Ba ngày sau cuộc thẩm vấn đầu tiên, Đào Duy Từ quay lại phòng giam, lần này không mang trà mà mang theo một tập giấy nhỏ. Kẻ bị bắt vẫn ngồi ở đúng tư thế cũ, nhưng ánh mắt đã bớt phần lạnh lùng, thay vào đó là một sự mệt mỏi khó giấu.

"Ta không tới để hỏi thêm về Vô Danh Tông hôm nay." Đào Duy Từ nói, đặt tập giấy xuống bàn. "Ta tới để nói cho ngươi biết ta đã làm gì với người thợ cả tên Khoa."

Kẻ bị bắt hơi nhíu mày, không hiểu vì sao chuyện này liên quan tới hắn.

"Món nợ khiến ông ấy phải nghe lời các ngươi, ta đã trả hết, đứng tên ta." Đào Duy Từ tiếp tục, giọng bình thản như đang kể một chuyện thường ngày. "Từ nay, Đội Khoa không còn nợ nần gì với chủ nợ cũ, cũng không còn thứ gì để tổ chức của ngươi nắm thóp nữa."

"Tại sao ông kể tôi nghe chuyện này?" Kẻ bị bắt hỏi, giọng cảnh giác.

"Vì ta muốn ngươi hiểu rõ một điều: Vô Danh Tông trói buộc người ta bằng nợ nần, bằng bí mật, bằng nỗi sợ." Đào Duy Từ nói, nhìn thẳng vào mắt hắn. "Nhưng những thứ đó đều có thể gỡ được, nếu có ai đó chịu đứng ra gỡ. Ta không hứa gỡ được nợ của ngươi với tổ chức, chuyện đó phức tạp hơn nhiều. Nhưng ta có thể hứa một điều: nếu ngươi nói ra những gì mình biết, ta sẽ làm mọi cách để ngươi và gia đình có một cuộc sống mới, dưới một cái tên mới, xa khỏi tầm với của họ."

Kẻ bị bắt im lặng rất lâu, hai tay vẫn bị trói nhưng ánh mắt đã dịu đi thấy rõ so với lần thẩm vấn trước. "Ông thật sự làm được điều ông vừa nói về Đội Khoa?" Hắn hỏi, giọng có chút gì đó như không tin nổi.

"Ngươi có thể tự mình hỏi ông ấy, nếu ngươi muốn." Đào Duy Từ đáp. "Ta không phải người thích nói suông để dụ dỗ. Ta làm trước, nói sau."

Một khoảng lặng dài trôi qua. Cuối cùng, kẻ bị bắt thở dài, một tiếng thở dài nặng nề như trút bỏ một gánh nặng đã đè lên vai từ rất lâu. "Tên tôi là Cả Sênh." Hắn nói, giọng khàn đặc. "Tôi gia nhập Vô Danh Tông năm mười tám tuổi, vì cha tôi nợ họ một món tiền lớn không trả nổi. Từ đó tới nay, tôi làm đủ thứ việc cho họ, chủ yếu là dò la, tống tiền những người có điểm yếu như Đội Khoa."

Đào Duy Từ ngồi xuống, ra hiệu cho Tiến ghi chép lại từng lời. "Ngươi biết bao nhiêu về Thầy Bút?"

"Không nhiều." Cả Sênh lắc đầu. "Chỉ biết ông ta là người đứng đầu chi nhánh vùng này, và không ai trong hàng ngũ thấp như tôi từng thấy mặt thật của ông ta. Mọi mệnh lệnh đều qua trung gian, qua giấy tờ mật mã, không bao giờ trực tiếp."

"Còn tổ chức tổng thể? Ngươi biết gì về cấu trúc của nó?" Đào Duy Từ hỏi tiếp, cẩn thận không để lộ quá nhiều sự sốt ruột của mình.

Cả Sênh kể ra những gì mình biết, không nhiều, chỉ là mảnh ghép nhỏ trong một bức tranh lớn hơn nhiều, nhưng đủ để xác nhận một điều Đào Duy Từ đã nghi ngờ từ lâu: Vô Danh Tông hoạt động theo từng ô nhỏ tách biệt, không ai biết toàn cảnh, để nếu một ô bị lộ, phần còn lại vẫn an toàn.

