Mấy hôm liền, Kình tình nguyện mang đá mài tới nhà chạm trước các tốp khác. Lính gác đã quen mặt nó, thấy nó ôm đá tới là tránh sang một bên. Hôm nay gà chưa gáy hết lượt, nó đã ngồi xổm cạnh con Mẹt, đá mài kẹp giữa hai gối, lưỡi đục cầm tay.

Nhà chạm còn vắng. Chỉ có con Mẹt, hai thợ chạm lớn tuổi, và ông Sáu đang ngủ gật bên bàn cuối, cằm gục xuống ngực. Ánh sáng từ ô cửa trên cao mới thành một vệt xám.

Con Mẹt đứng dậy đi lấy nước. Nó quay lưng.

Kình đưa tay vào cái sọt đan bên chân cột. Giấy vo tròn chất đầy, mẩu nào cũng dính hồ, cứng như vỏ. Nó lựa một mẩu bên trên, mẩu còn hở mép chữ. Nó rút ra, vuốt phẳng trên đầu gối, nhẹ như vuốt cánh bướm.

Mẩu giấy mỏng, mép rách, ba bốn chữ còn nguyên. Mực nhòe vì hồ, nhưng nét vẫn rõ. Nó đọc ngược từ mặt sau, quen như thở.

Chữ thần. Chữ linh. Chữ ứng.

Chữ nào cũng thế: chấm đầu của nét thứ nhất nghiêng sang phải một chút. Chữ nào cũng có nét móc cuối dài hơn mẫu một chút và hơi hất lên, nhẹ như cái liếc mắt.

Kình biết cái móc ấy.

Nó đã đọc nó ở bản, bên bếp nhà Piên, giữa mấy lá thư kẹp trong thư công vụ. Những lá thư chữ dài, giọng "muội", "huynh". Nó đã dò từng nét bằng đầu ngón tay, đã đọc đi đọc lại một đoạn.

Nó gấp mẩu giấy làm tư, nhét vào bọc vải nâu giắt lưng.

"Mày ngó chữ như ngó gái."

Kình giật bắn. Con Mẹt đứng sau lưng, gáo nước trong tay, mắt nheo.

"Tui có ngó đâu."

"Có. Tao đứng đây nãy giờ."

"Chữ đẹp."

"Đẹp mà chạm khó." Con Mẹt ngồi xuống, đặt gáo xuống nền, bĩu môi. "Đứa viết cái móc này cứ hất lên. Tao phải đi dao chậm."

"Sao phải chậm?"

"Vì hất lên mà đi dao nhanh là cụt mất cái đuôi. Cụt đuôi là hỏng chữ." Nó với tay lấy khối gỗ, tì vào đùi. "Cái nét ấy nhìn thì mềm, chạm thì khó."

"Người viết chắc viết nhiều."

"Viết nhiều mà tay vẫn thế. Tay không đổi."

Từ bàn cuối, ông Sáu cất giọng, mắt vẫn nhắm, đầu vẫn gục.

"Người viết này viết thật tay."

Con Mẹt ngoái lại. "Ông thức rồi à?"

"Tao nghe." Ông Sáu mở một mắt. "Không phải thư lại nào cũng thế. Thư lại thường viết chữ đóng khuôn, nét nào cũng giống nét nấy. Tay này có hơi thở."

"Hơi thở là gì?"

"Chỗ nào gấp, chỗ nào chậm. Tao khắc dấu ba chục năm, nhìn là biết."

Kình ngồi im. Nó không hỏi người viết là ai. Nó nhìn ông Sáu một lúc, ông Sáu cũng nhìn nó, rồi ông nhắm mắt lại, đầu gục xuống.

"Mày làm gì mà mặt ngẩn?" con Mẹt hỏi.

"Không có gì."

"Mày quen đứa viết?"

"Không."

"Không quen mà ngó như ngó người quen."

"Chữ đẹp quá."

"Thôi đi."

