Theo lệnh Đào Duy Từ, Tiến âm thầm lập một bảng ghi chép tỉ mỉ, đối chiếu từng lần Phạm Nhữ Tôn vắng mặt bất thường ở phủ chúa với những sự kiện đáng ngờ đã xảy ra trong suốt hơn một năm qua. Công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn cực độ, phải lục lại từng cuốn sổ trực ban cũ, hỏi han kín đáo những người hầu cận trong phủ mà không để lộ ý đồ thật sự.

Sau gần một tháng thu thập ròng rã, không bỏ sót một ngày nào, Tiến mang bảng đối chiếu hoàn chỉnh tới trình Đào Duy Từ, giọng không giấu được sự phấn khích. "Con tìm ra một khuôn mẫu rõ ràng, không thể nhầm lẫn, thưa quan. Mỗi lần đại nhân Phạm Nhữ Tôn báo ốm nghỉ việc bất thường, trong vòng ba tới năm ngày sau đó, luôn có một động thái mới từ phía tổ chức kia, từ vụ Cả Sênh, tới bức thư mời gọi, tới cả đầu mối liên lạc gần đây nhất."

Đào Duy Từ nhận lấy bảng đối chiếu, xem xét kỹ từng dòng một cách chậm rãi, gật đầu chậm rãi. "Đây là bằng chứng gián tiếp mạnh mẽ, nhưng vẫn chưa đủ để buộc tội trực tiếp trước triều đình. Một công tố viên giỏi có thể lập luận đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên." Ông trầm ngâm một lúc. "Nhưng nó đủ để ta tin chắc hơn vào phán đoán của mình, và đủ để ta biết nên đề phòng ai trong những bước đi tiếp theo."

"Vậy chúng ta nên làm gì tiếp theo?" Tiến hỏi.

"Ta nghĩ đã tới lúc thử một phép thử nhỏ." Đào Duy Từ nói, ánh mắt lóe lên tia sáng của một kế hoạch mới đang hình thành. "Ta sẽ cố tình để lộ một thông tin sai lệch, chỉ cho một số rất ít người biết, trong đó có Phạm Nhữ Tôn. Nếu thông tin sai lệch ấy sau đó dẫn tới một động thái từ phía Vô Danh Tông, ta sẽ biết chắc chắn ông ta chính là nguồn rò rỉ."

"Thông tin gì, thưa quan?" Tiến hỏi, tò mò.

"Ta sẽ để lộ rằng ta đang cân nhắc đề xuất lên chúa việc thành lập một đội điều tra đặc biệt, chuyên trách truy lùng các tổ chức ngầm hoạt động trái phép trong cả hai Đàng." Đào Duy Từ giải thích. "Đây là loại thông tin đủ quan trọng để khiến Vô Danh Tông phải phản ứng, nhưng cũng đủ mơ hồ để không gây nguy hiểm thực sự nếu chẳng may bị lộ ra ngoài phạm vi dự tính."

Tiến gật đầu, thầm khâm phục sự tinh tế trong cách Đào Duy Từ luôn biến mọi tình huống thành một cơ hội để thu thập thêm thông tin, thay vì chỉ đơn thuần phòng thủ bị động. "Con sẽ theo dõi sát sao mọi phản ứng sau khi thông tin được để lộ."

Để thực hiện phép thử, Đào Duy Từ chọn đúng ba người để tiết lộ thông tin sai lệch: Trần Đức Hòa, một vị quan già thân tín mà ông tin tưởng tuyệt đối, và Phạm Nhữ Tôn, mỗi người được nghe một phiên bản hơi khác nhau về chi tiết, đủ để nếu tin đồn lan ra, ông có thể xác định chính xác nguồn rò rỉ là ai.

"Con có nghĩ cách làm này quá mạo hiểm không?" Tiến hỏi, không giấu được vẻ lo lắng. "Nếu đại nhân Phạm Nhữ Tôn thực sự vô tội, việc quan cố tình gài bẫy như vậy có thể gây hiểu lầm nghiêm trọng, ảnh hưởng tới quan hệ trong triều."

"Ta đã cân nhắc rủi ro đó." Đào Duy Từ đáp, giọng điềm tĩnh. "Nhưng ta chọn cách tiết lộ thông tin dưới dạng một suy nghĩ còn đang cân nhắc, chưa phải quyết định chính thức, nên nếu ông ta vô tội và không làm gì cả, sẽ không có hậu quả gì xảy ra ngoài việc ta lãng phí một chút thời gian. Rủi ro chỉ thực sự tồn tại nếu ông ta có tội, và trong trường hợp đó, ta cần biết sự thật hơn là giữ mãi sự nghi ngờ mơ hồ."

Vài ngày sau, đúng như dự đoán, một loạt động thái bất thường bắt đầu xuất hiện quanh khu vực phủ chúa, những cuộc gặp gỡ kín đáo, những lá thư được chuyển đi vội vã, tất cả đều trùng khớp với thời điểm Phạm Nhữ Tôn biết được thông tin sai lệch ấy, trong khi hai người còn lại, Trần Đức Hòa và vị quan già, không hề gây ra bất cứ động thái bất thường nào.

Tiến báo cáo lại toàn bộ diễn biến, giọng đầy tự tin. "Kết quả rõ ràng, thưa quan. Chỉ có phiên bản thông tin được tiết lộ cho đại nhân Phạm Nhữ Tôn mới dẫn tới phản ứng. Đây không thể là trùng hợp ngẫu nhiên nữa."

Đào Duy Từ, khi nghe báo cáo, không tỏ ra vui mừng quá mức, chỉ gật đầu trầm ngâm, biết rằng mình vừa xác nhận thêm một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh toàn cảnh mà ông vẫn đang kiên nhẫn ghép lại từng chút một. "Giờ ta đã gần như chắc chắn." Ông nói, giọng trầm xuống. "Nhưng gần như chắc chắn vẫn chưa phải là bằng chứng đủ để đưa ra trước chúa. Ta cần thêm một mảnh ghép cuối cùng, một thứ không thể chối cãi, trước khi hành động." Ông gấp bảng đối chiếu lại, cất vào chiếc hộp gỗ quen thuộc cùng những bằng chứng khác đã thu thập được từ trước, tự nhủ rằng ngày đối chất trực diện, dù còn xa vời, chắc chắn rồi cũng sẽ tới.

[1] toàn bộ phương pháp điều tra và diễn biến trong chương này là hư cấu.