Cơ hội hiếm hoi được trở về Hoài Nhân thăm nhà vào cuối mùa chiến sự tạm lắng đã khiến Đào Duy Từ không thể tránh khỏi một cuộc gặp gỡ mà ông vẫn cố tình né tránh suốt nhiều tháng qua, cuộc gặp với Tâm, người duy nhất trong gia đình có đủ kiến thức y thuật để nhận ra những dấu hiệu bất thường trên cơ thể ông.

"Cha để con xem mạch cho cha được không?" Tâm hỏi, ngay khi vừa nhìn thấy sắc mặt của Đào Duy Từ lúc ông bước vào nhà, giọng đã ẩn chứa sự lo lắng của một người có chuyên môn.

"Ta chỉ hơi mệt vì đường xa thôi." Đào Duy Từ đáp, cố gắng gạt đi, nhưng ánh mắt của Tâm không hề dao động, buộc ông cuối cùng cũng phải miễn cưỡng ngồi xuống để cô bắt mạch.

Tâm im lặng rất lâu trong lúc kiểm tra, những ngón tay khẽ đặt lên cổ tay ông, đôi mày dần cau lại theo từng nhịp mạch cô cảm nhận được, và khi ngẩng lên, ánh mắt cô đã không còn giấu được sự lo lắng thực sự.

"Cha đã giấu chuyện này bao lâu rồi?" Cô hỏi thẳng, giọng nghiêm nghị hiếm thấy.

Đào Duy Từ thở dài, biết rõ không còn cách nào giấu diếm thêm được nữa trước con mắt tinh tường của một người thầy thuốc thực thụ. "Vài tháng nay. Không nghiêm trọng tới mức con phải lo lắng như vậy đâu."

"Mạch của cha rất yếu, và có dấu hiệu của một căn bệnh tích tụ lâu ngày, có lẽ do làm việc quá sức trong suốt nhiều năm liền mà không được nghỉ ngơi đầy đủ." Tâm nói, không giấu diếm sự thật dù biết điều đó có thể khiến cả nhà lo lắng. "Con không dám khẳng định chắc chắn, nhưng con nghĩ cha cần giảm bớt khối lượng công việc ngay lập tức, nếu không tình trạng có thể trở nên tồi tệ hơn rất nhiều."

"Ta không thể giảm bớt công việc lúc này." Đào Duy Từ đáp, giọng kiên quyết. "Cuộc chiến với quân Trịnh vẫn chưa kết thúc, và còn một việc quan trọng khác ta cần hoàn thành trước khi có thể nghĩ tới việc nghỉ ngơi."

Tâm nhìn ông một lúc lâu, rồi khẽ gật đầu, hiểu rằng cô không thể thay đổi được quyết tâm của một người đã dành cả đời cống hiến cho trách nhiệm. "Vậy ít nhất cha hãy để con kê cho cha một vài thang thuốc bồi bổ, và hứa với con rằng nếu tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn, cha sẽ nói cho con và Tiến biết ngay, không được giấu diếm thêm nữa."

"Ta hứa." Đào Duy Từ đáp, dù trong lòng không hoàn toàn chắc chắn liệu mình có thể giữ trọn lời hứa đó hay không, khi ông biết rõ hơn ai hết rằng có những gánh nặng, dù có nặng nề tới đâu, ông vẫn muốn tự mình gánh vác tới cùng, không muốn để những người thân yêu phải lo lắng thêm trong lúc họ còn đang phải đối mặt với quá nhiều mối đe dọa khác từ bên ngoài.

Trước khi rời khỏi Hoài Nhân để trở lại tiền tuyến, ông dành thêm một buổi tối để chơi đùa cùng hai đứa cháu nhỏ, ghi nhớ từng tiếng cười trong trẻo của chúng như một liều thuốc tinh thần quý giá hơn bất cứ thang thuốc bồi bổ nào Tâm có thể kê cho ông.

Tối hôm đó, sau khi hai đứa trẻ đã ngủ say, Tâm tìm gặp riêng Uyển, chia sẻ những lo lắng của mình về tình trạng sức khỏe của Đào Duy Từ mà không muốn để Tiến biết ngay lúc này, sợ rằng nó sẽ khiến anh phân tâm giữa lúc chiến sự còn đang căng thẳng.

"Chị nghĩ mình nên nói cho Tiến biết không?" Uyển hỏi, giọng đầy trăn trở.

"Em nghĩ chưa phải lúc." Tâm đáp, sau một hồi cân nhắc. "Cha đã hứa sẽ nói khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu chúng ta nói trước khi cha sẵn sàng, có thể sẽ khiến cha cảm thấy bị mất lòng tin, và điều đó không tốt cho tinh thần của cha lúc này."

"Nhưng nếu đợi tới lúc quá muộn thì sao?" Uyển hỏi, ánh mắt đầy lo âu.

Tâm không trả lời ngay, chỉ nhìn ra khoảng sân tối bên ngoài, nơi ánh trăng khuya đang chiếu những vệt sáng mờ nhạt qua tán lá. "Em cũng không biết nữa. Em chỉ hy vọng mình đã phán đoán đúng, và cha vẫn còn đủ thời gian để hoàn thành những gì cha muốn làm."

Câu nói ấy, dù không ai trong hai người muốn thừa nhận thẳng thắn, đã âm thầm gieo vào lòng cả hai một nỗi lo lắng chung, một linh cảm mơ hồ rằng khoảng thời gian phía trước có lẽ không còn nhiều như họ vẫn hằng mong muốn.

Sáng sớm hôm sau, trước khi Đào Duy Từ lên đường trở lại tiền tuyến, Tâm đưa cho ông một túi thuốc nhỏ, kèm theo những lời dặn dò cẩn thận về liều lượng và cách sử dụng, cùng một lời nhắn nhủ mà cô cố gắng nói thật nhẹ nhàng để không khiến ông thêm phần lo lắng.

"Cha nhớ uống đúng giờ, đừng để công việc cuốn đi mà quên mất." Cô nói, ánh mắt vẫn còn vương chút lo âu chưa nguôi từ đêm hôm trước.

"Ta sẽ nhớ." Đào Duy Từ đáp, nhận lấy túi thuốc với một sự trân trọng hiếm khi ông thể hiện ra ngoài. "Con đã luôn là một phần may mắn lớn nhất mà gia đình này có được, không chỉ vì y thuật của con, mà vì cả tấm lòng con dành cho tất cả mọi người."

Tâm mỉm cười, dù trong lòng vẫn còn nặng trĩu những lo lắng chưa nói ra hết. "Con chỉ mong cha giữ đúng lời hứa, không giấu diếm thêm điều gì nữa."

Ông gật đầu, rồi quay người bước lên ngựa, để lại phía sau một mái nhà nhỏ chứa đựng những người ông thương yêu nhất, cùng một lời hứa mà ông tự nhủ mình sẽ cố gắng giữ trọn, dù biết rõ con đường phía trước vẫn còn nhiều điều bất định chưa thể lường trước hết.

[1] toàn bộ diễn biến trong chương này là hư cấu.