Chợ Cửa Trác nhóm từ bốn giờ sáng. Tôi tới lúc năm giờ rưỡi, vì hôm nay có cuộc hẹn khảo sát ở xã Vĩnh Thạnh lúc tám giờ, mà còn phải ghé chợ mua cá trước khi đi.

Khu bán cá nằm dãy trong cùng, sát mép sông. Mùi tanh lẫn mùi nước lợ, nền xi măng ướt nhẹp, mấy cái quạt trần quay chậm trên đầu không đủ đuổi ruồi. Bà Tư Lượm ngồi sau cái thau nhôm đường kính chừng sáu tấc, trong thau còn chừng mười lăm con cá nục xếp thành hai hàng, đầu quay về một phía, mắt còn trong. Bà đang cầm cái vợt lưới ruồi, vừa quơ vừa nhìn ra lối đi.

Tôi đứng lại trước sạp. Bà nhìn lên, nhận ra tôi, cười.

"Anh Đài. Đi sớm vậy?"

"Dạ qua Vĩnh Thạnh. Mua dùm má hai ký cá."

Bà đứng dậy, cầm cái rổ nhựa, gắp cá sang từng con. Tay bà chai, khớp ngón tay sưng, nhưng gắp rất nhanh và chuẩn, mỗi con cá đều nằm ngay ngắn trong rổ. Bà gắp thêm ba con, cân lên: hai ký một, bà bỏ bớt một con xuống, cân lại: một ký chín.

"Anh lấy hai ký chín, tính tiền chẵn hai ký. Sáu mươi lăm nghìn."

Tôi đưa tiền, bà lấy sợi dây nilon luồn qua mang cá, xỏ thành xâu, đưa cho tôi. Tôi cầm xâu cá, định đi, thì bà chậm rãi nói:

"Anh Đài, cô hỏi một chuyện."

"Dạ cô nói."

"Nghe nói anh làm bên ngân hàng, chuyên coi giá đất phải không?"

"Dạ."

Bà gật gật đầu, vẫn ngồi đó, cái vợt lưới đặt lên thành thau. Một người đàn ông đi ngang hỏi cá nục bao nhiêu một ký, bà trả lời ba mươi lăm, người đó lắc đầu đi tiếp. Bà không gọi giật lại.

"Người ta nói anh coi đất giỏi lắm", bà nói chậm, "hôm trước tui nghe chị Hạnh bên huyện nói, chị nói anh coi chỗ nào là biết chỗ đó được hay không, coi phát là biết liền."

Tôi không nhớ mình có gặp chị Hạnh ngoài giờ làm bao giờ.

"Cô sắp mua một miếng đất. Cô muốn nhờ anh coi giùm, đất đó có được không."

Bà Tư Lượm ở xóm Bến Nại dưới, gần bến đò cũ. Tôi biết bà từ nhỏ, bà bán cá ngoài chợ từ hồi tôi còn đi học, chỗ ngồi vẫn vậy, cái thau nhôm nhỏ dần theo năm tháng. Bà góa chồng từ năm bảy chục gì đó, không con, ở một mình trong căn nhà cấp bốn gần bến. Sáng nào cũng ra chợ, trưa nào cũng về nhà nấu cơm một mình, chiều ra chợ lần nữa cho tới khi hết cá.

"Miếng đất đó ở đâu vậy cô?"

"Ở xã Phước Lộc, sát mép ruộng, người ta bán ba trăm hai mươi triệu. Đất năm trăm mét vuông, có sổ đỏ."

Tôi đứng im một chút. Ba trăm hai mươi triệu là số tiền bà gom góp bán cá từng ký, từng mớ, từng lần ba mươi lăm nghìn đây. Tôi không biết bà để dành bao nhiêu năm, nhưng nhìn cái thau nhôm đã móp hai chỗ, cái cân đã mờ số, cái nón lá bà đội đã bạc cả vành, thì cũng đoán được.

"Sao cô không nhờ người nhà đi coi?"

"Tui không có người nhà." Bà nói tỉnh bơ. "Mà tui có hỏi thằng em chồng, nó nói đất đó được, nhưng nó nói vậy thì tui cũng không biết nó coi thiệt hay coi chơi. Bữa nay gặp anh, tui hỏi anh, vì anh làm ngân hàng, anh coi riết chắc anh biết."

Bà không nói vì bà biết gì về tôi. Bà nói vì tôi làm ngân hàng.

"Người ta nói đất đó giáp đường nhựa, lên thị xã có mười phút. Mà hồi đó tui có đi ngang một lần, thấy nó thấp, tui không biết thấp vậy có sao không."

"Đất thấp thì phải coi mùa mưa nước ngập tới đâu, cô."

"Ừ, tui cũng nghĩ vậy, nhưng tui hỏi thằng em chồng thì nó nói người ta đắp nền lên rồi, không sao."

Tôi không nói gì. Cái vợt lưới trong tay bà ngừng quơ, mấy con ruồi đậu lại trên thành thau.

"Anh coi giùm tui được không? Tui trả công anh."

"Dạ không cần trả công đâu cô. Để con xem ngày nào con rảnh, con ra chỗ đó coi giùm cô."

"Ngày mốt được không? Ngày mốt người ta hẹn tui xuống cọc."

"Được. Ngày mốt con ra."

Bà Tư gật đầu, cười, cái cười hết sức bình thường, như thể bà vừa nhờ tôi xách giùm cái thau cá chứ không phải nhờ tôi đi coi một miếng đất giá ba trăm hai mươi triệu, là số tiền cả đời bà gom góp bán từng con cá nục ba mươi lăm nghìn một ký.

Tôi cầm xâu cá đi ra. Ra tới cổng chợ tôi đứng lại, mở điện thoại ra xem lịch. Ngày mốt, thứ Năm, có một cuộc hẹn khảo sát ở xã Vĩnh Thạnh lúc chín giờ. Tôi để nguyên, không sửa. Vì tôi biết mình sẽ thu xếp được.

Đạp xe về nhà, tôi treo xâu cá lên cái đinh đóng sẵn ở cột hiên, cạnh cái lồng bàn đậy bát đũa. Má chưa dậy, trong buồng ba chưa ho. Tôi vào bếp để cá xuống chạn, rồi ra sân dắt xe, chuẩn bị đi Vĩnh Thạnh.

Trước khi nổ máy, tôi đứng lại một chút. Ba trăm hai mươi triệu. Bà Tư Lượm ngồi sau cái thau nhôm móp, gắp từng con cá, cân từng cân, để dành từng tờ năm chục nghìn lẫn trong xấp tiền lẻ. Và bà sắp đưa toàn bộ số đó cho một miếng đất mà bà mới đi ngang qua một lần.

Tôi nổ máy. Xe chạy ra khỏi ngõ, rẽ trái ra đường lớn. Trời sáng hẳn, nắng đã lên khỏi rặng dương liễu, và tôi nghĩ tới câu bà hỏi lúc nãy, câu bà hỏi trước khi tôi kịp đi:

"Chú coi giùm cô, đất đó có được không?"