Bến xe khách buổi sáng đông nghẹt người, tiếng loa phát thanh gọi tên chuyến chen lẫn tiếng rao hàng của mấy gánh xôi, gánh bánh mì đẩy dọc theo hàng ghế chờ. Người ta chen chúc quanh mấy quầy vé, valy và bao tải chất đống dưới chân, thỉnh thoảng có tiếng con nít khóc ré lên rồi nín ngay khi được mẹ dỗ bằng một gói bánh. Út Lành đứng một góc, cái ba lô vải bạc màu đeo sau lưng, tay kia xách thêm một cái giỏ nhựa đựng vài bộ đồ và cuốn sổ bọc kỹ trong hai lớp ni lông. Dựng sát chân cô là cây sào của cha, bó trong cái bao bố dài, cao hơn đầu cô một khúc.

Cô định mua vé đi ngược lên phía thượng nguồn, theo đúng cái hướng câu chuyện vẫn kể là đi tìm thì phải đi lên. Nhưng đứng giữa dòng người xô đẩy, cô chợt nhớ lại câu thứ hai của ông Hai Thẹo trong đêm ở miếu: muốn đòi lại cái gì đã mất thì phải đi ngược dòng mà tìm, không phải đứng một chỗ chờ nước đem trả. Cô nghĩ đi nghĩ lại câu đó, rồi hiểu ra một chuyện ngược hẳn với cái mình vẫn tưởng: muốn lội ngược cho tới cùng, phải bắt đầu từ chỗ tận cùng của nó, chỗ nước đổ ra biển, chứ không phải từ ngay chỗ mình đang đứng nửa chừng con sông.

Cô đổi hướng, bước tới quầy bán vé, hỏi mua một vé xuống Trần Đề, chỗ cửa biển xa nhất mà đường xe còn tới được trong ngày.

"Cô đi Trần Đề hả? Chuyến bảy giờ rưỡi sắp chạy rồi đó, mua lẹ đi."

"Một vé."

Người bán vé xé nhanh một tấm vé từ cuốn sổ vé, đóng dấu, đưa qua khe cửa kính nhỏ.

"Của cô đây. Ngồi ghế mười hai, gần cửa sổ. Xe sắp chạy rồi, cô lên lẹ đi."

"Dạ."

"Đi Trần Đề mùa này coi chừng à nghen. Gió chướng chưa dứt, ngoài cửa biển sóng còn đánh dữ lắm."

"Biết rồi."

"Đi một mình hả? Không có ai đi chung à?"

"Một mình."

"Ừ, đi đường cẩn thận."

Cô cầm tấm vé trong tay, nhìn kỹ con số ghế và giờ chạy in trên đó một lần nữa trước khi nhét vào túi áo trong, chỗ gần với cuốn sổ nhất, cẩn thận vuốt phẳng góc vé bị quăn vì cầm hơi chặt tay.

Ngoài bãi, anh lơ xe nhìn cái bao bố dài trên vai cô, lắc đầu.

"Cây gì dài dữ vậy? Trong xe hổng có chỗ."

"Cây sào. Bó ngoài được không?"

"Bó thì bó. Rớt dọc đường đừng có kiếm tui."

Anh lấy hai sợi dây cao su cột cây sào dọc hông xe, ngay dưới hàng cửa sổ, đầu sào chĩa ra sau cái đèn hậu một gang tay. Loa phát thanh gọi tên chuyến của cô đúng lúc đó, giọng người phát thanh viên nghe rè rè qua cái loa cũ, lặp lại hai lần cho chắc ai cũng nghe kịp.

Cô bước lên xe, tìm đúng ghế mười hai, ngồi xuống cạnh cửa sổ, đặt cái ba lô lên đùi để tiện lấy đồ dọc đường. Xe còn đợi thêm mười lăm phút mới đầy khách, cô tranh thủ khoảng thời gian đó, lấy cuốn sổ ra khỏi lớp bọc ni lông, mở tới trang trống đầu tiên sau dòng cuối cùng cha cô viết, rút cây viết bi vẫn giắt sẵn ở quai giỏ, và bắt đầu ghi.

