Trần Đức Hòa mời Đào Duy Từ tới dùng bữa cơm tối tại tư dinh, một cách không chính thức để hai người có dịp trò chuyện riêng trước khi chuyện hôn sự được định ngày cụ thể. Khi Đào Duy Từ bước vào sảnh chính, ông bất ngờ thấy một người con gái trẻ đang ngồi bên bàn, chăm chú đối chiếu những cuốn sổ sách dày cộm, bút lông thoăn thoắt ghi chú bên lề.

"Đây là Uyển, con gái ta." Trần Đức Hòa giới thiệu, giọng có chút tự hào không giấu giếm. "Từ nhỏ ta không có con trai, nên dạy nó chữ nghĩa, sổ sách như dạy một người kế nghiệp thực thụ, dù biết rõ nó sẽ không bao giờ được đứng tên chính thức trong bất cứ chức quan nào."

Uyển đứng dậy, cúi chào Đào Duy Từ với phong thái điềm tĩnh, không rụt rè như phần lớn tiểu thư con nhà quan mà ông từng gặp. "Tiểu nữ nghe danh Nội tán đã lâu, hôm nay mới được diện kiến." Nàng nói, ánh mắt sắc sảo quan sát ông một lượt, không phải kiểu nhìn e ấp thường thấy, mà giống ánh nhìn của một người đang đánh giá đối phương.

"Cô đang xem sổ sách gì vậy?" Đào Duy Từ hỏi, tò mò thật sự chứ không phải chỉ để giữ phép lịch sự.

"Sổ chi tiêu vật liệu đắp lũy, thưa Nội tán." Uyển đáp thẳng thắn. "Tiểu nữ nhận thấy có vài khoản mua gỗ và đá trong tháng trước cao hơn bất thường so với những tháng khác, dù số lượng công việc không tăng tương ứng. Tiểu nữ đang định hỏi cha xem có nên báo lại cho người quản lý công trường không."

Đào Duy Từ khựng lại, không ngờ một câu chuyện phiếm trước bữa cơm lại dẫn ngay tới một chi tiết đáng lưu tâm. "Cô cho ta xem được không?" Ông hỏi, giọng đã nghiêm túc hẳn.

Uyển đưa cuốn sổ cho ông, chỉ ra từng dòng ghi chép với sự tỉ mỉ đáng kinh ngạc đối với một người chưa từng trực tiếp ra công trường. Đào Duy Từ xem qua, nhận ra ngay khoảng thời gian bất thường ấy trùng khớp với giai đoạn Cả Sênh còn hoạt động tự do trước khi bị bắt, rất có thể đây là một khoản tiền được rút ra để trả cho việc "bảo kê" hay lót tay nào đó liên quan tới âm mưu phá hoại.

"Cô có con mắt tinh tường hơn ta tưởng." Đào Duy Từ nói, không giấu được sự khâm phục thật lòng. "Chi tiết này có thể liên quan tới một vụ việc ta đang điều tra. Cô đã giúp ta một việc lớn hơn cô nghĩ đấy."

Trần Đức Hòa nhìn cảnh hai người trao đổi, ánh mắt lộ rõ vẻ hài lòng khó giấu. "Ta đã nói với con nhiều lần, đừng chỉ chôn chân trong sổ sách nhà mình, nhưng nó cứ khăng khăng rằng đó là cách nó có thể góp sức cho cha, dù không thể ra ngoài làm quan như đàn ông."

"Nếu ai cũng có con mắt như cô Uyển, có lẽ Vô Danh Tông đã khó lòng ẩn mình lâu tới vậy." Đào Duy Từ nói, nửa đùa nửa thật, nhưng trong lòng đã bắt đầu hình thành một suy nghĩ mới: người con gái này không chỉ là một mối lương duyên được sắp đặt vì ơn nghĩa, mà thực sự có thể trở thành một người đồng hành có giá trị, theo cách hoàn toàn khác so với cách Tiến đồng hành cùng ông bằng võ lực.

Trong lúc dùng bữa, Uyển kể thêm về cách nàng học được thói quen soát sổ sách này. "Từ năm mười hai tuổi, tiểu nữ đã theo cha xem sổ thu chi trong nhà, ban đầu chỉ vì tò mò, sau thành thói quen không bỏ được." Nàng nói, ánh mắt sáng lên khi nhắc tới điều mình thật sự yêu thích. "Con số không biết nói dối, thưa Nội tán. Người ta có thể nói dối bằng lời, nhưng nếu chịu khó đối chiếu đủ kỹ, con số sẽ luôn lộ ra chỗ nào đó không khớp."

"Câu nói ấy đáng để ta ghi nhớ." Đào Duy Từ gật đầu, thực sự tâm đắc. "Trong binh pháp, ta vẫn hay dạy người khác rằng lời nói của kẻ địch không đáng tin bằng hành động của họ. Cô nói con số không biết nói dối, cũng là một dạng của cùng một chân lý ấy, nhìn vào bằng chứng cụ thể, thay vì tin vào những gì người ta muốn cho mình thấy."

Trần Đức Hòa cười lớn, hài lòng ra mặt khi thấy hai người có thể trò chuyện ăn ý tới vậy chỉ trong một buổi tối đầu tiên. "Ta đã lo lắng suốt nhiều tháng nay, sợ rằng gả con gái mình cho một người chỉ giỏi chữ nghĩa và mưu lược sẽ khiến nó buồn tẻ vì không có ai chia sẻ những gì nó tâm huyết. Giờ xem ra, nỗi lo ấy hoàn toàn thừa thãi."

Uyển hơi đỏ mặt trước lời nhận xét thẳng thắn của cha, nhưng không tránh né, chỉ khẽ mỉm cười, liếc nhìn Đào Duy Từ một cái ngắn ngủi đầy ý nhị. "Tiểu nữ hy vọng mình sẽ giúp được nhiều việc, chứ không chỉ ngồi không chờ chồng về mỗi tối, thưa Nội tán."

"Ta tin là vậy." Đào Duy Từ đáp, giọng chân thành hiếm khi ông để lộ ra ngoài công việc. "Và ta cũng hy vọng cô sẽ không ngại khi thấy ta thường xuyên bận rộn với chuyện công trường, chuyện triều chính, đến mức không có nhiều thời gian dành cho chuyện riêng tư như những cặp vợ chồng bình thường khác."

"Tiểu nữ lớn lên trong một gia đình mà cha luôn đặt việc công lên hàng đầu." Uyển đáp, ánh mắt kiên định. "Tiểu nữ hiểu rõ điều đó hơn ai hết, và không coi đó là thiệt thòi, mà coi đó là một phần của việc chọn kết duyên với một người có chí hướng lớn."

Bữa cơm tối hôm ấy kéo dài hơn dự tính, không phải vì món ăn ngon, mà vì cả ba người đều bị cuốn vào một cuộc trò chuyện về công trường, về những con số, về cách nhận ra bất thường giữa hàng trăm khoản chi tiêu tưởng như vô hại, một buổi tối mà Đào Duy Từ, lần đầu tiên kể từ khi nghe tin về cuộc hôn nhân sắp đặt, cảm thấy mình không chỉ đang chấp nhận một nghĩa vụ, mà đang thực sự mong chờ điều gì đó.

[1] tên nhân vật Trần Ngọc Uyển là hư cấu; sự kiện Trần Đức Hòa gả con gái cho Đào Duy Từ là có thật.