Cô Linh bắt đầu nấu ăn vào lúc sáu giờ rưỡi tối, sớm hơn mọi người khoảng nửa tiếng. Không phải vì cô chiếm bếp, mà vì món của cô cần thời gian. Nấm linh chi phải hầm ít nhất bốn mươi phút mới ra màu, đậu đỏ phải ngâm từ tối hôm trước mới nhừ. Cô chuẩn bị kỹ lưỡng như người làm thí nghiệm — từng thứ một, đúng thứ tự, không hề vội vàng.

Anh Tuấn đi làm về, mở cửa bước vào là khựng lại ở ngưỡng cửa bếp.

"Cái gì thế này?" Anh nhìn vào nồi đang sôi lục bục trên bếp, màu nước nâu sẫm như nước trà đặc pha lâu ngày. "Mùi... thuốc bắc hả?"

Cô Linh quay đầu lại, cười nhẹ. "Nấm linh chi hầm đậu đỏ. Mùi hơi mạnh một chút thôi."

"Hơi mạnh." Anh Tuấn lặp lại như người chưa kịp tiêu hóa câu trả lời, rồi lẳng lặng ra ngoài phòng khách, đặt túi xách xuống và bắt đầu lướt điện thoại với vẻ người không muốn biết thêm gì nữa.

Cô Linh không phiền. Cô đã quen.

Cô chuyển đến phòng trọ này được bảy tháng, từ hồi còn làm ở công ty cũ bên Bình Thạnh. Giờ đổi sang công ty mới ở quận Bảy nhưng vẫn ở đây vì giá phòng vừa túi, chủ nhà không hỏi han nhiều, và cái bếp chung này đủ chỗ để cô bày biện.

Ăn chay trường từ năm hai mươi tuổi, sau khi bà nội mất. Không phải vì tâm linh, không phải vì xu hướng. Chỉ là có một ngày cô nhìn vào đĩa thịt kho tàu trên bàn ăn và cảm thấy không muốn nữa. Cái cảm giác đó không đến rồi đi — nó ở lại. Sáu năm rồi, cô không thiếu chất, không gầy hơn, không ốm đau gì. Nhưng mỗi lần giải thích với người mới quen thì đều mất khoảng mười lăm phút và thường kết thúc bằng câu "ừ thôi tuỳ em" của đối phương.

Chị Hoa là người hay hỏi nhất trong nhà. Không phải tò mò xấu, chỉ là chị có tính thích hiểu mọi thứ xung quanh mình.

Tối hôm đó chị đứng cạnh cô Linh, nhìn vào nồi canh rau má đang sôi nhẹ trên bếp phụ.

"Rau má hả em? Chị hay uống sinh tố rau má ngoài đường nhưng chưa thấy ai nấu canh."

"Dạ, canh rau má nấu với đậu hũ non. Thanh nhiệt tốt lắm chị."

Chị Hoa gật đầu, có vẻ tin. "Cho chị nếm thử được không?"

Cô Linh múc một muỗng nhỏ, thổi nguội, đưa cho chị. Chị Hoa đưa lên miệng, ngập ngừng một giây rồi nuốt. Mặt chị thay đổi theo thứ tự: ngạc nhiên, cố gắng, rồi thất bại.

Chị quay sang bồn rửa, nhổ ra, xong quay lại với vẻ mặt xấu hổ đến tội nghiệp. "Ối trời, em ơi, chị xin lỗi. Chị không cố ý, chỉ là... đắng quá. Đắng thiệt sự. Là bình thường vậy không em?"

"Dạ bình thường chị." Cô Linh không nhịn được cười. "Rau má tươi nấu canh nó hay đắng hơn làm sinh tố vì không có đường pha vào. Chị không quen là đúng rồi."

"Thế em ăn được hả?" Chị Hoa nhìn cô với ánh mắt pha trộn giữa khâm phục và ngờ vực.

"Dạ, em ăn riết quen rồi. Giờ thấy ngon nữa."

Chị Hoa lắc đầu chậm rãi như người vừa chứng kiến điều gì đó vượt quá khả năng hiểu biết của mình. "Em ghê thật."

Bữa đó cô Linh còn làm thêm đĩa rau dền xào muối mè. Đơn giản nhất trong các món cô hay nấu — rau dền chần sơ, xào với dầu mè, rắc muối vừng rang. Màu tím đỏ của lá rau trông khá đẹp trên đĩa, nhưng anh Khoa nhìn vào chỉ hỏi một câu: "Cái này là rau gì vậy cô?"

