Ngãi nhảy lên đống ván trước khi lính kịp tới, vác một đầu tấm lim lên vai, hất cằm bảo Kình đỡ đầu kia.

"Chú Mái Chèo, cúi thấp. Ván nặng thì phải cúi."

Kình ghé vai vào. Tấm lim đè xuống xương bả vai nó, mặt nó khuất hẳn dưới mép gỗ. Hai đứa bước theo hai tên lính vào nhà kín, bước nhỏ, đều, như khiêng một cái quan tài mỏng.

Nhà kín tối và mát, mùi lim nồng hơn ngoài sân. Dưới mái ngói thấp, những khối gỗ lớn đứng trong bóng, chỉ lộ ra từng góc khi đèn lò rọi qua. Kình không nhìn lâu vào chúng. Nó nhìn nền đất, nhìn gót chân Ngãi, nhìn đâu cũng được trừ lên cao.

Mười hai chuyến. Lính đếm tấm, không đếm người. Ở cửa nhà kín, Uẩn ghi vào sổ, miệng đọc theo ngòi bút: "Dời ván lim vào nhà kín. Mười hai tấm." Hắn không ngẩng đầu một lần nào, kể cả khi hai đứa khiêng ván lướt qua sát vạt áo hắn.

Chuyến cuối, đặt ván xuống chồng, Ngãi lau mồ hôi bằng vạt áo và thì thào.

"Chú run kìa."

"Ván nặng."

"Ván nặng thì vai run. Tay chú run."

"Tay tui hay vậy."

"Ông ấy biết chú à?"

"Không."

"Thế chú trốn làm gì?"

"Tui sợ quan."

"Ai chả sợ quan." Ngãi nhìn nó, ánh mắt không trách, chỉ ngạc nhiên. "Không ai chui sau đống ván."

Kình cúi xuống buộc lại dây giày cỏ. Nó không đáp. Ngãi chờ một lúc, rồi nhún vai, vác chiếc đòn ra cửa.

Bữa chiều bày ở hiên sân gỗ: một nồi cơm đen đáy, đĩa cà muối, bát canh rau muống nổi váng mỡ. Thợ ngồi quanh mâm, hai bàn tay còn dính nhựa lim, bát đũa lạch cạch, và ngay từ miếng cơm đầu tiên, mâm đã tách đôi, không ai bảo ai, chỉ thấy vai ngả về hai phía.

"Ông ấy nói thế là phải," Tạo nói, gắp một miếng cà muối. "Con tôi có giấy thì khỏi đứng cổng nhà ai."

"Quan nói thì bao giờ chẳng phải," một thợ rèn đối diện đáp, giọng khàn khói.

"Phải hay không thì giấy cũng là giấy."

"Giấy có dấu mà dấu đóng lên chữ ai viết?"

"Chữ của quan."

"Thế thôi."

"Bảy quan không phải thế thôi," Tạo nói. "Bảy quan là bảy quan."

"Bảy quan mà nhà nó chịu mất thằng bé thì tôi cũng không dám nhận," thợ rèn nói.

"Ai bảo nhận?"

"Thì tôi nói vậy."

"Bảy quan là thật," Ngãi chen vào. "Tôi thấy ông thư chép bằng mắt tôi."

"Bảy quan thì tôi tin," thợ rèn nói. "Cái tôi không tin là sau bảy quan còn gì."

Cai Lược ngồi mâm bên, hớn hở, nhai nhồm nhoàm. "Đã bảo việc Giám là việc tử tế. Mấy người cứ nghi."

"Cai thì bảo thế từ đầu," Tạo nói, không nhìn sang.

"Tôi bảo đúng."

"Đúng cả hai vế. Chỉ không biết vế nào dài hơn."

Cả hiên cười, tiếng cười nhỏ, ngắn, nuốt vội cùng với cơm.

Ông Cả ăn hết bát, đặt đũa xuống, không chen vào câu nào. Ông rút cây thước gãy quấn dây gai ra, đặt nó xuống mâm, đo khoảng cách giữa hai chiếc đũa gác ngang miệng bát. Ông nhìn con số một lúc. Rồi cất thước, đứng dậy đi ra phía lò rèn.

Kình nhìn theo cái lưng thấp của ông. Nó ăn nốt cơm trong bát, cơm nguội, ngọt hơn mọi bữa.

Đêm, sân gỗ vắng. Lò rèn đã cời than, chỉ còn một mắt đỏ lấp ló dưới tro. Từ dãy lán vọng ra tiếng ngáy, tiếng ai đó trở mình trên sạp tre, tiếng ho khô của người già. Kình ngồi trên bậc lán tốp Kim Mộc, hai chân duỗi xuống sân, lưng tựa cột tre. Đống dăm bào đã khô, bốc mùi thơm ngái. Cộc ngồi trên vai nó, bàn tay duy nhất vắt qua cổ áo.

"Ổng nói đúng," Cộc nói.

"Con biết."

"Đúng mới khó."

"Con biết ổng sai chỗ nào mà con nói không ra."

"Thì đừng nói. Ổng nói giỏi hơn mày."

Kình nhìn đống dăm. "Cha đứng phía ai?"

"Tao đứng trên vai mày."

"Vai con đứng phía ai?"

"Phía cái bụng đói." Cộc thò bàn tay vào túi áo nó, lục lọi, lôi ra một nắm cơm cháy. "Đó. Bụng thì không biết nghe ai nói hay."

"Bụng nghe được mùi cá kho."

"Bụng thì phải nghe. Mày nghe thì có gì sai."

Kình bẻ một mẩu cơm cháy, nhai. Giòn, mặn muối, có mùi khói. Nó nghe tiếng Cộc nhai cạnh tai, rột rột, đều đều. Một lúc sau, Cộc nói, giọng khác đi.

"Mày không cãi được ổng, vì ổng không nói dối."

"Ổng không nói dối chỗ nào hết."

"Ừ. Chỗ khó là đó."

Trong lán sau lưng nó, dưới sạp ngay chỗ chiếu nó, có tiếng ván cựa mình. Rồi giọng bà già bán nước đầu bến vọng lên, khàn khàn.

"Nó nói hay nhỉ."

Kình quay đầu. "Bà nghe hết hả?"

"Ván nằm dưới sạp thì nghe hết." Giọng bà im một nhịp. "Nó không đếm cây đa nào."

Cộc rụt cổ. Hai đứa ngoái nhìn vào gầm sạp tối một lúc, như nhìn người ngồi hóng mát ở cuối bến.

"Bà đếm cây đa nào?" Kình hỏi.

"Tao đếm từng cây một. Mà chả ai hỏi."

"Hỏi thì bà nói."

"Không hỏi mới nói. Hỏi thì khó."

"Vậy con không hỏi nữa."

"Ừ. Mày ngồi yên đó. Tao muốn nói thì tao nói."

Kình bật cười nhỏ. Tiếng cười nó tắt đi ngay vì tiếng chân bước chậm trên nền đất.

Ông Cả đi ngang sân, từ phía lò rèn ra, tay chắp sau lưng. Ông không nhìn vào lán. Ông đi qua trước bậc lán, dừng một nhịp, chỉ một nhịp, rồi nói không quay đầu.

"Mai sang tốp con Mẹt. Sân gỗ nhiều mắt."

Ông đi tiếp, không chờ nó dạ.