Tên lính canh cửa nhà kín ngồi trên cái ghế đẩu thấp, ngủ gật, cái giáo gác ngang đầu gối. Kình đứng trước hắn một lúc rồi khẽ gọi.

"Anh lính."

Hắn giật mình, giáo suýt rơi. "Ai đó?"

"Thợ tốp ông Cả. Ông sai tui coi trục."

"Giờ này?"

"Ông bảo coi lúc yên."

"Ông Cả không nói với tôi."

"Ông không nói với ai hết. Ông già rồi, hay quên." Kình giữ giọng thấp, thật thà. "Tui vào một khắc."

Tên lính ngáp, dụi mắt. "Gỗ co thì vào làm gì?"

"Coi trục có lệch không."

"Lệch thì sao?"

"Thì sáng mai ông Cả nổi giận."

Hắn nghĩ một lúc, rồi xua tay. "Một khắc. Đừng đụng vào chày."

"Dạ, tui không đụng."

Cánh cửa khép lại sau lưng nó.

Trong nhà kín tối, chỉ còn một đốm than đỏ trong lò hong. Kình ngồi xếp bằng dưới đầu chày bập bênh, lưng dựa vào chân khung gỗ. Phía trên đầu nó, lá bùa vàng quăn mép trên đầu chày, mép giấy cong lên như lá khô.

Gỗ co từng cơn, kéo dài như tiếng thở nặng. Răng rắc. Cót két. Rồi im. Rồi lại. Như người nghiến răng trong giấc ngủ.

Cộc ngồi lên đầu gối nó. "Mày tính làm gì?"

"Ngồi."

"Ngồi với cái chày giết người."

"Nó không muốn."

"Sao mày biết?"

"Nó nói nhỏ quá."

Cộc không cãi nữa. Nó leo xuống, ngồi cạnh chân Kình, khúc tay cụt gác lên đầu gối, mắt ngước nhìn lên chày. Hai bóng, một lớn một nhỏ, đổ lên vách gỗ.

"Mày nói đi," Cộc nói. "Tao ngồi đây."

"Cha đừng nói gì."

"Tao không nói."

"Cha cũng đừng thở mạnh."

"Tao thở bằng mũi."

Kình nhắm mắt một giây. Nó mở mắt. Nó ngẩng mặt lên, nhìn lên thân chày, lên cái đầu gỗ lim xoắn thớ. Nó nói. Không phải giọng sắc, không phải giọng lệnh. Nó nói như nói với người ngồi chung bậc thềm sau một ngày dài.

"Có thằng nhỏ."

Gỗ co một nhịp.

"Nó mười bốn tuổi. Nó mài cưa mỗi sáng. Đẩy đi, không kéo về. Hai tháng, mài tới khi lưỡi soi thấy mặt." Giọng nó khàn. "Nó ngủ chỗ ấm, vì chân nó lạnh quanh năm. Nó khắc chữ tên nó lên cán dũa. Chữ xấu như con giun."

Răng rắc. Rồi một tiếng, như hơi thở dài, khe khẽ, trong thớ gỗ.

Kình nín thở. Nó không mở mắt. "Tui biết."

Cót két, nhỏ, đứt quãng.

"Nó tính ba quan bằng ngón tay," nó nói tiếp. "Ba quan thì mẹ nó thôi đi bán dăm. Nó nói hai mươi ngày, mười ngày, tính hoài không ra. Nó tính nhầm. Tui chỉ nó tính lại."

Gỗ im một lúc. Rồi giọng ấy trở lại, nhỏ hơn, run.

"Tui biết," Kình nói. "Không phải mày."

"Phải," Kình nói. "Nó nhỏ. Nhỏ hơn chày, nhỏ hơn mày, nhỏ hơn cái bàn ép. Nhỏ nhất xưởng."

Cót két. Rồi một tiếng rất nhẹ, gần như thở.

"Mày không thấy nó vì nó núp. Nó núp vì lạnh chân." Nó nuốt khan. "Nó ngủ ở lò hong. Chỗ ấm nhất. Nó có biết gì đâu."

Nó dừng ngay. Nó không nói tiếp câu đó. Cổ họng nó nghẹn, và nó phải chờ, hít vào, thở ra, hai lần, ba lần, trước khi mở miệng được nữa.

Than trong lò tối đi một chút.

Cộc nhìn nó, không nói gì. Hai tai nó dựng lên, rồi cụp xuống, từ từ. Nó hạ giọng, gần như thì thầm. "Tao nghe."

"Cha nghe được?"

"Tao nghe được mày nói."

"Cha nghe gỗ nói?"

"Không. Tao nghe mày." Cộc gãi tai. "Mày nói như người ta nói với con."

Kình không đáp. Nó đưa tay lên, đặt ngón tay vào chỗ nhẵn ở thân chày, chỗ trước nay hai tên lính chân trần vịn. Gỗ lim lạnh, thớ mịn, hơi ẩm. Nó dùng ngón trỏ viết lên đó một chữ. Nét gập. Nét sổ. Cái đuôi cong lên như đuôi rắn. Chữ Tỵ.

"Nó tên vậy," nó nói. "Mày nhớ giùm nó."

Không có tiếng đáp.

"Rồi thôi co. Cho thợ ngủ."

Một cơn co dài thêm một hồi, dài hơn mọi cơn trước, rung từ chân khung lên đầu chày, làm lá bùa vàng rung lên nhè nhẹ. Cộc rụt cổ. Kình giữ nguyên ngón tay trên chữ vừa viết.

Rồi dứt.

Im. Không còn tiếng răng rắc. Không còn cót két. Chỉ có tiếng than trong lò ra hơi thở cuối cùng, tách một cái nhỏ.

Cả nhà kín như đang ngủ, khung gỗ cao lặng lẽ, bánh răng gỗ nằm im trong bóng, chày gác nghiêng như một cánh tay buông.

"Xong rồi à?" Cộc hỏi.

"Xong."

"Về ngủ."

"Chút nữa."

"Chút nữa là chừng nào?"

"Chừng nào nó ngủ."

"Nó ngủ rồi."

"Chưa. Nó mới thôi co."

"Thôi co với ngủ khác nhau?"

"Khác." Kình rút tay khỏi thân chày. Ngón tay nó còn dính bụi gỗ mịn. "Thôi co là nó nghe. Ngủ là nó tin."

"Tin cái gì?"

"Tin là không ai đạp nó nữa."

Cộc im lâu. Nó trèo lên đầu gối nó, rồi lên vai, ôm cổ nó, cằm đặt trên tóc. Hai bàn tay, một đủ một cụt, bám vào cổ áo.

"Mày mệt," nó nói.

"Hơi."

"Mày làm gì mà mệt?"

"Ngồi."

"Ngồi mà mệt à?"

"Ngồi nói thật mệt hơn đứng."

Kình ngồi thêm một lúc. Khi nó đứng dậy, chân tê, cái lưng đau. Nó bước ra cửa nhà kín, đẩy cánh gỗ. Gió đêm tràn vào, mát. Ngoài sân gỗ, trời đã bạc, bên kia mái lá một con gà gáy.

Cửa gian thuốc vẫn mở. Thầy Khiêm ngồi trong, đèn sáng. Hai người nhìn nhau qua sân gỗ, giữa những đống gỗ đen nằm im như đàn trâu ngủ.

Thầy Khiêm gật một cái. Rồi thầy thổi tắt đèn.