Lan phát hiện ra cái bếp đó hoàn toàn tình cờ.

Cô đang tìm hộp bút chì màu mà Khôi nhắc đến sáng qua, mở nhầm cánh cửa gỗ phía sau giá kệ chứa đồ, tưởng là kho dụng cụ — nhưng thứ hiện ra trước mắt không phải thùng sơn hay cuộn vải. Một cái bếp gas hai mắt, nồi đất nung màu nâu trên giá sắt, chồng chén dĩa khiêm nhường xếp sau tấm rèm cotton kẻ xanh. Góc bếp nhỏ bằng gian phòng tắm chung cư, nhưng có cửa sổ hướng ra khoảng sân trong, ánh chiều lọt vào vàng hổ phách.

"Anh có bếp ở đây?" Lan quay ra, giọng ngạc nhiên thật lòng.

Khôi đang cúi trên bàn vẽ, không ngẩng đầu. "Thì phải nấu ăn chứ."

"Em tưởng anh mua cơm bụi hàng ngày."

"Thỉnh thoảng." Anh đặt bút xuống, khẽ vuốt thẳng tờ bản thảo. "Nhưng có những ngày không muốn ra ngoài."

Lan không hỏi thêm. Cô đứng ở ngưỡng cửa bếp, nhìn vào cái không gian bé tí ấy — chỉ đủ cho một người xoay xở — và tự nhiên hình dung ra Khôi một mình buổi tối, nấu cơm trong im lặng, ăn một mình trên bàn vẽ dọn tạm. Hình ảnh đó làm cô nghẹn ở đâu đó trong ngực, không giải thích được vì sao.

Buổi chiều hôm đó, khi Lan đang thu dọn mẫu vải để chuẩn bị về thì nghe tiếng nước chảy từ phía sau. Rồi là mùi — mùi cá lóc khử tanh với gừng, thoảng lên qua cánh cửa hé mở, theo vào giữa mùi sơn dầu và gỗ bào của xưởng. Một mùi không thuộc về nơi này, nhưng lại làm căn phòng trở nên ấm lạ.

"Anh đang nấu gì vậy?" Lan bước lại, nghiêng đầu nhìn vào.

Khôi đứng trước bếp, tạp dề thô vải bố buộc lỏng ngang hông — cái tạp dề cũ, bạc màu, có vết sơn xanh ở vạt trước mà có lẽ không bao giờ tẩy hết được. Anh đang đổ nước cốt me vào nồi, tay kia cầm muỗng gỗ khuấy chậm.

"Canh chua. Với cá kho tộ."

Lan dừng lại. "Anh biết nấu canh chua?"

"Mẹ dạy." Anh nói gọn, không quay lại. "Ở lại ăn không?"

Câu mời ngắn đến mức Lan không kịp chuẩn bị từ chối. Hay là cô không muốn từ chối — cô cũng không chắc nữa.

"Được," cô nói. "Để em phụ."

"Không cần. Chật lắm, hai người đứng không vừa."

Đó là sự thật. Lan đành đứng ở ngưỡng cửa nhìn anh làm, cái vị trí nửa trong nửa ngoài này, ngó vào căn bếp bé xíu mà Khôi xoay xở trong đó thuần thục đến bất ngờ. Anh thái ớt bằm nhỏ với tốc độ của người đã làm việc này nhiều lần, ngón tay cong đúng điệu, cán dao đặt chéo. Anh nêm nếm bằng muỗng gỗ, cau mày, thêm một nhúm đường. Anh lật cá kho trong nồi đất với sự cẩn thận của người sợ cá vỡ thịt.

Mùi canh chua bắt đầu dâng lên — chua của me, ngọt của thơm, thơm của cà chua chín đỏ, và mùi cá lóc đã trở thành thứ không còn tanh mà trở thành ký ức. Mùi của bếp nhà ai đó. Mùi của bữa cơm chiều tối.

Bên ngoài, Hà Nội bắt đầu vào thu. Tiếng xe máy thưa dần trên con ngõ nhỏ, một đợt gió thốc vào qua cửa sổ mang theo mùi lá và hơi nước từ Hồ Tây xa. Lan kéo thêm áo khoác, bỗng nhận ra đây là buổi chiều đầu tiên kể từ khi về nước, cô không cảm thấy bơ vơ.

Bàn ăn là cái bàn vẽ dọn tạm.

Khôi cuộn bản thảo lại cẩn thận, xếp sang một góc, trải tờ báo cũ lên mặt gỗ rồi đặt lên trên một cái mâm nhôm bạc màu. Hai tô cơm. Nồi canh chua còn đang bốc khói. Cái tộ cá kho màu nâu cánh gián, sóng sánh, mùi thơm của nước dừa và tiêu đen bay lên trong không gian hẹp.

Một cái đèn bàn cổ, chụp vải vàng, thắp lên góc xưởng một vệt sáng ấm. Phần còn lại của căn phòng chìm trong bóng nhạt — những giá vẽ dựng nghiêng, những tấm canvas úp mặt vào tường, cái giá sách cũ chật kín sách kỹ thuật và tạp chí kiến trúc ngả vàng.

Họ ngồi ăn.

Không có nhạc. Không có tivi. Chỉ có tiếng gió ngoài cửa sổ, tiếng đũa chạm tô, tiếng Khôi thỉnh thoảng húp canh — một thứ âm thanh bình thường đến mức Lan tự hỏi tại sao nó lại khiến cô chú ý đến từng chi tiết như vậy.

