi là bát. Hô cạy hay bát là để ghe kia biết mình tránh phía nào, khỏi đụng nhau."

"Ai nhường ai?"

"Ghe nào chạy xuôi dòng, chạy theo con nước đẩy, thì ghe đó chịu lỗi nếu đụng. Vì nó đi nhanh hơn ghe chạy ngược, đáng lẽ phải tránh được mà không tránh."

"Luật có từ hồi nào?"

"Từ đời ông cố tao còn sống lận, ai đi ghe cũng phải thuộc, không thuộc là dễ chết như chơi ngoài sông lớn."

Đi được một lúc, một người đàn ông trẻ ngồi phía mũi ghe, người xin đi ké để ra kiểm mấy cái lú tôm gần cửa, buột miệng nói với ông chủ ghe:

"Chú coi chừng cái lưới đó, coi bộ sắp rớt xuống nước rồi kìa."

Không khí trên ghe đổi hẳn trong nửa câu. Ông chủ ghe quay phắt lại, gõ ba tiếng lên mạn ghe, mặt nghiêm hẳn lại, không còn cái vẻ thản nhiên lúc nãy.

"Nói vậy trên ghe là kỵ đó nghen. Trên sông này người ta cữ mấy tiếng đó, đi ghe thì nhớ giùm."

"Dạ, tui lỡ miệng, chú bỏ qua cho."

"Ừ, biết rồi thì từ rày để ý."

"Sao kỵ dữ vậy chú?"

"Nói ra là như gọi nó tới. Ông già tao dặn vậy, tao nghe theo vậy, chớ giải thích cặn kẽ thì tao cũng chịu. Ở trên sông nước, có mấy chuyện không cần hiểu, chỉ cần nhớ mà tránh."

Người đàn ông trẻ im bặt, không nói thêm gì nữa, chỉ ngồi cúi đầu nhìn xuống mấy cái lú tôm dưới chân, tay vân vê mép áo như đang tự trách mình lỡ lời. Út Lành ngồi im, không hỏi thêm, chỉ ghi nhớ trong đầu cái cách mặt ông chủ ghe đổi màu nhanh tới mức nào, và ba tiếng gõ lên mạn ghe nghe rành rọt hơn cả tiếng máy nổ đều đều bên dưới. Cô để ý ông chủ ghe không nhìn thẳng ra hướng mũi ghe nữa mà đảo mắt một vòng quanh mặt nước, như đang dò xem có ai khác nghe thấy câu vừa rồi hay không, rồi mới yên tâm quay lại cầm lái.

Ghe chạy thêm chừng nửa tiếng, cửa sông mở rộng dần ra, hai bên bờ lùi xa, chỉ còn nước mênh mông nối liền với chân trời, thỉnh thoảng một đàn chim biển lượn thấp sát mặt nước rồi vụt bay lên. Rồi Út Lành nhìn thấy nó: một đường ranh chạy ngang mặt nước, một bên sậm màu phù sa quen thuộc, một bên nhạt hẳn, ngả sang xanh xám. Ghe chạy tới gần đường ranh đó, tiếng máy đột nhiên đổi tông, trầm hơn hẳn, như đang lội qua một lớp nước đặc hơn, thân ghe hơi khựng lại một nhịp trước khi lấy lại tốc độ cũ.

"Tới nước hai màu rồi đó cô."

"Sao nước chia màu?"

Ông chủ ghe chỉ cười, không trả lời thẳng, tay vẫn giữ chắc cần lái.

"Tới đây rồi thì ai cũng thấy, hỏi làm chi cho mệt. Cô cứ nhìn đi."

Cô không hỏi thêm nữa, chỉ cúi nhìn xuống chỗ ranh giới lướt qua dưới be ghe, nơi bọt trắng nổi thành một vệt dài chạy song song với thân ghe, lẫn trong đó vài cọng lục bình trôi dạt, mắc kẹt lại đúng trên đường ranh như không biết nên trôi về phía nào. Cô nhớ loáng thoáng một dòng chữ trong cuốn sổ của cha, mấy chữ vắn tắt không đầu không cuối: cửa lớn, nước hai màu. Lúc đó cô đọc qua không hiểu nó là chỗ nào, giờ nó đang trôi ngay dưới chân cô, mà cô vẫn không biết chắc mình vừa bước qua được cái gì, hay còn đang đứng nguyên một chỗ giữa hai bên. Gió biển thổi mạnh hơn hẳn phía bên kia đường ranh, tạt vào mặt cô một hơi lạnh khác hẳn hơi ấm trong con rạch lúc mới rời bến.

"Cô coi đủ chưa? Trưa tao còn phải chạy về giao ghe, không lai rai ngoài này được lâu."

"Đủ rồi. Gần đây có xóm ghe nào ở luôn ngoài cửa không chú? Ghé hỏi thăm chút."

"Có, dọc theo phía tay trái kia có một xóm nhỏ, toàn dân làm nghề lâu năm. Để tao tấp vô đó thả cô xuống, từ đó cô đi bộ ngược về bến cũng gần."

Ông chủ ghe bẻ lái, cho ghe chạy chếch sang một hướng khác, để lại đường ranh nước hai màu phía sau lưng, nhưng cái cảm giác vừa đứng giữa hai thứ nước không cùng màu vẫn còn bám theo Út Lành suốt quãng đường còn lại, như một câu hỏi chưa kịp đặt tên.