Cái bào kẹt giữa tấm ván mít, giật một cái, xé lên một mảng xơ trắng như lông mèo. Kình buông tay. Con Mẹt chộp lấy cái bào, lật ngửa, nhìn lưỡi, nhìn mảng xơ.

"Mày bào ngược thớ."

"Thớ nào?"

"Gỗ nó có chiều như tóc. Vuốt xuôi thì nằm, vuốt ngược thì dựng." Mẹt trả cái bào lại. "Đổi chiều."

Kình đổi chiều. Nó đẩy một lượt dài, chậm hơn, ép bàn tay xuống. Phoi ra một cuộn mỏng, trong như giấy, cuộn lên rồi rơi vào lòng bàn chân nó. Mẹt nhặt cuộn phoi, soi lên vệt nắng qua khe mái. Ánh sáng xuyên qua, hiện nguyên đường gân gỗ.

Kình chờ. Mẹt không khen. Nó thả cuộn phoi xuống đất.

"Còn ba mươi tấm."

"Ba mươi? Hồi nãy mày nói hai mươi."

"Hồi nãy mày bào hỏng một tấm. Hỏng thì tính thêm."

"Tính kiểu gì vậy?"

"Kiểu của tao."

"Mày có khen một tiếng cũng được."

"Khen thì mày bào ẩu."

Có tiếng chân trên nền đất ngoài cổng tre. Kình ngẩng đầu. Một người đàn ông đứng ở đó từ lúc nào, áo the xanh sẫm sờn gấu, khăn xếp, tay cầm cái ô đen cụp. Ông không bước vào. Mắt ông thâm quầng như mất ngủ nhiều đêm.

Ngãi chạy ra. Hai người nói nhau một lúc. Ngãi quay vào gọi: "Ông Cả! Có khách."

Nhà chung giờ này vắng, chỉ có mùi hương cũ và mùi chiếu mốc. Ông Cả bước vào trước, gỡ khăn nâu trên đầu, phủi bụi gỗ rồi quấn lại. Thợ lục tục kéo theo, ngồi dựa vách, không ai nói. Ngoài sân, tiếng mài của thằng học trò vẫn đều, xa xa.

Ở nhà chung, người đàn ông ngồi trên chiếu, ô đen đặt ngang gối, tay vịn mép. Ông Cả ngồi đối diện. Kình đứng sau cửa, tay còn dính phoi.

"Tôi là Vương Đình Tạc," người đàn ông nói. "Quản gia dinh quan Hữu Thị lang hưu họ Đàm, ở đầu bến Tre Ngâm."

"Tôi biết dinh," ông Cả nói.

"Ba tháng nay, cột dinh kêu đêm." Giọng Tạc đều, như người kể bệnh của mình. "Kêu như ai bẻ đốt ngón tay. Cửa buồng cháu đích tôn tự đóng. Then cài từ bên trong, mà trong không có ai."

"Cháu mấy tuổi?"

"Bảy tuổi. Sốt về đêm, sáng lại lừ đừ, ăn không nổi bát cháo." Tạc nuốt khan. "Ba lần mời Học quan Khoa Bút về đóng bùa giải. Ba lần bùa bong góc trong một đêm."

"Ai bảo ông tới đây?"

"Có người mách. Thợ làm thì thợ gỡ."

Ông Cả gõ ngón tay xuống mép chiếu, hai cái. "Dinh ấy phường tôi dựng. Đời cha tôi. Ba mươi hai năm."

"Vâng. Cho nên tôi mới tới."

"Ếm của ai thì người ấy gỡ." Ông Cả nói, chậm, từng chữ. "Người ấy chết rồi."

Đúng lúc ấy, từ góc xưởng bên kia vọng sang một tràng ho dài, ho khan, ho của người già, cứ như ai đang xé một tờ giấy dày. Kình quay đầu theo tiếng ho. Cụ Khoan đang cúi trên phiến đá mài, lưng rung từng đợt.