"Rau dền. Anh chưa ăn bao giờ à?"

"Chưa." Anh Khoa thật thà. "Nhà em ở Đồng Nai, mẹ hay nấu canh chua, thịt kho. Rau này ăn như thế nào?"

"Giống rau muống thôi, nhưng mềm hơn, vị hơi bùi."

Anh Khoa gật đầu nhưng không lấy. Cô Linh không ép.

Điều cô học được sau bảy tháng sống chung là không ép ai ăn thứ họ không muốn. Cũng như cô không muốn ai ép cô ăn thịt. Mỗi người có thứ của mình, và thứ của mình thường trông kỳ lạ với người khác. Chuyện đó bình thường thôi.

Nhưng có một buổi tối thứ Sáu, khoảng ba tuần sau, mà mọi thứ thay đổi một chút.

Hệ thống điện trong khu trọ bị sự cố. Chủ nhà báo trước là sẽ mất điện từ bảy giờ tối đến sáng hôm sau để thợ sửa. Ai muốn nấu ăn thì nấu trước bảy giờ. Tivi không xem được, điều hòa không chạy, Sài Gòn tháng Sáu nóng như lò bánh mì.

Năm người lần đầu tiên ngồi cùng nhau trong bếp vào lúc sáu giờ chiều, không ai chủ động rủ ai — chỉ là mọi người đều đói và đều phải dùng bếp trước bảy giờ.

Chị Hoa mang ra một mớ rau muống và hai quả cà chua. Anh Tuấn có nửa ký thịt heo bỏ trong tủ lạnh. Anh Khoa mua được túi bún tươi trên đường về. Em Tú — cô gái nhỏ nhất phòng, năm nhất đại học — đóng góp hai gói mì tôm vì đó là tất cả những gì em có.

Cô Linh mang ra nồi đậu đỏ ngâm sẵn từ hôm qua, mấy cây nấm đông cô trong hộp, và một bó rau ngót.

Mọi người nhìn nhau. Không ai biết nên nấu gì trước.

Chị Hoa là người nói đầu tiên: "Thôi, mình nấu chung đi. Bếp có hai mắt lửa, mình phân công."

"Nấu chung thì nấu kiểu gì?" Anh Tuấn hỏi.

"Anh có thịt thì kho thịt. Chị xào rau muống. Còn bún với mì để ăn kèm."

"Còn đồ của em thì sao?" Cô Linh hỏi khẽ.

Mọi người im lặng một nhịp. Cái im lặng đó không ác ý, chỉ là chưa biết xử lý.

Rồi em Tú lên tiếng — em ít nói nhất nhà, hay chúi đầu vào sách, nhưng hôm đó ngồi khoanh tay nhìn mọi người với ánh mắt chăm chú: "Chị Linh nấu riêng cho chị đi. Em muốn thử đậu đỏ của chị. Em chưa ăn bao giờ."

Cô Linh nhìn em Tú. "Em chắc không? Nó không có thịt đâu."

"Em biết." Em Tú cười. "Nhưng em tò mò."

Bữa tối hôm đó diễn ra trong ánh nến — chủ nhà mang lên hai cây nến to khi thấy mấy người ngồi lố nhố trong bếp tối. Năm người quanh cái bàn bếp nhỏ xíu chưa bao giờ đủ chỗ cho cả năm ngồi cùng lúc.

Thịt heo kho của anh Tuấn sệt lại, thơm mùi nước dừa. Rau muống xào của chị Hoa giòn, xanh ngắt. Bún tươi của anh Khoa xếp gọn trong tô lớn. Mì tôm của em Tú pha thêm nước sôi thành tô canh ăn chơi.

Và nồi đậu đỏ hầm nấm đông cô của cô Linh — đặt ở giữa bàn, màu nâu đỏ ấm, bốc khói nhẹ.

"Nấm này tên gì vậy chị?" Anh Khoa chỉ vào những miếng nấm đang nổi trong nồi.

"Nấm đông cô. Loại khô ngâm nước cho nở ra. Ngọt hơn nấm tươi."

Anh Khoa gật đầu, rồi — cô Linh không ngờ — anh tự múc một muỗng thử. Anh nhai chậm, suy nghĩ, rồi gật đầu tiếp: "Ngọt thật. Ngọt thanh."

"Anh thấy được à?" Cô Linh hỏi.

"Được. Lạ nhưng được."