"Cấu trúc thông minh." Đào Duy Từ nhận xét, vừa khâm phục vừa lo ngại. "Khiến việc tiêu diệt tận gốc gần như bất khả thi, chừng nào còn có người sẵn sàng đứng ra làm 'Thầy Bút' mới thay thế người cũ."

Sau khi Cả Sênh được đưa trở lại phòng giam, nghỉ ngơi trong khi chờ quyết định cuối cùng, Tiến quay sang hỏi Đào Duy Từ, giọng vẫn còn chút hoài nghi. "Quan có tin lời hắn nói không? Biết đâu đây cũng là một phần trong kế hoạch của họ, cố ý để hắn bị bắt và khai ra những thông tin vô hại."

"Ta không loại trừ khả năng đó." Đào Duy Từ gật đầu, thừa nhận. "Nhưng dù là thật hay là một phần kế hoạch của họ, thông tin về cấu trúc từng ô tách biệt vẫn có giá trị, nó cho ta biết cách họ tự bảo vệ, và từ đó, biết cách tìm ra điểm yếu trong chính cách bảo vệ đó."

Chiều hôm ấy, Đào Duy Từ ghé qua công trường, tìm gặp Đội Khoa. Người thợ cả, từ ngày trút được gánh nặng món nợ, làm việc hăng hái khác hẳn, thậm chí còn chủ động đề xuất thêm hai cách gia cố đoạn lũy mà trước đó ông không dám mở lời vì mải lo nghĩ chuyện riêng.

"Quan Nội tán." Đội Khoa cúi đầu chào, giọng vẫn còn chút ngượng ngùng mỗi khi nhắc tới chuyện cũ. "Con... con vẫn chưa biết làm sao để trả ơn quan cho phải phép."

"Không cần trả ơn bằng lời, Đội Khoa." Đào Duy Từ đáp, giọng ấm áp hiếm thấy. "Ông cứ tiếp tục làm việc tốt như từ trước tới nay, dạy lại kinh nghiệm cho những thợ trẻ, thế là đủ. Ta không giúp ông vì mong chờ điều gì đáp lại, mà vì tin rằng một người từng vấp ngã vì hoàn cảnh, khi được cho cơ hội, sẽ biết trân trọng nó hơn ai hết."

Đội Khoa gật đầu, mắt hơi đỏ, không nói thêm được gì, chỉ cúi đầu thật sâu rồi quay lại với công việc, tay đo đạc lại đoạn tường đất với một sự tập trung mới, như thể mỗi viên đất đắp lên giờ đây mang một ý nghĩa khác hẳn so với trước.

Trên đường trở về, Tiến không kìm được nhận xét. "Quan đối xử với Đội Khoa như vậy, có sợ người khác sẽ nghĩ quan dễ bị lợi dụng không? Nếu ai cũng biết chỉ cần mắc nợ Vô Danh Tông rồi thú tội là được quan đứng ra chuộc, biết đâu lại thành tiền lệ xấu."

"Câu hỏi hay." Đào Duy Từ mỉm cười, có phần hài lòng vì Tiến đã biết đặt câu hỏi sâu hơn một bước. "Nhưng ngươi quên mất một điều: ta không chuộc nợ cho bất cứ ai mắc nợ Vô Danh Tông. Ta chỉ chuộc cho người đã chủ động thú tội trước khi bị phát hiện, đã sẵn sàng gánh hậu quả thay vì tiếp tục lừa dối. Đó là khác biệt giữa khoan dung có tính toán và sự cả tin ngây thơ. Nếu Đội Khoa đã để cho việc phá hoại xảy ra rồi mới bị bắt, câu chuyện sẽ khác hẳn."

Tiến gật đầu, thấm thía thêm một bài học nữa trong hàng loạt bài học anh đang dần tích lũy được từ người thầy không chính thức này, rằng lòng tốt, nếu không đi kèm nguyên tắc rõ ràng, chỉ là một cánh cửa mở sẵn cho kẻ khác lợi dụng.

[1] toàn bộ nhân vật và tổ chức trong chương này là hư cấu.