22 tháng 3. Bến xe khách, đi Trần Đề. Không vớt gì. Ghi tên mình, một mình, không ai đưa tiễn. Không ai nhận.

Cô đọc lại dòng mình vừa viết một lần, thấy nó ngắn hơn hẳn mấy mục cũ cha ghi, không có địa danh vụ việc, không có tuổi tác hình dạng người mất, chỉ có mỗi cái tên của chính cô đứng giữa dòng chữ. Cô gấp sổ lại, cất vào giỏ, không viết thêm gì nữa.

Xe lăn bánh đúng giờ, không ai ra tiễn cô ở bến, cũng không ai biết cô đi. Cô nhìn qua cửa sổ, thấy mấy dãy nhà quen thuộc của thành phố lùi dần ra sau, rồi tới mấy thửa ruộng lúa xanh rờn chạy dài theo hai bên đường, thỉnh thoảng điểm xuyết một hàng dừa hay một cái chòi canh vịt dựng tạm giữa đồng.

"Cô đi Trần Đề công chuyện gì vậy, thăm bà con hả?"

Người ngồi ghế bên cạnh, một bà cụ mang theo giỏ trái cây, bắt chuyện khi xe vừa ra khỏi thành phố.

"Đi hỏi chút chuyện. Chưa biết chừng nào về."

"Vậy hả, thôi đi đường bình an nghen con. Bác thì về thăm thằng con trai, nó lấy vợ dưới đó rồi ở luôn, ít khi lên trên này."

"Đem xuống cho tụi nhỏ hả bác?"

"Ừ, mận với xoài nhà trồng, ngon lắm, năm nào bác cũng đem xuống một chuyến. Cô ăn thử một trái mận không, bác cho."

"Thôi bác. Để dành."

"Lấy đi, có nhiêu đâu mà ngại, đường còn xa, ăn cho đỡ buồn miệng."

Bà cụ dúi vào tay cô một trái mận đỏ mọng, không đợi cô từ chối thêm lần nữa. Út Lành cầm lấy, cắn một miếng, vị chua ngọt lan ra làm cô thấy tỉnh táo hẳn sau mấy tiếng đồng hồ ngồi xe.

"Ngọt. Cây trồng lâu chưa bác?"

"Trồng hồi ông nhà bác còn sống lận, giờ chắc cũng hai chục năm rồi, năm nào cũng sai trái."

"Cây lâu năm trái mới ngọt vậy."

"Ừ, con cứ ăn thêm trái nữa đi, bác còn cả giỏ, xuống dưới con trai bác cũng đâu ăn hết."

Bà cụ không hỏi thêm gì nữa, quay sang lục giỏ trái cây lấy ra ăn, còn Út Lành tiếp tục nhìn ra cửa sổ, để những thửa ruộng chạy lùi lại phía sau ngày một nhanh hơn khi xe tăng tốc trên đoạn đường thẳng. Đến trưa, xe chạy qua một tấm bảng lớn ghi tên bến cuối, chữ đã bạc màu vì nắng mưa nhưng vẫn đọc rõ được ba chữ Trần Đề, và ngay dưới đó là một tấm bảng nhỏ hơn, viết phấn, báo độ mặn ngoài cửa sông tuần này. Gió biển bắt đầu lùa vào cửa sổ xe mằn mặn khác hẳn thứ gió sông cô quen thuộc cả đời, mang theo mùi tanh nồng của cá và rong biển phơi dọc bờ. Xe chạy chậm lại, len qua mấy dãy vựa hải sản và ghe cào đậu san sát dọc hai bên đường, tiến dần vào khu bến xe nằm ngay sát mé biển.