"Ngon," cô nói. Không cần thêm gì.

"Mẹ nấu ngon hơn." Khôi gắp thêm cá cho cô, tự nhiên như anh vẫn làm thế từ trước đến nay. "Bà hay cho thêm bạc hà và ngò gai vào lúc tắt bếp. Anh quên mua."

"Vẫn ngon hơn anh tưởng." Lan nhìn anh. "Mấy năm nay anh hay tự nấu không?"

"Nhiều hơn trước." Anh dừng một nhịp. "Sau khi ba mất, mẹ chuyển vào Sài Gòn ở với chú. Ngôi nhà cũ trống. Anh không muốn ra ngoài ăn một mình nên tự nấu cho quen."

Lan không nói gì. Cô gắp một miếng cá, đặt lên cơm, nhìn xuống tô. Câu nói đó không phải lời than vãn — Khôi nói bình thản, như một sự kiện, như thời tiết. Nhưng chính vì thế mà nó nặng hơn.

"Anh không cô đơn à?" Cô hỏi, rồi tự cảm thấy câu hỏi ngớ ngẩn.

Anh suy nghĩ thật, không trả lời ngay. "Có. Nhưng cô đơn thì vẫn phải ăn."

Gió lại thổi. Cửa sổ hé mở kẽo kẹt nhẹ. Ánh đèn vàng chao một cái rồi đứng yên.

Khôi rót nước vào hai cái cốc thủy tinh mờ — nước trà đá mà anh pha từ sáng, để nguội cả ngày. Không phải thứ nước trà sang trọng, chỉ là trà lài rẻ tiền mua ở đầu ngõ. Nhưng mùi hoa lài thoảng lên đúng lúc Lan đang nhìn vào vệt sáng đèn trên mặt bàn, và cô bỗng muốn ngồi thêm một lúc nữa, đừng về vội.

"Trước khi đi Đức," Khôi nói, không nhìn cô, mắt vẫn để xuống tô cơm. "Kỷ niệm đẹp nhất của em ở đây là gì?"

Lan ngừng đũa.

Câu hỏi đến bình thản như những câu anh hay hỏi trong lúc làm việc — bình thản nhưng không nhỏ, không nhàm. Cô nhìn anh, tìm kiếm dấu hiệu anh đang hỏi cho có chuyện. Không thấy. Anh đang thật lòng.

Cô đặt đũa xuống mâm. Suy nghĩ.

Có rất nhiều thứ để nhớ — cái hàng xóm bán bánh mì buổi sáng, mùi mưa trên đường đất đỏ cuối mùa hè, tiếng rao kẹo kéo chiều tan học. Nhưng khi câu hỏi được đặt ra thật, khi Lan thật sự nhìn vào ký ức thay vì chỉ lướt qua — chỉ có một cảnh hiện ra rõ nhất.

"Buổi chiều ngồi học bài ở sân nhà anh," cô nói. Giọng chậm, như đang chạm tay vào một thứ dễ vỡ. "Nghe mẹ anh hát ru em bé hàng xóm."

Khôi ngừng ăn.

"Hôm đó trời sắp mưa," Lan tiếp tục, không nhìn anh nữa, nhìn ra cửa sổ. "Mây thấp lắm, gió làm lật trang vở. Mẹ anh ngồi trên thềm, ru con bé nhà cô Bảy, giọng nhỏ thôi nhưng im lặng nên nghe rõ. Em không nhớ bài gì, chỉ nhớ cái điệu, và nhớ lúc đó em dừng viết, ngồi nghe. Cứ tưởng một phút thôi nhưng ngồi mãi đến khi trời tối."

Cô dừng lại. Một nhịp dài.

"Kỳ lạ lắm. Không có gì đặc biệt cả. Nhưng đó là buổi chiều em cảm thấy… không muốn đi đâu hết."

Phòng im lặng.

Khôi gật đầu chậm, một cái gật đầu nhỏ như anh đang xác nhận điều gì đó với chính mình hơn là với cô.

"Anh cũng nhớ chiều hôm đó."

Ba chữ. Không thêm gì.

Lan nhìn sang. Anh vẫn nhìn xuống tô cơm, nhưng tay anh đã ngừng cầm đũa từ lúc nào không hay — đặt nhẹ lên mép mâm, ngón tay hơi khép lại. Có gì đó trong cách anh nói — không phải giải thích, không phải bổ sung, chỉ là thừa nhận — khiến Lan hiểu rằng câu hỏi của anh lúc nãy không phải ngẫu nhiên.

Anh đã giữ chiều hôm đó lâu rồi.

Cô không biết phải nói gì. Hay có lẽ không cần nói gì thêm. Cô cầm cốc trà lên, nhâm nhi một ngụm nhỏ — đắng nhẹ, thơm hoa lài, nguội vừa phải. Ngoài cửa sổ, con ngõ đã lên đèn, tiếng xe máy thưa thớt, ai đó đóng cửa sắt rầm một cái. Hà Nội đầu thu, trời chưa lạnh hẳn nhưng đã đủ để người ta muốn ngồi lại lâu hơn trong một căn phòng có đèn vàng và mùi thức ăn vừa nấu.

Khôi cầm đũa trở lại. Tiếp tục ăn, bình thường như không có gì xảy ra.

Nhưng mà có chuyện rồi — Lan biết điều đó, và anh biết cô biết.

Họ ngồi ăn hết bữa, không vội, tiếng đũa chạm tô nhẹ trong khoảng im lặng không còn lạ nữa.