Con Mẹt cười khẩy. Nó cúi xuống khối gỗ, gõ hai nhát, rồi chỉ vào khối.

"Chữ này đọc là gì? Tao hỏi thật."

Kình liếc. "Thần."

"Thần là ông nào?"

"Không phải một ông. Là chữ chung. Ông Thành Hoàng cũng là thần, ông Táo cũng là thần."

"Vậy sao chữ thần ngắn thế?"

"Chữ thần ngắn. Tên thần mới dài."

"Mà khối này ghi toàn chữ cụt."

"Tui không biết."

"Mày chỉ nói không biết."

"Ừ, tui chỉ không biết."

"Ngu thật." Con Mẹt nhếch mép, vẫn cười. "Nhưng ngu mà biết ngu, tao cho qua."

Nó gõ tiếp. Kình mài đục.

Chiều, về tới tốp, Kình ngồi bậc lán, mài lưỡi cưa. Cộc ngồi trên vai nó, im lặng suốt buổi. Lát sau Cộc lên tiếng.

"Mày nhìn gì trong bọc mãi."

"Chữ đẹp."

"Mày nói câu đó ba lần rồi."

"Thì chữ đẹp."

Cộc thò bàn tay duy nhất ra, kéo mép bọc vải nâu. Hai nút chỉ đỏ lỏng ra. Cộc lách đầu vào, nhìn xuống.

Mẩu giấy gấp tư nằm bên cạnh cái muỗng sứt. Cộc nhìn nó rất lâu. Lông trên lưng Cộc xẹp xuống, từng sợi một, từ gáy đến đuôi.

"Ờ," Cộc nói. "Đẹp."

"Dạ."

"Chữ đẹp thật."

"Dạ."

Hai cha con không nói thêm. Không ai nhắc tên nào. Ngoài sân, tiếng búa trên đe vang lên, từng nhịp một.

Ăn tối xong, Ngãi ngồi xuống cạnh nó, cầm đôi đũa tre gõ gõ vào bát.

"Cậu Mái Chèo dạo này ít nói."

"Tui nói bình thường."

"Bình thường là nói hai câu. Dạo này một câu."

"Tui mệt."

"Mệt thì mệt." Ngãi ngó nó, hàm răng hở. "Nhưng có chuyện thì nói. Tôi nghe được."

"Không có chuyện."

"Chắc?"

"Chắc."

"Ừ." Ngãi đứng dậy, bước đi, lại quay đầu. "Con Mẹt nói cậu ngó chữ như ngó gái."

"Nó nói bậy."

"Tôi cũng nghĩ thế." Gã cười. "Chữ đẹp thì ngó cũng phải."

Tối, Kình ngồi trên chiếu. Đèn dầu treo ở cột, ngọn lửa nhỏ run. Ngãi đã ngáy. Tỵ nằm xa, miệng há. Nó mở bọc vải nâu ra, đặt lên đầu gối. Hai nút chỉ đỏ bạc màu, cạnh nhau.

Nó lấy cái muỗng sứt ra, mặt khắc tên quay vô trong. Nó lấy mẩu giấy gấp tư ra. Nó đặt chúng cạnh nhau trên chiếu, dưới ánh đèn. Đèn dầu hắt bóng hai thứ lên vách lán, một cái tròn, một cái vuông, run theo ngọn lửa. Mùi mùn cưa và mùi mồ hôi đặc quánh trong lán thấp. Nó nhìn một lúc.

"Cha," nó nói rất khẽ.

"Hử."

"Cha thấy rồi."

"Thấy."

"Con không nói gì hết."

"Tao cũng không." Cộc cuộn tròn trên đầu gối nó, nhắm mắt. "Ngủ đi."

Nó vẫn ngồi thêm một lát. Rồi nó cất cái muỗng lại. Nó nhét mẩu giấy vào tận trong cùng, dưới con dấu sừng trắng mặt trống, và buộc lại hai nút chỉ đỏ, chặt hơn mọi khi.