Không ai trong nhà chung quay đầu. Ông Cả không. Tạc cũng không, mà bàn tay cầm ô siết lại một cái. Chú Hai Tạo ngồi sát cửa cũng không. Kình đứng nhìn họ một lúc, rồi nhìn lại cụ Khoan.

"Cháu có nói gì không?" ông Cả hỏi.

"Cháu hay nói một câu." Tạc ngập ngừng. "Cháu bảo ban đêm có người đứng đếm ngoài hiên. Đếm nhỏ, đếm đều. Hỏi đếm gì thì cháu không nhớ."

"Ông nghe được không?"

"Tôi nghe cột kêu. Tôi không nghe ra chữ." Tạc nhìn xuống tay mình. "Quan lớn nhà tôi không cho nhắc chuyện này trước mặt khách. Hôm nay tôi lén tới. Xin thợ cả đừng trách."

"Tôi trách làm gì."

"Tôi không nài," Tạc nói. "Ông thợ cả nói chết rồi thì là chết rồi." Ông xoa sống ô. "Có việc khác xin phường nhận. Mái dinh ngói vỡ nhiều chỗ, mưa tạt gió lùa. Công trả đủ."

"Đủ là bao nhiêu?"

"Công thường. Dinh không bớt."

"Sửa mái thì phường nhận." Một giọng nhẹ nhàng chen vào từ ngưỡng cửa. Cai Lược đứng đó, mặt tròn cười, tay xòe ra như mời. Kình không biết ông tới từ lúc nào. "Công dinh quan trả đủ thì cai không trừ. Ông quản gia yên tâm."

Ông Cả nhìn cai một cái dài. Cai vẫn cười.

"Cai không trừ," ông Cả nói. "Ghi vô khế ước."

"Thợ cả nói đùa."

"Tôi không đùa."

Cai khựng một chút. "Ghi thì ghi. Thằng Mái Chèo ghi cho tôi một dòng."

"Dạ," Kình nói. Cai ngó nó, cười thêm, nhưng cái cười hơi lệch.

Ông Cả quay lại Tạc. "Sửa mái thì sửa. Gỡ thì không."

Tạc đứng dậy, cúi chào thấp. Ông xoa xoa cái ô đen, không mở, dù ngoài cổng nắng đổ xuống gắt. Ông bước ra, vai hơi sụp. Ngãi tiễn ông tới cổng tre.

Kình chờ ông Cả dặn thợ. Ông Cả chưa nói gì. Ông ngồi nhìn chiếu, ngón tay gõ gõ. Rồi ông ngẩng lên.

"Mày nhìn gì?" ông hỏi, không hướng nào cả.

"Dạ... con nhìn cụ Khoan."

"Cụ ho."

"Dạ, con thấy."

"Ho thì ho." Ông Cả đứng dậy, vỗ đầu gối. "Chuyện cụ không phải chuyện mày."

"Dạ."

"Đấy."

"Dạ, con nghe."

"Nghe thì làm mái cho tốt. Mái dột thì cháu quan ốm thêm."

Kình mím môi. Nó định nói thêm, nhưng thấy ông Cả đã quay đi. Con Mẹt đứng ở sau, tay cầm cái chàn, mắt nhìn nó, mà nhìn như nhìn qua một tấm ván.

Chiều, ông Cả ra sân chia tốp. Thợ đứng thành hàng. Ông chỉ tay.

"Hai Tạo cầm tốp. Ngãi. Thằng Út. Thằng Bốn. Thằng Ba." Ông dừng, nhìn xuống hàng, và Kình ở cuối. "Thằng Mái Chèo đi vác ngói."

"Dạ."

Hàng thợ im. Thằng Út vắt khăn lên vai, thằng Bốn liếc thằng Ba. Không ai hỏi cái gì khác là cái gì.

Ông còn đứng nhìn hàng thợ một lúc, ngón cái vuốt cây thước gãy giắt hông. Ông nói thêm một câu, không nhìn ai.

"Đi làm mái. Không đụng vào cái gì khác."