Kho sổ chiều hai mươi bảy tháng Chạp chỉ còn một ngọn đèn. Giá gỗ cao hai bên chạy thẳng vào tối, mỗi giá một dãy bó sổ buộc lạt, thẻ tre lủng lẳng đầu bó như chuông gió chưa có gió. Khuê được giao đối soát sổ bếp các tổng miền Tây đã kết. Việc không khó. Việc chỉ dài, và buồn ngủ.

Cô cởi lạt một bó có thẻ tre ghi "tổng Tri Tôn", đặt sổ ra bàn, lật tìm theo thứ tự ấp. Mỗi trang một nhà, mỗi nhà một bếp, chữ Táo ghi thảo, nét xiên, nét tròn, nét chữ của những ông Táo viết suốt mấy chục năm. Cuối mỗi trang là dấu giáp trang đồng bộ, son đỏ, vuông vức.

Cô lật qua ấp Vàm Tre.

Cô biết cái tên đó. Ngón tay cô dừng lại.

Trang nhà bà Tư Nhài. Bà đã mất. Trang vẫn còn đó, ghi đủ: bếp ba ông đầu rau, thờ Táo, một người ở, nay không còn ai đứng bếp. Rồi một dòng ở cuối, chữ Táo nhà ghi từ năm nào không rõ, nét chữ run:

"ở chái sau có một con không rõ là gì"

Đè lên dòng ấy là một dấu son đồng bộ, vuông vức, giống mọi dấu khác trong kho.

Khuê nhìn dấu son. Cô nhìn dòng chữ phía dưới. Mực xanh đen xuyên qua lớp son, mờ mờ, đọc được từng nét như đọc qua một tấm màn lụa.

Cô đưa ngón tay chạm lên dấu. Son còn hơi dính.

Tiếng bước chân ngoài cửa. Cô định gấp sổ, nhưng không kịp. Uẩn đẩy cửa bước vào, tay ôm sổ chép công xưởng cuối năm, áo dính mùn cưa, mũi đỏ vì lạnh.

"Muội còn ở kho?"

"Đối soát."

"Cuối năm rồi mà..." Hắn bước lại bàn, định đặt sổ xuống, ánh mắt vô tình rơi vào trang sổ đang mở. Hắn nhìn dấu son, nhìn dòng chữ phía dưới, không hiểu.

Khuê không gấp sổ. Cô nói, giọng đều:

"Dòng đã đè dấu thì còn đọc được không, huynh?"

Uẩn nghĩ. "Mắt thì đọc được. Sổ thì không còn."

"Sổ không còn thì cái được ghi còn không?"

"Cái đó không phải việc kho, muội."

"Muội biết. Muội hỏi huynh."

"Tôi không phải người trả lời cái đó."

"Huynh có nghĩ nó còn không?"

"Muội hỏi khó."

"Muội hỏi thật."

Uẩn nhìn xuống sổ chép công trong tay. Hắn nhìn rất lâu, như tìm chữ trong đó. Khuê đợi.

"Tôi không nghĩ," hắn nói. "Nghĩ thì phải khai."

"Khai ai?"

"Khai với cái gì đó." Hắn mím môi. "Mà người ta bảo sổ sạch là tốt. Tôi cũng muốn tin vậy."

"Huynh tin được không?"

"Hôm nào ngủ thì tin." Hắn hạ giọng. "Học chính không ngủ, tôi cũng ít ngủ."

"Vì chày?"

"Vì chày."

"Huynh nghe chày thế nào?"

"Nghe như người ta gõ cửa nhà mình." Hắn nuốt khan. "Gõ mà không ai trả lời."

Khuê không đáp.

"Thôi." Hắn lắc đầu. "Muội ký nhận sổ chép công giùm tôi. Tôi còn nộp tờ khác."

Cô ký, đóng dấu nhận. Hắn gật đầu, gần như cúi chào, đi ra, không nhìn lại trang sổ. Cửa đóng khẽ.

Khuê ngồi nhìn cánh cửa.

Rồi cô rút một tờ giấy riêng, không phải giấy Giám, giấy bản mỏng cô mua ngoài chợ tháng trước, dùng chép mấy bài thơ cho khuây. Cô nhúng bút. Cô đặt đầu bút xuống, và chép lại dòng ấy, bằng tay mình, từng chữ.

ở chái sau có một con không rõ là gì

Chữ đầu "ở" ra gọn. Chữ "chái" ra gọn. Chữ "sau". Chữ "có". Chữ "một". Tay cô bắt đầu run khi tới chữ "con". Nét sổ không thẳng. Cô ngừng, hít một hơi, chép tiếp. Con. Chữ "không" xiêu. Chữ "rõ". Chữ "là". Chữ "gì".

Chép xong, cô nhìn tờ giấy. Chữ cô, đẹp như mọi chữ cô, chỉ chữ "con" run.

Cô biết chép tay không đưa được dòng ấy về sổ. Sổ Giám đã có dấu son, và dấu son thì không ai gỡ. Cô vẫn chép. Cô không nghĩ vì sao.

Cô thổi khô, gấp tờ giấy làm tư. Cô tháo chiếc chìa đồng nhỏ cha đưa khỏi sợi chỉ đỏ ở cổ tay trái, mở khóa tráp gỗ để dưới chân bàn.

Tráp mở. Bên trong, bốn thứ nằm xếp: một góc sắc giả cháy sém của ông Gò, giấy ngả vàng, mép đen như than; một tờ thử của khí cụ, dấu son đỏ gỉ; một tờ chép sổ mượn kho; tờ biên bản đối chiếu có chữ ký cô. Cô đặt tờ giấy mới gấp tư cạnh chúng, ngay ngắn, vuông góc.

Bốn thứ cũ làm chứng được. Thứ thứ năm thì không. Một tờ giấy chép tay, một dòng chữ không thành bằng chứng với ai.

Cô cài chốt tráp, khóa lại, luồn chiếc chìa về chỗ cũ trên sợi chỉ đỏ.

Cửa kho hé. Thư lại già thò đầu vào, tay vẫn cầm củ khoai nửa chừng.

"Con còn đó?"

"Dạ."

"Gần cuối năm rồi. Đối soát xong thì về, mai còn dọn sổ."

"Dạ, con sắp xong."

"Có sổ nào lạ không?"

"Dạ không. Thưa, con hỏi một câu."

"Hỏi."

"Dòng nào đè dấu rồi, có hoàn lại được không ạ?"

"Hoàn là sao?"

"Là gỡ dấu, trả dòng về sổ."

"Gỡ dấu?" Ông bật cười, tiếng cười ho khụ khụ. "Con nghe ai nói chuyện gỡ dấu? Dấu đóng rồi là đóng. Kho nào cũng vậy."

"Dạ."

"Hỏi vậy là dở. Chép cho tốt thì thôi." Ông gật. "Sổ sạch là tốt." Ông đóng cửa lại.

Khuê ngồi im, nghe tiếng bước chân ông xa dần. Ngoài kia, chày nhà kín vẫn đập, đều, đều.

Cô cầm bó sổ Tri Tôn lên. Cô xếp từng trang lại đúng thứ tự, buộc lạt tre, đúng nút cũ, nút Táo nhà quê, nút cô đã thấy từ lúc cởi. Cô bước lại giá, đặt vào chỗ cũ, giữa hai bó cùng tổng. Thẻ tre treo đầu bó nghiêng một bên.

Cô lấy ngón tay vuốt thẻ cho thẳng.