Ba ngày sau, đúng như dự đoán, quân Trịnh mở đợt tấn công thứ hai, lần này với quy mô lớn hơn hẳn, dường như quyết tâm dứt điểm sau thất bại nhỏ ở đợt đầu. Trịnh Tráng đã cho tăng viện thêm quân số, đồng thời điều chỉnh chiến thuật, chia làm ba mũi tiến công đồng loạt thay vì chỉ một hướng như lần trước.

Trong lều chỉ huy, Đào Duy Từ cùng các tướng lĩnh họp bàn suốt đêm trước đó, nghiên cứu kỹ báo cáo từ trinh sát về sự thay đổi trong đội hình địch. Nguyễn Hữu Tiến đứng hầu cận gần đó, lần đầu tiên được chứng kiến trực tiếp cách một kế hoạch quân sự được xây dựng từng lớp, từng chi tiết, thay vì chỉ nhận lệnh thi hành như một người lính bình thường.

"Ba mũi tiến công đồng loạt nghĩa là chúng không còn đủ kiên nhẫn dò xét thêm." Đào Duy Từ nói, tay chỉ lên bản đồ. "Đây vừa là điểm mạnh, vừa là điểm yếu của họ. Mạnh vì tạo áp lực khắp nơi, khiến ta khó tập trung binh lực. Yếu vì mỗi mũi sẽ mỏng hơn, dễ bị bẻ gãy nếu ta chọn đúng điểm để dồn sức phản công."

"Ông định phản công vào mũi nào?" Nguyễn Hữu Dật hỏi.

"Mũi giữa." Đào Duy Từ đáp không do dự. "Thường thì chỉ huy chính sẽ đi cùng mũi giữa để dễ điều phối hai cánh còn lại. Nếu ta đánh gãy mũi giữa, hai mũi kia sẽ mất phương hướng chỉ huy, dễ rối loạn."

Kế hoạch được thống nhất, và trận đánh diễn ra đúng như dự liệu vào sáng hôm sau. Ba mũi quân Trịnh tiến công đồng loạt trong tiếng trống trận vang dội khắp một vùng, nhưng quân Đàng Trong, thay vì dàn đều lực lượng phòng thủ khắp ba hướng, đã âm thầm tập trung phần lớn tinh binh vào việc chặn đứng và phản công mũi giữa.

Nguyễn Hữu Tiến, giờ đã ở gần Đào Duy Từ hơn với vai trò cận vệ, chứng kiến trận đánh từ một vị trí gần bộ chỉ huy hơn hẳn lần trước, dù vẫn phải tham gia giao tranh khi địch áp sát quá gần. Một toán lính Trịnh, có lẽ nhận ra vị trí chỉ huy qua cờ hiệu, cố tình đánh vòng để áp sát khu vực bộ chỉ huy đóng quân, buộc Tiến cùng vài cận vệ khác phải lập tức nghênh chiến ngay tại chỗ để bảo vệ vòng ngoài.

Anh vung thương chiến đấu quyết liệt, chuyển liên tục giữa các thế đã luyện, Sóng Vỗ Mạn Thuyền dồn ép đối phương lùi bước, rồi bất ngờ chuyển sang một chiêu giả bộ sơ hở mang tên Diều Gãy Cánh, hạ thấp mũi thương như thể mất đà, dụ một tên địch xông vào chém dứt điểm, rồi lập tức xoay ngược mũi thương đâm thẳng vào mạng sườn hắn ngay khi hắn vừa lao tới, tận dụng chính đà lao của đối phương để tăng thêm lực cho đòn phản công.

Ba tên lính khác lập tức vây lại, nhận ra đồng đội vừa ngã xuống một cách bất ngờ. Tiến lùi một bước về phía gốc cây gần đó, dùng địa hình hẹp để buộc chúng phải tấn công lần lượt thay vì đồng loạt, rồi tung ra một chuỗi đòn tay không xen lẫn thương pháp, mượn nhịp thở để giữ sức bền qua từng đợt giao tranh liên tiếp, đúng như cách anh đã tự rèn luyện suốt bảy năm lang bạt không có ai chỉ dạy.

Mắt Tiến vẫn không quên liếc về phía Đào Duy Từ mỗi khi có khoảng lặng ngắn ngủi giữa các đợt giao tranh, đảm bảo vị quân sư già vẫn an toàn giữa cơn hỗn loạn đang diễn ra khắp doanh trại.

Đúng như tính toán, khi mũi giữa quân Trịnh bị chặn đứng và tổn thất nặng, hai mũi còn lại nhanh chóng mất sự phối hợp, chỉ huy hoảng loạn ra lệnh trái ngược nhau. Tới xế chiều, tiếng tù và rút lui vang lên khắp chiến trường, quân Trịnh bắt đầu triệt thoái trong hỗn loạn, để lại không ít xác chết và vũ khí bỏ lại trên bãi chiến trường ngổn ngang.

Đào Duy Từ đứng trên gò cao quan sát cảnh quân địch rút lui, gương mặt không giấu được vẻ nhẹ nhõm dù vẫn giữ được sự điềm tĩnh cần có của một người chỉ huy. Nguyễn Hữu Dật bước tới bên cạnh, vai áo còn dính máu vì đã trực tiếp xông pha giao tranh ở tuyến đầu.

"Lần này họ sẽ không quay lại sớm." Nguyễn Hữu Dật nói, giọng vẫn còn hơi thở dốc. "Nhưng cũng đừng vội mừng. Đây chỉ là một mùa. Trịnh Tráng không phải kẻ dễ dàng từ bỏ ý định thu phục Đàng Trong."

"Tôi biết." Đào Duy Từ đáp, mắt nhìn xa xăm về phía dãy núi chập chùng phía tây, nơi ông đã hình dung một đường lũy tương lai sẽ chạy dọc theo, dù ý tưởng ấy khi đó vẫn còn nằm trên giấy. "Trận này cho ta thời gian. Ta sẽ dùng thời gian đó để không bao giờ phải phụ thuộc vào may mắn địa hình một lần nữa."

Nguyễn Hữu Tiến, đứng cách đó không xa, nghe được câu nói ấy dù không hiểu hết ý nghĩa sâu xa đằng sau nó, chỉ biết rằng người đàn ông ông đã chọn đi theo không chỉ nghĩ tới trận đánh trước mắt, mà còn đang nhìn xa hơn rất nhiều, tới những gì sẽ phải xây dựng trong những năm tháng tiếp theo.

[1] chiến sự Trịnh Nam chinh lần 1 năm 1627 kết thúc với việc quân Trịnh không đạt được mục tiêu, phải rút lui, chi tiết chiến thuật cụ thể trong chương này là hư cấu dựng trên khung kết quả đã biết.