Trầm và Khôi xin gặp Bà Cả vào một buổi sáng yên tĩnh, không phải để đối chất như những lần trước,

mà để thực sự lắng nghe, đúng như kế hoạch cả hai đã thống nhất. Bà Cả đón họ trong phòng làm việc

riêng, ánh mắt bà thoáng qua một chút ngạc nhiên trước thái độ khác lạ của hai người.

"Hôm nay hai đứa tới để hỏi tội ta tiếp sao?" Bà hỏi, giọng có phần mỉa mai nhẹ.

"Không ạ." Trầm lắc đầu. "Bọn con muốn nghe bà nói hết, không giấu giếm, về lý do bà tin hệ thống

này cần được giữ nguyên."

Bà Cả nhìn cả hai một lúc lâu, như đang cân nhắc mức độ thành thật mình sẵn sàng thể hiện. Cuối

cùng, bà thở dài, ngồi xuống, ánh mắt bà trở nên xa xăm.

"Năm ta còn trẻ, chỉ mới về làm dâu nhà họ Đỗ được vài năm, ta đã chứng kiến những gì xảy ra khi

khối nợ tập thể không được kiểm soát đúng cách." Bà bắt đầu, giọng chậm rãi. "Không phải Nguyền

Trắng năm 1986, mà một sự kiện nhỏ hơn sau đó, khi một phần nhỏ của khối nợ bất ngờ bung ra vì sai

sót trong khâu quản lý."

"Chuyện gì đã xảy ra?" Khôi hỏi, chưa từng nghe câu chuyện này.

"Bảy người chết trong một đêm." Bà Cả đáp, giọng lạnh nhưng ẩn chứa một nỗi đau chưa từng nguôi.

"Không ai trong số họ có liên quan trực tiếp tới nguồn gốc khối nợ. Họ chỉ đơn giản là những hậu duệ

sống gần khu vực chịu ảnh hưởng nhất. Ta đã tận mắt chứng kiến cảnh đó, và từ đó, ta hiểu rõ cái giá

thật sự của việc để hệ thống này sụp đổ không kiểm soát."

Trầm cảm thấy một luồng lạnh chạy dọc sống lưng khi nghe câu chuyện đó, hiểu rõ hơn tại sao Bà Cả

luôn phản ứng dữ dội trước bất kỳ ý tưởng thay đổi triệt để nào.

"Ta không mù quáng, Trầm à." Bà Cả nói tiếp, nhìn thẳng vào cô. "Ta biết rõ hệ thống này là bóc lột.

Ta biết rõ con, Sen, và nhiều người khác đã phải trả giá quá đắt cho một thứ các con không hề chọn

lựa. Nhưng ta tin chắc một điều, dựa trên chính những gì ta đã chứng kiến: đau của một người luôn

nhỏ hơn đau của một nghìn người."

"Vậy bà nghĩ, cái giá của một Người Giữ, của một Sen, luôn xứng đáng để đổi lấy sự an toàn của số

đông sao?" Trầm hỏi, giọng run vì xúc động.

"Ta không nói nó xứng đáng." Bà Cả đáp, giọng cũng run không kém. "Ta nói, ta chưa từng tìm ra một

cách nào khác, an toàn hơn, để đạt được điều đó. Nếu hai đứa tìm ra được, ta sẽ là người đầu tiên ủng

hộ."

"Con dám đảm bảo phương án của con sẽ đúng hơn ta, bằng cái gì?" Bà hỏi ngược lại, ánh mắt sắc bén

nhìn thẳng vào Trầm.

Trầm không có câu trả lời ngay. Cô nhìn xuống hai bàn tay mình, cố tìm một lời đáp xứng đáng với sức

nặng của câu hỏi đó, nhưng mọi lý lẽ trong đầu cô đều có vẻ mỏng manh trước một người đã sống qua

những gì Bà Cả từng chứng kiến.

"Con không dám đảm bảo." Cô cuối cùng cũng nói, giọng thành thật. "Con chỉ biết, con không thể tiếp

tục sống với việc mình, hoặc bất kỳ ai khác, phải trả một cái giá không được quyền lựa chọn."

Bà Cả nhìn cô, ánh mắt bà dịu lại một chút, không còn sắc bén như trước. "Đó là một câu trả lời trung

thực, ít nhất còn hơn nhiều lời hứa suông ta từng nghe qua."

"Vậy bà sẽ ủng hộ phương án nào, nếu phải chọn giữa những gì bọn con đang cân nhắc?" Khôi hỏi, giọng

thận trọng.

Bà Cả im lặng một lúc lâu, ánh mắt bà nhìn ra khung cửa sổ hẹp, nơi ánh nắng sáng đang chiếu vào.

"Ta sẽ không nói ta ủng hộ điều gì. Đó là quyết định của hai đứa, không phải của ta nữa. Nhưng nếu

hai đứa hỏi ta sợ điều gì nhất, ta sợ một sự thay đổi vội vàng, không tính toán kỹ, sẽ khiến lịch sử

Nguyền Trắng lặp lại, chỉ dưới một hình thức khác."

Bà đứng dậy, ra hiệu buổi gặp đã kết thúc, nhưng trước khi họ rời đi, bà nói thêm một câu cuối, giọng

đã dịu hẳn. "Dù hai đứa chọn gì, ta hy vọng các con nhớ tới bảy người đã chết đêm đó, và cả những

người như Sen. Đừng để bất kỳ ai trong số họ trở thành vô nghĩa."