Lúc đó tôi không có mặt để chứng kiến, tôi chỉ ghép lại được sau này, qua lời Bo kể lại từng mảnh nhỏ trong nhiều tháng sau đó, nhưng tôi kể lại đây, đầy đủ nhất có thể, vì tôi tin những ngày này xứng đáng được ghi nhớ, dù tôi không có mặt.

Buổi sáng hôm đó, mẹ tôi dậy sớm như thường lệ, nhưng khi bước xuống giường, một cơn đau nhói chạy dọc sống lưng khiến bà phải bám vào thành giường, đứng bất động một lúc lâu, răng cắn chặt để không bật ra tiếng rên.

Bà không gọi Bo dậy, không nói gì, chỉ từ từ, chậm rãi, di chuyển ra phía bếp, tay vẫn ôm lấy lưng. Căn bếp lúc đó còn tối, chỉ có ánh sáng vàng yếu ớt từ bóng đèn cũ hắt xuống mặt bàn gỗ, mùi xương hầm từ nồi nước dùng để qua đêm bốc lên nhè nhẹ. Bà lục tìm trong ngăn tủ nhỏ, lấy ra một gói thuốc giảm đau đã dùng gần hết, còn lại vài viên, uống một viên với ngụm nước lã, rồi tiếp tục công việc chuẩn bị hàng như mọi ngày. Tay bà vẫn thoăn thoắt thái hành, băm tỏi, chỉ có khoảng cách giữa các động tác là chậm hơn một nhịp so với thường lệ, đủ nhỏ để không ai để ý, trừ khi người đó nhìn kỹ như một đứa con vẫn quen quan sát mẹ mỗi sáng.

Bo tỉnh dậy lúc năm giờ, thấy mẹ đã ở ngoài quán, dáng đi hơi khập khiễng, khác thường so với mọi ngày. Nó lo lắng chạy ra hỏi.

"Mẹ ơi, mẹ đau ở đâu à? Con thấy mẹ đi lạ lắm."

"Không sao đâu con," mẹ đáp ngay, nụ cười gượng gạo hiện lên trên môi. "Chắc ngủ sai tư thế thôi, lát là hết."

Bo không tin hoàn toàn, nhưng nó cũng biết, ép mẹ nói thật không phải lúc nào cũng có tác dụng. Nó lặng lẽ giúp mẹ bưng bê những thứ nặng hơn bình thường, cố không để mẹ nhận ra nó đang cố ý làm vậy.

Suốt buổi sáng, mẹ vẫn đứng bán, dù mỗi cử động cúi xuống múc bún đều kèm theo một cái nhăn mặt thoáng qua, nhanh tới mức đa số khách quen không nhận ra, nhưng Bo, đứng gần đó dọn bàn, nhìn thấy rõ từng lần. Tiếng muôi va vào thành nồi, tiếng khách gọi thêm rau, thêm ớt, tiếng xe cộ ngoài đường vọng vào, tất cả vẫn diễn ra bình thường như mọi sáng, chỉ riêng Bo là để ý thấy mẹ hay đứng khựng lại nửa giây mỗi lần nhấc nồi nước dùng nặng, trước khi lấy lại nhịp múc bún quen thuộc.

Tới trưa, khi quán vãn khách, mẹ ngồi thụp xuống chiếc ghế nhựa, thở dài, xoa nhẹ lưng. Bo mang tới cho bà một ly nước mát.

"Mẹ đi khám đi mẹ," nó nói, giọng lo lắng thật sự. "Con để dành được ít tiền, đủ khám một lần."

"Tiền đó con giữ lại đi, để dành mua màu vẽ hay gì đó con thích," mẹ xua tay, kiên quyết từ chối. "Mẹ ổn, đừng lo cho mẹ."

Câu nói đó, câu Bo đã nghe không biết bao nhiêu lần trong đời, lần này khiến nó khựng lại một chút, một cảm giác bất an mơ hồ nó không gọi tên được, nhưng đủ để nó nhớ mãi khoảnh khắc này về sau, khi kể lại cho tôi nghe.

Buổi tối hôm đó, sau khi dọn hàng, Bo ngồi một mình trong phòng, lấy tập vẽ ra, cố phác hoạ lại hình ảnh mẹ đứng bán, dáng lưng hơi còng, nhưng tay vẫn thoăn thoắt múc bún cho khách. Nó vẽ đi vẽ lại nhiều lần, không hài lòng với bất kỳ bản nào, vì không tìm được cách vẽ đúng nỗi lo đang cuộn trong lòng thành những nét bút trên giấy.

Nó gấp tập vẽ lại, để cây bút chì lăn nhẹ trên mặt bàn, nhìn ra cửa sổ, nơi ánh đèn đường hắt vào một quầng sáng vàng nhạt, và tự hỏi, lần nữa, không biết chị nó, ở nơi nào đó xa xôi không thể tưởng tượng nổi, có đang ổn không, có biết những gì đang xảy ra ở nhà không, và bao giờ, bao giờ chị mới trở về.

Đêm đó, Bo nghe tiếng mẹ trở mình liên tục qua vách ngăn mỏng giữa hai phòng, tiếng thở dài khe khẽ, tiếng cựa quậy tìm một tư thế nằm bớt đau hơn. Có lúc nó nghe cả tiếng lò xo giường kêu cót két, rồi im bặt, như mẹ vừa cố nằm nghiêng sang một bên khác. Nó nằm im, không dám gọi, chỉ lắng nghe, lòng thắt lại mỗi lần tiếng trở mình vang lên, tay nắm chặt góc chăn, cho tới khi cuối cùng, những âm thanh đó cũng lắng xuống, nhường chỗ cho sự im lặng của đêm khuya.

Sáng hôm sau, mẹ vẫn dậy đúng giờ như thường lệ, vẫn mở quán, vẫn cười với khách, như thể đêm qua chưa từng có cơn đau nào cả. Chỉ có Bo, người duy nhất chứng kiến, mang theo bí mật đó, âm thầm quan sát mẹ kỹ hơn mỗi ngày, tự nhủ mình phải làm gì đó, dù chưa biết chính xác là gì, để san sẻ bớt gánh nặng mà mẹ vẫn kiên quyết một mình gánh vác, đúng như cách bà đã làm suốt mười năm qua, kể từ ngày cha tôi không còn trở về nữa.