Đào Duy Từ chọn một buổi tối, khi Phạm Nhữ Tôn đang ở nhà riêng, không có người hầu cận nào biết trước về cuộc gặp bất ngờ này. Ông tới một mình, đúng như đã hứa với Tiến, dù biết rõ mức độ rủi ro của quyết định ấy.

Phạm Nhữ Tôn, khi thấy Đào Duy Từ xuất hiện đột ngột trước cửa nhà mình vào giờ này, không giấu được sự kinh ngạc lẫn cảnh giác. "Nội tán tới đây có việc gì gấp gáp vậy?" Ông hỏi, giọng cố giữ vẻ bình thản nhưng không giấu nổi sự run rẩy trong ánh mắt.

"Ta tới để nói chuyện thẳng thắn với đại nhân, không qua bất cứ nghi thức hay vòng vo nào." Đào Duy Từ đáp, bước vào phòng khách theo lời mời miễn cưỡng của chủ nhà. "Ta biết về căn nhà ở ngoại ô, về mối liên hệ của đại nhân với gia tộc buôn tơ lụa đang tích trữ vũ khí, và về tổ chức mang tên Vô Danh Tông."

Câu nói ấy khiến Phạm Nhữ Tôn tái mặt, cả người đông cứng trong giây lát, như thể vừa bị dội một gáo nước lạnh giữa mùa đông. "Nội tán... nói gì vậy? Ta không hiểu."

"Đại nhân không cần phải giả vờ nữa." Đào Duy Từ nói, giọng vẫn giữ được sự điềm tĩnh nhưng đầy uy lực. "Ta không tới đây để bắt giữ hay tố cáo đại nhân ngay lập tức. Ta tới để đưa ra một đề nghị, một cơ hội cuối cùng để đại nhân thoát khỏi vòng xoáy này trước khi quá muộn."

Phạm Nhữ Tôn ngồi phịch xuống ghế, hai tay ôm đầu, cả người run lên bần bật, mọi vẻ uy nghiêm của một vị quan lão thành bỗng chốc sụp đổ hoàn toàn. "Ông không hiểu đâu." Ông nói, giọng nghẹn ngào. "Ta đã cố gắng thoát ra từ nhiều năm trước, nhưng càng cố, ta càng bị kéo sâu hơn vào những việc ta không bao giờ muốn làm."

"Vậy hãy để ta giúp đại nhân thoát ra thật sự, lần này." Đào Duy Từ nói, giọng dịu lại đôi chút, dù không hề mất đi sự nghiêm khắc cần thiết. "Nhưng đổi lại, đại nhân phải cho ta biết tất cả những gì mình biết về Thầy Bút, về cấu trúc thật sự của tổ chức, và hợp tác đầy đủ với đội điều tra ta đang chỉ đạo."

"Nếu ta làm vậy, họ sẽ giết ta." Phạm Nhữ Tôn nói, giọng đầy sợ hãi. "Không phải giết theo nghĩa thông thường, họ sẽ xóa sổ hoàn toàn danh dự, gia đình, mọi thứ ta từng xây dựng, biến ta thành một cái tên không ai còn nhớ tới, đúng như cách họ vẫn thường làm với những kẻ phản bội."

Đào Duy Từ ngồi xuống đối diện, nhìn thẳng vào mắt người đàn ông đang run rẩy trước mặt mình. "Ta sẽ bảo vệ đại nhân và gia đình hết khả năng có thể, dưới sự bảo trợ trực tiếp của chúa. Nhưng ta không thể hứa tuyệt đối an toàn, không ai có thể hứa điều đó khi đối đầu với một tổ chức như vậy. Điều duy nhất ta có thể chắc chắn là: nếu đại nhân tiếp tục im lặng, cái giá phải trả cuối cùng sẽ còn đắt hơn nhiều, cho cả đại nhân lẫn những người vô tội khác có thể trở thành nạn nhân tiếp theo."

Phạm Nhữ Tôn im lặng rất lâu, đầu vẫn cúi gằm, hai tay siết chặt vào nhau tới mức các khớp ngón tay trắng bệch. "Ông có biết vì sao ta lại tự thuyết phục mình rằng những việc mình làm là 'giữ lệ cũ' không?" Ông hỏi, giọng đột nhiên trở nên xa xăm, như đang tự vấn chính mình hơn là nói với Đào Duy Từ. "Vì nếu ta thừa nhận sự thật, rằng ta chỉ đơn giản là sợ hãi, là yếu đuối, là bị mua chuộc, ta sẽ không thể tiếp tục sống với chính mình mỗi ngày."

"Con người ai cũng có những lúc yếu đuối, đại nhân." Đào Duy Từ nói, giọng bất ngờ trở nên nhẹ nhàng hơn. "Điều quan trọng không phải là đã từng vấp ngã, mà là có đủ can đảm để đứng dậy khi còn kịp hay không."

"Ta đã năm mươi ba tuổi." Phạm Nhữ Tôn nói, giọng chua chát. "Ông nghĩ ở tuổi này, ta còn đủ can đảm để bắt đầu lại từ đầu sao?"

"Không phải bắt đầu lại từ đầu." Đào Duy Từ đáp. "Chỉ đơn giản là chọn đứng về phía đúng, dù muộn màng. Đại nhân đã phục vụ triều đình hơn ba mươi năm, với không ít công lao thực sự trước khi bị cuốn vào vòng xoáy này. Ta tin chúa sẽ cân nhắc điều đó, nếu đại nhân thực sự hợp tác một cách chân thành."

Một khoảng lặng dài trôi qua, chỉ có tiếng gió lùa qua khe cửa và tiếng thở nặng nề của Phạm Nhữ Tôn. Cuối cùng, ông ngẩng đầu lên, ánh mắt đã có phần khác trước, vẫn còn sợ hãi, nhưng đã pha lẫn một tia hy vọng mong manh. "Cho ta thời gian suy nghĩ. Không lâu, chỉ vài ngày thôi. Đây là quyết định lớn nhất đời ta, ta cần chuẩn bị tinh thần trước khi bước qua ranh giới không thể quay đầu."

"Ta cho đại nhân ba ngày." Đào Duy Từ đáp, đứng dậy chuẩn bị ra về. "Nhưng xin nhớ, mỗi ngày trôi qua, rủi ro cũng tăng lên, cả cho đại nhân lẫn cho những người khác. Đừng để sự do dự trở thành lý do khiến mọi chuyện tồi tệ hơn."

Trước khi rời đi, ông dừng lại ở cửa, quay đầu nói thêm một câu cuối. "Dù đại nhân quyết định thế nào, ta cũng mong đại nhân biết rằng ta không tới đây với ác ý, mà với hy vọng thật lòng rằng vẫn còn một con đường khác cho đại nhân, ngoài con đường mà tổ chức kia đã vạch sẵn."

[1] toàn bộ cuộc đối thoại trong chương này là hư cấu.