Kình ôm sáu hòn đá mài trước ngực, cằm tì lên hòn trên cùng, bước đến cửa nhà chạm. Lính gác hôm nay là người khác, lạ mặt, trẻ hơn, mắt còn ngái ngủ. Hắn nhìn ôm đá, nhìn mặt Kình, rồi phẩy tay.

"Vào trong mà mài. Khỏi để ngoài ngưỡng."

"Dạ?"

"Đá nặng. Anh ôm tới ôm lui cái lưng gãy." Hắn ngáp. "Vào đi."

"Dạ, cảm ơn."

"Đừng cảm ơn. Đừng đụng gì."

Kình đứng sững nửa nhịp. Rồi nó cúi đầu, bước qua ngưỡng. Đây là lần đầu.

Bên trong tối hơn nó tưởng. Nhà vách kín, mái ngói thấp, chỉ có ánh sáng rơi xuống từ một ô cửa trên cao, thành một cột đặc quánh bụi gỗ, rọi thẳng vào giữa nhà. Mùi gỗ thị ngọt, hơi chua, lẫn mùi hồ bột nấu. Hàng chục khối gỗ vuông bằng nắm tay xếp trên các kệ dọc tường, mỗi khối úp một tờ giấy mỏng, hồ còn bóng, như vừa quét.

Thợ chạm ngồi xổm khắp nhà, mỗi người tì một khối gỗ vào đùi, đầu cúi sát, dao chàn lách tách. Con Mẹt ngồi gần cột sáng nhất, lưng thẳng, chàn trong tay phải, cái đục nhỏ giắt sau tai. Ở bàn cuối, gần vách, một ông thợ gầy khô đang nheo một mắt soi một khối đã xong dưới ánh sáng.

Kình nhận ra ông. Nó khựng.

Ông Sáu không ngẩng đầu lên. Ông chỉ khẽ nghiêng khối gỗ.

Kình đặt đá xuống cạnh con Mẹt, ngồi xổm, mở túi vải lấy cái đục cùn ra mài.

"Hôm nay mày vào được?" con Mẹt hỏi, không nhìn nó.

"Lính nói đá nặng."

"Đá nặng thì có lý. Hôm qua đá cũng nặng mà lính đuổi."

"Hôm qua lính khác."

"Lính nào cũng đuổi. Chỉ lính này lười." Con Mẹt gõ nhẹ cái dùi. "Mài cho tao cái đục số hai."

"Đục này?"

"Cái cán đỏ. Mài vát."

"Vát bao nhiêu?"

"Mày hỏi nhiều quá. Vát như cái răng cá."

"Răng cá thì nhọn."

"Thì nhọn."

Kình mài. Tiếng đá rít đều. Nó ngó sang khối gỗ trên đùi con Mẹt, nhìn lướt, rồi nhìn lại.

Trên mặt khối gỗ, dưới lớp giấy mỏng dán úp, có chữ. Hiện lên rõ qua giấy, ngược chiều, nét mực đen như vết muội.

Nó đọc ngược quen như đọc xuôi. Hồi ở Thất Sơn, khách nhờ nó đọc thư úp trên bàn, nó đọc từ phía sau tờ giấy. Hồi ở bản, nó đọc cái lá thư kẹp của Uẩn cũng từ mặt úp. Mắt nó đã tự lật chữ từ lúc nào chẳng biết.

Bốn chữ. Thần. Linh. Ứng. Chữ thứ tư mới có nửa nét thì hết, như câu bị cắt ngang. Một tôn hiệu, ngắn đến mức không đủ cho một vị thần ở đình làng.

"Mày đọc được à?"

Giọng vang lên sát bên. Kình giật mình. Ông Sáu đã ở sau lưng nó, tay chắp sau lưng, khối gỗ đã đặt xuống bàn.

"Dạ... con chỉ ngó," Kình nói.

"Ở xóm, mày đọc mặt dấu Ty Bách Tác cho tao nghe trơn tru. Ở đây thì ngó cũng đừng ngó."

Ông Sáu nhìn nó rất lâu. Mắt ông nheo, một con lờ đờ, một con sắc. Ngón trỏ dẹt đầu của ông gõ nhẹ vào bàn.

"Ở đây biết chữ thì im."

"Dạ."

"Chữ ngược thì lại càng im."

"Dạ, con im."

"Ở xóm, chữ là của phường. Ở đây chữ là của Giám."

"Dạ."

Ông Sáu gật. Ông quay đi, nhưng không về chỗ cũ. Ông đến cạnh con Mẹt, ngồi xổm, nhặt khối gỗ nó đang chạm lên, xoay xoay dưới ánh sáng. Ông nói với con Mẹt, không nói với Kình.

"Chữ tên thần."

"Dạ."

"Mà cụt." Ông gõ ngón tay lên mặt khối. "Tao khắc dấu ba chục năm. Tên thần ở đình nào cũng dài hơn cái này."

"Dài hay cụt thì cũng một dao," con Mẹt nói.

"Dao thì một. Tên thì không."

Con Mẹt chưa kịp đáp thì ông đã đứng dậy. Ông nhìn Kình thêm một lần, ngắn, rồi quay về bàn cuối.

Cộc thò đầu ra khỏi cổ áo Kình, thì thầm, môi gần như không động.

"Ổng biết."

"Biết gì?"

"Biết mày đọc được. Ổng nói im tức là ổng cũng im."

"Cha chắc không?"

"Tao già chuyện hơn mày. Người ta dặn người khác im là người ta đã im trước."

"Dạ."

"Mài đi, đừng gật gù. Con nhỏ nó thấy."

Kình tiếp tục mài. Tiếng đá rít. Nó thấy tay mình mài đều, nhưng mắt nó vẫn dán vào mặt khối gỗ. Các thợ chạm quanh nó không nói gì, ai cũng cúi sát. Chỉ có con Mẹt thỉnh thoảng thở ra một hơi, hay lẩm bẩm.

"Chữ này khó," con Mẹt nói, nửa với Kình. "Nét móc nhỏ."

"Nét nào?"

"Nét cuối. Hơi hất lên."

"Hất lên thì sao?"

"Hất lên thì dao phải đi chậm." Nó dùng chàn gạt một lớp phoi nhỏ. "Chậm thì lâu."

Kình không hỏi tiếp.

Mài xong cây đục cuối, nó đứng dậy, phủi tay. Bụi gỗ phủ trắng đầu gối. Con Mẹt đã chạm xong khối gỗ trên đùi, cầm tờ giấy mỏng ở mặt khối, nhẹ nhàng lột ra. Giấy cong lên như vỏ hành, mép dính hồ.

Con Mẹt vo tròn tờ giấy, ném sang sọt đan bên chân.

"Đi," con Mẹt nói. "Đá xong rồi thì đi. Mai mang đá sớm, đục tao cùn hết."

"Mai lính cho vô không?"

"Tao nói với lính. Lính nào cũng ăn bánh đa của tao."

"Dạ."

Kình ôm mấy hòn đá, bước chậm về phía cửa. Đi ngang cái sọt, nó cúi xuống. Trong sọt, giấy vo tròn chất đầy, mẩu nào cũng dính hồ, lớp mực mờ. Trên cùng, một mẩu vo dở, chưa kịp dúm chặt, còn hở một góc.

Một chữ hiện ra trong khe giấy. Chữ thần. Cái chấm đầu của nét thứ nhất nghiêng sang phải.

Nó dừng chân một nhịp. Rồi nó đứng thẳng, ôm đá ra cửa.