Ngày mười tám tháng Một tôi ngồi tính lại cái bảng.

Cái bảng đó tôi vẽ lại lần thứ tư. Ba lần trước tôi vẽ trên giấy tập, lần này tôi vẽ trên mặt sau một tờ lịch, tại vì tôi cần chỗ rộng hơn.

Mười một dòng. Gạch hai: ông Chín Tàng, chị Ngọc.

Chín người nằm.

Tôi ngồi trước cái bảng đó nguyên buổi sáng và tôi hiểu ra một chuyện mà lẽ ra tôi phải hiểu từ hồi tháng Mười một, hồi ông già trên gác nói câu đó.

Nó dính chùm. Kéo một cái thì cả chùm đi theo. Người ta trả một lần hết, hoặc người ta không trả gì hết.

Chín trên mười một thì không phải trả được chín phần mười một.

Chín trên mười một là không trả được.

Chiều đó tôi qua Q.1.

Bà Diệp tiếp tôi liền, không bắt chờ. Bà rót nước, hỏi bà Chín có đỡ không, tôi nói chưa. Bà gật đầu.

"Bà mua hai người của tôi."

"Chị không mua ai hết." Bà nói. "Chị mở một quán cơm tấm ở Q.7 và chị cần người đứng bếp. Chị trả tiền thuê mặt bằng năm đầu. Còn ông Tàng thì chị có một chương trình hỗ trợ người lớn tuổi trong nghề, mỗi tháng ba triệu, ông nhận sáu tháng."

Bà nói mấy câu đó thẳng, không giấu, không cười.

"Bà biết tôi tính làm gì."

"Chị biết."

"Sao bà biết?"

"Em đi mời mười người trong hai tuần." Bà nói. "Em kể cho từng người nghe đêm mùng hai tháng Sáu năm hai ngàn hai mươi hai. Em đưa hình cái cây me tây cho một anh chạy xe ôm coi. Em nghĩ chuyện đó nó ở yên trong mười cái đầu đó hả?"

Bà đặt ly nước xuống.

"Ông Tàng kể cho vợ ổng. Vợ ổng kể cho bà bán nước đầu hẻm. Chị Ngọc kể cho con nhỏ phụ bếp." Bà nói. "Chị không cần cài ai hết, em à. Chị chỉ cần biết nghe."

"Bà chặn tôi để làm gì? Bà nói bà chia nó ra để nó không thành ra cái nghề này. Bây giờ tôi gom lại thì nó cũng có ra khỏi mười một cái đầu đó đâu."

Bà Diệp ngồi im một lúc.

Rồi bà nói, và đây là chỗ tôi nghĩ bà nói thiệt.

"Tại vì em không gom để chữa cho mấy người đó." Bà nói. "Em gom để trả về cho ổng."

"Thì sao?"

"Thì ổng nhớ lại." Bà nói. "Ổng nhớ lại ba mươi phút cuối. Ổng nhớ lại ổng bán ba đêm canh Ba. Ổng nhớ lại ổng gọi cho nhà xe xin đổi tài. Rồi ổng đi kể."

"Kể cho ai?"

"Kể cho ai cũng được. Kể cho cái con nhỏ ngồi ghi ca trực trong bệnh viện của em cũng được." Bà nói. "Một ông tài xế còn sống, có tên, có bằng lái, kể lại nguyên đêm đó. Cái đó nó không còn là chín mẩu vô nghĩa nữa. Cái đó là lời khai."

Tôi ngồi im.

"Chị nói thiệt với em." Bà nói. "Chị không sợ em. Chị sợ ổng."

Ngày mười chín tôi lên gác Phạm Đình Hổ.

Tôi lên để hỏi ông già một câu: chín trên mười một thì làm được gì.

Ông đang ngồi ăn cơm nguội với chao, y như lần đầu tôi gặp.

Tôi kể hết. Kể chuyện ông Chín Tàng nhận ba chục triệu. Kể chuyện chị Ngọc mở quán mới. Kể chuyện mười tờ phiếu giả. Kể chuyện đơn nặc danh gửi bệnh viện.

Ông ăn hết chén cơm. Rồi ông chùi tay vô quần đùi.

"Mày còn đồ trả tao hông?"

Tôi ngồi lục.

Tôi lục thiệt, lục kỹ, và tôi ngồi đó chừng ba phút.

"Con hết rồi chú."

Ông già gật đầu chậm rãi.

"Ừ." Ông nói. "Vậy thì thôi."

Tôi ngồi trên mép chiếu.

"Chú."

"Ờ."

"Con hỏi không trả được, mà con hỏi nữa."

"Hỏi đi."

"Cái ông Chín Tàng, ổng nhận tiền rồi. Ổng vẫn giữ cái mảnh đó trong đầu ổng. Có cách nào lấy ra mà không cần ổng nằm không chú?"

Ông già không trả lời liền.

Ông với cái ly nhựa, cầm lên, nhìn vô trong, thấy không có nước, rồi ông đặt xuống. Cái đó ông làm bốn lần trong bốn lần tôi lên đây.

"Có." Ông nói.

"Cách gì chú?"

"Cắt chiếu."

Tôi ngồi thẳng lên.

"Bà Tư Lành có nhắc chữ đó một lần. Bả nói con chưa cần biết."

"Nó nói đúng." Ông già nói.

Ông duỗi chân ra, dựa lưng vô tủ.

"Cắt chiếu là tách một cái vía ra khỏi cái thân nó đang bám." Ông nói. "Lấy manh chiếu của người đó, cắt làm đôi theo chiều dọc, bằng con dao chưa từng cắt thịt sống. Gọi tên người đó ba tiếng. Rồi im. Im tuyệt đối tới sáng, không được nói một tiếng nào."

"Rồi cái mảnh nó ra hả chú?"

"Ra." Ông nói. "Ra hết."

"Ra hết là sao?"

Ông già nhìn tôi.

"Là ra hết." Ông nói. "Không phải ra cái mình muốn ra. Ra cả cái mình muốn giữ. Người bị cắt, sáng ra là trống trơn, trống hơn tao."

Tôi ngồi im.

"Còn người cắt?"

"Người cắt thì hết làm được nghề này." Ông nói. "Vĩnh viễn. Cắt xong thì trong người nó đóng lại, không chứa được gì của ai nữa hết."

Ông cười, hai tiếng khô.

"Cho nên ba chục năm nay tao thấy có ba người cắt chiếu." Ông nói. "Hai người cắt cho chính mình. Một người cắt giùm người khác."

"Người thứ ba đó giờ ở đâu chú?"

Ông già không trả lời câu đó.

Ông chỉ nói:

"Mày xuống đi. Mai mốt có chuyện thì lên."

Tôi xuống mười bốn bậc.

Ra tới hẻm, tôi ngoái lại nhìn cái mái tôn xanh, và tôi có một cái cảm giác rất rõ mà lúc đó tôi không biết gọi tên: cảm giác mình vừa hỏi một câu mà mình không nên hỏi.