Ba ngày sau trận giao tranh đầu tiên, một toán trinh sát Đàng Trong bắt được một sứ giả Đàng Ngoài đang lén lút vượt sông để chuyển tin về đại bản doanh của Trịnh Tráng. Trong người sứ giả này, ngoài những báo cáo quân sự thông thường, còn có một bức mật thư viết tay được giấu kỹ trong lớp lót áo.

Đào Duy Từ đích thân mở bức mật thư ra xem, và ngay khi đọc những dòng chữ đầu tiên, gương mặt ông trầm xuống đáng lo ngại. Nội dung bức thư mô tả trận giao tranh vừa qua hoàn toàn trái ngược với thực tế, được viết như thể quân Trịnh đã giành chiến thắng áp đảo, gây tổn thất nặng nề cho quân Đàng Trong, trong khi sự thật hoàn toàn ngược lại.

"Đây là một báo cáo giả." Tiến nhận xét khi xem qua nội dung. "Nhưng để làm gì? Nếu Trịnh Tráng nhận được tin sai lệch này, chẳng phải sẽ khiến ông ta tự tin thái quá và tiếp tục đưa ra những quyết định sai lầm sao?"

"Đúng vậy, và đó chính là điều khiến ta lo ngại." Đào Duy Từ đáp, chăm chú xem xét từng nét chữ trong bức thư. "Ai đó đang cố tình thao túng thông tin tới cả hai phía chiến tuyến, không phải để giúp bên nào chiến thắng, mà để kéo dài cuộc chiến càng lâu càng tốt."

Ông dừng lại, ánh mắt chăm chú vào một chi tiết nhỏ trong nét bút, một cách viết chữ "vô" đặc trưng, hơi nghiêng về bên trái, với một nét móc nhỏ ở cuối chữ. Cả người ông bỗng cứng đờ, ký ức về vụ mâm đồng hai đáy năm 1627 ùa về rõ ràng như mới xảy ra hôm qua.

"Đây là cùng một bút pháp." Ông nói, giọng run lên vì bàng hoàng. "Cùng một bút pháp đã xuất hiện trong bức thư giả mạo dùng để hãm hại ta trong vụ mâm đồng hai đáy năm xưa."

Tiến, dù không trực tiếp chứng kiến vụ việc năm 1627 vì lúc đó còn chưa chính thức gia nhập, đã nghe kể lại chi tiết nhiều lần, không giấu được sự kinh ngạc. "Vậy có nghĩa là cùng một người, hoặc cùng một nhóm nhỏ trong tổ chức, đã đứng sau cả hai vụ việc cách nhau tới sáu năm?" Anh hỏi.

"Có khả năng đó." Đào Duy Từ đáp, cẩn thận cất bức thư vào một chiếc hộp riêng để bảo quản làm bằng chứng. "Nếu đúng như vậy, người này không chỉ là một mắt xích tầm thường, mà là một trong những nhân vật kỳ cựu nhất, có kỹ năng và kinh nghiệm đủ để thực hiện những âm mưu tinh vi kéo dài qua nhiều năm."

Ông triệu tập ngay một cuộc họp khẩn với các thư lại giỏi nhất trong quân đội, yêu cầu họ đối chiếu lại toàn bộ những tài liệu viết tay đã thu thập được từ trước tới nay, tìm kiếm bất cứ sự trùng khớp nào về bút pháp có thể giúp xác định danh tính người viết.

Trong khi chờ đợi kết quả đối chiếu, Đào Duy Từ cũng gửi một bức thư mật, bí mật chuyển qua một kênh liên lạc đáng tin cậy, tới Đặng Sĩ Vọng, hỏi xem liệu ông có biết thêm thông tin gì về việc tổ chức đang cố tình thao túng thông tin chiến sự giữa hai Đàng hay không.

"Chúng ta cần phải cẩn trọng gấp đôi trong thời gian này." Ông dặn dò Tiến. "Nếu kẻ đứng sau âm mưu này thực sự muốn kéo dài chiến tranh, hắn có thể sẽ tìm cách phá hoại bất cứ cơ hội hòa giải hay đàm phán nào có thể xuất hiện, để đảm bảo cuộc chiến tiếp tục kéo dài vô thời hạn, có lợi cho những hoạt động ngầm của tổ chức."

"Tại sao một tổ chức lại muốn chiến tranh kéo dài?" Tiến hỏi, chưa hoàn toàn hiểu rõ động cơ đằng sau.

"Chiến tranh tạo ra hỗn loạn, và hỗn loạn là môi trường lý tưởng để những tổ chức như Vô Danh Tông phát triển, buôn lậu vũ khí, thao túng thông tin, mua chuộc quan lại đang cần tiền để chi cho chiến sự." Đào Duy Từ giải thích, giọng nặng nề trước sự thật tàn nhẫn ấy. "Đối với họ, hòa bình mới chính là kẻ thù lớn nhất, không phải bất cứ triều đại nào."

Nhận thức mới này khiến Tiến nhìn nhận lại toàn bộ cuộc chiến theo một góc độ hoàn toàn khác. "Vậy nếu chúng ta muốn thực sự đánh bại Vô Danh Tông, có lẽ việc chấm dứt chiến tranh này càng sớm càng tốt cũng quan trọng không kém việc bắt được Thầy Bút." Anh nhận định.

"Con nói rất đúng." Đào Duy Từ gật đầu tán thành, ánh mắt lộ rõ sự khâm phục trước tư duy ngày càng sắc bén của người học trò. "Từ nay, chiến lược của ta sẽ không chỉ là phòng thủ và phản công quân sự, mà còn là tìm cách kết thúc cuộc chiến này một cách nhanh chóng và dứt khoát nhất có thể, để tước đi môi trường mà tổ chức ấy cần để tồn tại và phát triển."

Đêm đó, dưới ánh đèn dầu trong doanh trại, Đào Duy Từ bắt đầu phác thảo một kế hoạch chiến lược hoàn toàn mới, không chỉ nhằm đánh bại quân Trịnh trên chiến trường, mà còn nhằm tạo ra một áp lực đủ lớn để buộc cả hai phía phải tính tới việc đàm phán hòa bình sớm hơn dự kiến rất nhiều, một mục tiêu đầy tham vọng nhưng cũng đầy ý nghĩa nếu có thể thực hiện thành công.

[1] toàn bộ chi tiết mật thư và bút pháp trong chương này là hư cấu.