Chị Hoa nhìn sang, có vẻ bị kích thích bởi phản ứng của anh Khoa. "Hồi trước chị thử canh rau má của em, đắng quá chị nhổ ra. Cái này thì..."

"Cái này không đắng chị." Cô Linh múc cho chị một muỗng. "Chị thử đi."

Lần này chị Hoa nhai kỹ hơn. "Ừ. Khác. Ngon hơn chị nghĩ."

Anh Tuấn là người cuối cùng thử. Anh nhìn vào nồi một lúc, rồi nói: "Anh ăn chay không được đâu em. Anh cần thịt."

"Dạ em biết." Cô Linh không tranh luận.

"Nhưng thử một muỗng thì được." Anh tự múc, tự ăn, ngồi im một lúc. "Ừ. Không tệ. Khác thôi."

Em Tú là người ăn nhiều nhất trong bàn, và cũng là người hỏi nhiều nhất. Em hỏi tại sao đậu đỏ lại ngâm qua đêm, tại sao nấu không bỏ muối từ đầu, tại sao thêm vài lát gừng già. Cô Linh giải thích từng thứ, giọng đều và kiên nhẫn như người dạy tiếng nước ngoài cho học sinh mới bắt đầu — biết là chưa chắc ai nhớ, nhưng vẫn nói, vì được hỏi là được lắng nghe.

Điện trở lại lúc gần mười giờ đêm. Bếp sáng trưng trở lại, tivi ngoài phòng khách nhảy lên tự động. Nhưng mọi người không ai đứng dậy ngay.

Nồi đậu đỏ đã hết. Đĩa rau muống sạch bóng. Thịt kho còn chút nước. Bún và mì đã tiêu thụ hết phần lớn.

Anh Tuấn nhìn quanh bàn, nói không với ai cụ thể: "Lâu lắm rồi mới ngồi ăn kiểu này."

Không ai hỏi lại "kiểu gì" vì mọi người đều hiểu. Kiểu ồn ào chật chội, kiểu phải nhường muỗng nhường đũa, kiểu không ai xem điện thoại vì không có điện để sạc.

Cô Linh ngồi lau nồi, nghe mọi người nói chuyện xung quanh. Chị Hoa kể chuyện hồi nhỏ hay bị cúp điện ở quê, ngủ ngoài sân hóng gió. Anh Khoa nói ở Đồng Nai điện ổn định hơn Sài Gòn nhưng ồn hơn vì gần khu công nghiệp. Em Tú im lặng nghe, thỉnh thoảng cười.

Cô Linh không kể chuyện gì. Cô không phải người hay kể. Nhưng cô nghĩ — trong lúc tay đang kỳ cọ cái nồi đồng — rằng hôm nay là lần đầu tiên nồi đậu đỏ hầm nấm của cô hết sạch mà không cần cô tự ăn một mình.

Đó là một điều nhỏ thôi. Nhưng là điều nhỏ mà cô nhớ lâu.

Sáng hôm sau, em Tú gõ cửa phòng cô hỏi mượn cuốn sách về ẩm thực chay mà em thấy trên kệ của cô hôm qua. Cô Linh lấy ra không đắn đo, còn đánh dấu sẵn mấy trang có công thức đơn giản dành cho người mới bắt đầu.

"Chị không sợ em nấu hỏng rồi chán chay luôn à?" Em Tú hỏi, cầm cuốn sách lật lật.

Cô Linh nghĩ một chút. "Không. Chán thì thôi, không sao. Quan trọng là em thử."

Em Tú gật đầu, cầm sách đi. Ở cửa em ngoái lại: "Chị, hôm qua chị giải thích về đậu đỏ hay lắm. Mà em hỏi thiệt nhé — chị không bực à, khi người ta nghe xong rồi vẫn không ăn chay?"

Cô Linh cười. Cái cười không gắng gượng, không buồn.

"Không. Chị giải thích vì được hỏi, không phải để thuyết phục. Hai cái đó khác nhau."

Em Tú đứng ngẫm một giây, rồi gật đầu như vừa hiểu ra điều gì đó không liên quan đến ăn chay.

Cô Linh đóng cửa lại, bước vào bếp pha một ly trà linh chi buổi sáng — đắng nhẹ, thơm gỗ, màu hổ phách trong ánh nắng sớm lọt qua khe cửa sổ nhỏ.

Bên ngoài Sài Gòn đã ồn ào. Tiếng xe máy, tiếng còi, tiếng ai đó rao bánh mì nóng qua hẻm. Cô uống trà, nhìn ra cửa sổ, và không cần thứ gì thêm.