Hai tuần sau, người của Uyển mang về một phát hiện quan trọng: người đại diện đóng thuế cho ngôi nhà bí ẩn ở Quy Nhơn là một thầy đồ già tên Cống, sống ẩn dật tại một ngôi làng nhỏ cách Quy Nhơn không xa, được biết đến trong vùng như một người hiền lành, chỉ chuyên dạy học cho trẻ con nghèo.

"Một thầy đồ dạy học lại đứng tên đại diện cho một cơ sở bí mật của tổ chức ngầm?" Tiến hỏi, không giấu được sự nghi ngờ khi nghe báo cáo. "Có thể ông ta chỉ là một người vô tội bị lợi dụng danh nghĩa mà không hề hay biết."

"Cũng có thể ông ta chính là một mắt xích ẩn mình sâu hơn bất cứ ai chúng ta từng gặp." Đào Duy Từ đáp, không loại trừ khả năng nào. "Cách tốt nhất để biết chắc là tìm cách tiếp cận ông ta một cách tự nhiên, không gây nghi ngờ."

Ông quyết định tự mình đóng vai một phụ huynh muốn gửi con tới học chữ, tìm cách trò chuyện với thầy đồ Cống để quan sát và đánh giá. Tiến phản đối kịch liệt kế hoạch này vì lo ngại sự an toàn của Đào Duy Từ, nhưng cuối cùng đồng ý khi ông khẳng định sẽ có đội hộ vệ bí mật theo sát trong suốt quá trình.

Buổi gặp gỡ diễn ra suôn sẻ hơn dự tính. Thầy đồ Cống, một ông lão gầy gò với đôi mắt hiền từ, tiếp đón Đào Duy Từ, khi đó đang mượn một cái tên giả, với sự nồng hậu chân thành, không hề để lộ bất cứ dấu hiệu khả nghi nào trong suốt cuộc trò chuyện dài về chuyện học hành, chữ nghĩa.

Chỉ tới cuối buổi gặp, khi Đào Duy Từ vô tình nhắc tới cụm từ "vô danh" trong một câu chuyện phiếm, ông mới nhận thấy một thoáng biến đổi rất nhỏ trong ánh mắt thầy đồ già, một sự cảnh giác thoáng qua rồi biến mất ngay, nhưng đủ để một người tinh tường như Đào Duy Từ nhận ra.

Trên đường trở về, ông chia sẻ quan sát ấy với Tiến. "Ông ta có phản ứng, dù rất nhỏ, khi ta nhắc tới từ 'vô danh'." Ông nói. "Điều này không đủ để kết luận chắc chắn, nhưng nó củng cố thêm nghi ngờ rằng ông ta biết nhiều hơn những gì thể hiện ra bên ngoài."

"Vậy chúng ta có nên bắt giữ ông ta để thẩm vấn không, thưa quan?" Tiến hỏi.

"Chưa." Đào Duy Từ lắc đầu. "Nếu ông ta chỉ là một mắt xích nhỏ bị ép buộc, việc bắt giữ vội vàng có thể đánh động toàn bộ tổ chức trước khi cuộc đột kích chính diễn ra. Ta muốn giữ nguyên hiện trạng cho tới ngày hành động, chỉ tăng cường theo dõi kín đáo ông ta trong thời gian còn lại."

Vài ngày sau, một trong những người được cử theo dõi thầy đồ Cống báo cáo lại một chi tiết đáng chú ý: mỗi tối thứ năm, ông lão đều rời làng, đi bộ một quãng đường dài tới một ngôi chùa nhỏ bỏ hoang, ở lại đó khoảng một canh giờ trước khi trở về, luôn đi cùng một tuyến đường cố định không thay đổi.

"Có vẻ đây là lịch trình liên lạc cố định." Tiến nhận định khi nghe báo cáo. "Nếu ta cho người mai phục sẵn tại ngôi chùa đó, có thể sẽ bắt được thêm một đầu mối quan trọng khác."

"Cẩn thận." Đào Duy Từ cảnh báo. "Nếu đây thực sự là điểm liên lạc, khả năng cao sẽ có người canh gác kín đáo xung quanh để phát hiện bất cứ ai theo dõi. Ta muốn con chỉ quan sát từ xa trong lần đầu tiên, không can thiệp, để xác định rõ quy mô bảo vệ trước khi tính tới việc hành động."

Đêm thứ năm kế tiếp, Tiến đích thân dẫn một nhóm nhỏ tới quan sát từ một vị trí an toàn cách ngôi chùa một khoảng đủ xa. Đúng như dự đoán, thầy đồ Cống xuất hiện, nhưng lần này, ông không đi một mình, một người khác, dáng vẻ trẻ hơn nhiều, đã chờ sẵn trong bóng tối, trao đổi với ông vài câu ngắn gọn trước khi cả hai cùng rời đi theo hai hướng khác nhau.

"Chúng ta cần tìm ra người đó là ai." Tiến nói, ghi nhớ kỹ đặc điểm của người lạ mặt mới xuất hiện. "Có thể đây chính là mắt xích kết nối trực tiếp giữa thầy đồ Cống và trung tâm chỉ huy thật sự ở Quy Nhơn."

Đào Duy Từ, khi nghe báo cáo, gật đầu tán thành hướng đi mới này. "Mạng lưới này quả thực phức tạp hơn ta tưởng rất nhiều, với nhiều lớp bảo vệ chồng chéo lên nhau. Nhưng mỗi lớp ta bóc tách được, chúng ta lại tiến thêm một bước gần hơn tới sự thật cuối cùng."

Ông ngồi xuống, vẽ thêm một sơ đồ mới, nối thêm một nhánh từ tên thầy đồ Cống tới người lạ mặt vừa xuất hiện, cẩn thận ghi chú lại từng chi tiết quan sát được. "Ta muốn con tiếp tục theo dõi người này trong những tuần tới, nhưng tuyệt đối không được tiếp cận gần hay để lộ dấu vết." Ông dặn dò Tiến. "Chúng ta chỉ còn vài tháng nữa trước ngày đột kích chính thức, và mỗi mảnh thông tin thu thập được lúc này đều có thể quyết định sự thành bại của toàn bộ kế hoạch."

"Con hiểu, thưa quan." Tiến đáp, cất kỹ tấm sơ đồ mới, trong lòng thầm cảm nhận cuộc chiến này đang ngày càng tiến gần tới một cao trào không thể tránh khỏi.

[1] nhân vật thầy đồ Cống và toàn bộ diễn biến trong chương này là hư cấu.