Đúng một năm sau ngày Đào Duy Từ qua đời, Tiến trở lại thăm mộ phần vào đúng ngày giỗ đầu, mang theo hoa mai vàng, loài hoa mà ông từng yêu thích nhất, cùng một bản sao hoàn chỉnh của Hổ Trướng Khu Cơ, giờ đây đã có thêm chương cuối do chính tay anh viết.

Đứng trước mộ phần, anh đặt bản thảo xuống, để gió nhẹ lật qua từng trang giấy, như một cách để chia sẻ với người đã khuất về những gì mình đã hoàn thành trong suốt một năm qua.

"Con đã làm được, cha ạ." Anh nói khẽ, giọng đầy xúc động nhưng cũng không thiếu sự tự hào. "Lũy Thầy vẫn đứng vững, không có đợt tấn công nào của quân Trịnh có thể xuyên thủng được tuyến phòng thủ mà cha đã dày công xây dựng. Con cũng đã hoàn thành chương sách cha để lại, dù con không chắc nó có xứng đáng với những gì cha kỳ vọng hay không."

Uyển và Trần Đức Hòa, cùng đi cùng trong chuyến viếng thăm này, đứng lặng lẽ phía sau, để Tiến có không gian riêng tư cho những lời tâm sự cuối cùng với người đã dành trọn cuộc đời để dạy dỗ và tin tưởng anh.

"Ông ấy chắc chắn sẽ tự hào về con." Trần Đức Hòa nói, khi Tiến quay lại, ánh mắt vẫn còn vương vấn những cảm xúc khó tả. "Không phải vì con đã làm được những việc lớn lao, mà vì con đã giữ vững được đúng những nguyên tắc ông ấy đã truyền dạy, đó mới là điều quan trọng nhất."

Trên đường trở về, Tiến dừng lại một lúc bên bờ sông Gianh, nhìn dòng nước chảy lặng lẽ, nhớ lại tất cả những gì đã xảy ra trong suốt bảy năm kể từ ngày anh lần đầu tiên gặp Đào Duy Từ, từ một kẻ vô danh lang bạt cho tới một người đàn ông đã tìm được gia đình, sự nghiệp và mục đích sống thực sự của mình.

Cuộc chiến với quân Trịnh vẫn tiếp diễn, dù với cường độ giảm dần theo thời gian, và Vô Danh Tông, dù không còn xuất hiện công khai kể từ sau buổi thiết triều năm nào, vẫn là một bóng ma âm ỉ mà Tiến biết rõ sẽ không bao giờ thực sự biến mất hoàn toàn.

Nhưng giờ đây, khi đứng trên chính mảnh đất mà mình đã góp phần bảo vệ, mang theo trọn vẹn những bài học và giá trị đã được truyền lại, Tiến cảm thấy mình đã sẵn sàng cho bất cứ thử thách nào phía trước, dù là từ chiến trường hay từ bóng tối vô hình mà Đào Duy Từ đã dành cả cuộc đời để chống lại.

Về tới nhà, Tâm đón anh ở cổng, cùng hai đứa trẻ giờ đã lớn hơn nhiều so với năm trước, chạy ùa ra ôm lấy chân cha, tiếng cười trong trẻo của chúng xua tan phần nào không khí trầm buồn còn vương lại từ chuyến viếng mộ.

"Chàng ổn chứ?" Tâm hỏi, nhận ra vẻ trầm ngâm còn đọng lại trên gương mặt chồng.

"Ta ổn." Tiến đáp, cúi xuống bế đứa nhỏ hơn lên, một nụ cười nhẹ nhàng dần trở lại trên môi. "Chỉ là một năm trôi qua nhanh hơn ta tưởng, và có quá nhiều điều đã thay đổi kể từ ngày đó."

"Nhưng những điều quan trọng nhất vẫn còn nguyên vẹn." Tâm nói, khoác tay chồng khi cả gia đình cùng bước vào nhà. "Gia đình mình, những gì cha để lại, và cả tương lai mà chàng đang xây dựng cho các con."

Bữa cơm tối hôm đó diễn ra trong không khí ấm áp thường lệ, với Uyển kể lại vài câu chuyện cũ về những ngày đầu tiên bà mới kết hôn cùng Đào Duy Từ, khiến cả bàn ăn không ít lần bật cười trước những chi tiết dí dỏm mà bà vẫn nhớ rõ dù đã qua nhiều năm tháng.

"Ông ấy hồi đó vụng về lắm, cứ luống cuống mỗi lần thiếp hỏi han điều gì." Uyển kể, ánh mắt ánh lên vẻ hoài niệm ấm áp hiếm khi bà để lộ ra trước mặt cháu nhỏ. "Ai mà ngờ được người vụng về ấy sau này lại trở thành một vị mưu sĩ khiến cả hai miền phải kiêng dè."

Trần Đức Hòa cũng góp vào câu chuyện, kể lại buổi gặp gỡ đầu tiên của mình với Đào Duy Từ nhiều năm trước, khi ông còn là một kẻ lang bạt gầy gò, không một xu dính túi, nhưng ánh mắt lại toát lên một sự thông minh và kiên định khiến ông không thể không chú ý ngay từ lần gặp đầu tiên.

"Ta đã biết ngay từ khoảnh khắc đó, người này sẽ làm nên chuyện lớn." Ông nói, giọng đầy tự hào xen lẫn hoài niệm. "Chỉ là ta không ngờ được chuyện lớn ấy lại vĩ đại tới mức này, và cũng không ngờ được nó sẽ kết thúc sớm như vậy."

Tiếng cười của cả gia đình vang lên trong căn nhà nhỏ, một âm thanh mà một năm trước, giữa những ngày đau buồn nhất, không ai dám nghĩ rằng mình có thể lại nghe thấy sớm như vậy, minh chứng rằng cuộc sống, dù trải qua mất mát lớn lao tới đâu, vẫn luôn tìm được cách tiếp tục bước tới phía trước một cách bền bỉ.

Đêm đó, sau khi các con đã ngủ say, Tiến ngồi một mình bên bàn viết, mở lại bản sao Hổ Trướng Khu Cơ đã hoàn chỉnh, đọc lại từ đầu tới cuối như một cách để tự nhắc nhở bản thân về những giá trị mình cần tiếp tục gìn giữ trong vai trò mới, trước khi gấp sách lại và bước ra ngoài hiên nhà, ngắm nhìn bầu trời đêm đầy sao phía trên tuyến Lũy Thầy xa xa, nơi công trình bất diệt của một con người đã sống trọn vẹn vẫn đang lặng lẽ đứng vững qua từng ngày tháng trôi qua.

[1] toàn bộ diễn biến trong chương này là hư cấu.