Dọn in kinh sách, rộng truyền nghiệp y.

Sau rồi còn sách Bổ di,

Theo trong xảm vá, thiếu đi phương nào,

Nay mầy sao dám cầu cao,

Thuốc kiêm nam bắc, bán rao tiếng kỳ,

Chẳng qua một đứa tục y,

Học đòi nếm thuốc, muốn bì thánh nhân,

Cũng chưa phải bậc nho trân,

Dấy xưa chỗ sót, làm tân thư truyền.

Đọt tre gạo lứt hốt liền,

Lá cây Đoan ngọ ấy chuyên trị gì.

Vị nam vị bắc loạn bì,

Như vầy cũng tiếng thế y thuốc lành,

Làm chi đến nỗi chịu hình,

Đầu đuôi chớ dấu, thật tình cung ra.

Tam rằng: Tôi sớm khoản cha,

Thấy nghề làm thuốc trong nhà có ông,

Ông tôi kinh sử ít thông,

Quen theo cây núi, nghề ròng thuốc nam.

Đời ông mặc ý ông làm,

Đến tôi mới cải thuốc nam nửa phần,

Để xem thuốc bắc nửa phần,

Hốt cho lớn gói, bệnh nhân phỉ nguyền.

Cũng vì thuốc bắc mắc tiền,

Hốt theo cân lượng người phiền nhỏ thang,

Bởi người tham thuốc lớn thang,

Vậy nên tôi phải mượn đàng mồng năm.

Nghe cây lá bữa mồng năm,

Chúng đều bẻ uống, nào làm hại gì.

Đọt tre, gạo lứt phạm chi,

Thuở ông tôi, hốt thang gì không gia.

Phán rằng: Thằng miệng lưỡi già,

Cả gan làm hại người ta níu vày.

Mồng năm cây lá rằng hay,

Mấy pho sách thuốc xưa nay làm gì.

Thuốc nam mầy biết tính chi,

Đắng cay chua ngọt, vị đi kinh nào?

Chữ rằng phản, úy, ố sao,

Nửa nam, nửa bắc, trộn vào chẳng lo.

Người đau hoắc loạn gân co,

Đọt tre, gạo lứt, hốt cho còn gì.

Trước ông mày đã ngu si,

Túng ăn làm bậy, dám khi đến trời.

Nay mày còn ỷ ba đời,

Noi theo nghiệp báo quấy vời quấy thêm.

Quân thần tá sứ lỗi niềm,

Sao rằng hốt thuốc, thuốc Xiêm, thuốc Lào?

Dám đem cây lá tầm phào,

Mười tiền một gói, ngỏ trao đành lòng.

Vậy thà theo gốc nghề nông,

Sẵn vườn, sẵn ruộng của ông cha mày.

Mặc tình cấy lúa, trồng cây,

Làm ăn theo thủa, khỏi gây oan cừu.

Nay mày gây những oan cừu.

Có ăn có chịu, còn cưu hận gì?

Lệnh truyền lấy phép âm trì,

Quay chân, vả miệng, trả khi già hàm.

Oan hồn nửa bắc nửa nam,

Cho theo đòi miệng, roi hàm đánh pha.

Phán rằng: Dẫn lão Pháp ra,

Mày làm thầy pháp trừ tà bấy lâu.

Chớ nào binh tướng đi đâu,

Để bầy oan quỷ theo hầu lao xao.

Phép làm chuyên chữa đường nào,

Âm hồn đến cửa chào rào kêu oan.

Cớ sao lại hốt thuốc ngang,

Lời cung cho thật, khỏi mang khổ hình.

Phán rằng: Đã tới tụng đình,

Lẽ nào dám giấu thần linh soi lòng.

Tôi nhờ đạo sĩ một ông,

Truyền cho quyển sách thần thông trừ tà.

Dạy tôi đọc phép giáo khoa.

Về cờ lập trận, mở ra cuộc đàn.

Đánh chiêng, gióng trống rềnh rang,

Sai đồng, luyện tướng, lên đàn đại hô.

Án năm phương có vẽ bùa,

Bắt hai tay ấn phép đùa yêu ma.

Bệnh ai mắc vị các bà,

Phép ngồi gươm tréo, mặc va kéo quần,

Bệnh ai dái dưới lẻ sưng,

Phép đi hỏa thán, lửa hừng chân chuyên.

Bệnh nào thằng Bố làm điên,

Phép dùng cung tiễn, dây huyền, chữa cho.

Bệnh nào mắc nghiệt vong cô,

Phép làm nịch thủy, bó xô sông đằm.

Bệnh nào tinh quái trúng nhằm,

Phép dùng linh kiếm chém bằm thây mê.

Phép làm vượt vức, vượt lề,

Cúng sao, cúng hạn, bộn bề thiếu chi.

Thật tình tôi chẳng học y,

Nhân đau bệnh rét, mới đi cầu thầy,

Xin toa thuốc rét các thầy.

Uống lành, sau mới cho lây cứu người.

Ai đau chứng rét đến vời,

Trước tôi chuyên chữa, sau thời hốt cho,

Cứ thang Tiệt ngược hốt dò,

Có nơi uống khá, cũng cho tiếng đồn.

Phán rằng: Đạo sĩ một môn,

Từ ông Lão tử đạo tôn mở đầu.

Tiên bay biến hóa chước màu,

Thuốc đan, bùa lục, xưa cầu cũng linh.

Đến sau đạo sĩ trộm danh,

Lánh đời vào núi, tu hành mình riêng.

Học đòi luyện phép thần tiên,

Dối trời dối đất, đảo điên việc người,

Kể ra tên biết mấy mười,

Hán thời Trương Bảo ba người tướng quân.

Đua nhau làm giặc hoàng cân,

Tướng rơm binh đậu, rần rần kéo đi.

Ngụy thời có Khấu Khiêm Chi,

Dời non trở biển phép kỳ kinh nhân.

Đường thời có Triệu Quy Chân,

Kêu mưa, hú gió, bùa thần trong tay.

Ấy đều đạo sĩ chước hay,

Đời nào suy yếu, chẳng may gặp chàng.

Gặp chàng ở nước, nước loàn,

Ở nhà, nhà bại, rõ ràng sách ghi,

Nay mày tay ấn cao chi,

Xưng làm thầy pháp, liền đi trừ tà!

Đít ngồi gươm tréo máu ra,

Chân đi hỏa thán, cháy da xèo xèo.

Phép làm bó giác cheo leo,

Tà đâu chẳng thấy, thêm nghèo bệnh dân.

Trống chiêng tung rục tiếng rân,

Rán hơi hò hét lòi gân cổ mày,

Yêu tinh nào sợ phép mày,

Bày ra rộn đám, nhóm bầy giỡn chơi.

Tử sinh có số ở trời,

Vượt lề, vượt vức, thói đời làm điên.

Thánh rằng : "Hoạch tội vu thiên",

Sao gì cứu đặng, mà nguyền cúng sao?

Làm chi những việc tầm phào,

Đã hư phong hóa, lại hao tiền tài.

Vậy mà nuôi sức hơi trai,

Bách công kỹ nghệ, theo tài làm ăn.

Dù làm một thợ bện đăng,

Còn hơn thầy pháp lăng nhăng khuấy đời.

Mạng dân nào phải trái chơi,

Dám đem thuốc thử bệnh vời thêm đau.

Rét thời có mới, có lâu,