Quân Trịnh, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Trịnh Tráng, tiến đánh với quy mô lớn hơn hẳn năm 1627, tập trung lực lượng chủ yếu vào khu vực cửa sông Gianh, nơi tuyến phòng thủ mới được Đào Duy Từ củng cố suốt nhiều năm qua sẽ phải đối mặt với thử thách thực sự đầu tiên.

Trận giao tranh đầu tiên nổ ra dữ dội ngay từ những ngày đầu, khi quân Trịnh cố gắng đổ bộ ồ ạt qua nhiều điểm dọc theo bờ sông, hy vọng áp đảo bằng số đông trước khi quân Đàng Trong kịp tập trung lực lượng phòng thủ. Tiến, dẫn đầu một đội quân tinh nhuệ trấn giữ điểm xung yếu nhất, chiến đấu không ngừng nghỉ suốt cả một ngày dài.

Giữa lúc trận chiến đang ở cao trào, một đội biệt kích tinh nhuệ của quân Trịnh bất ngờ tách khỏi đội hình chính, tìm cách đột phá thẳng vào sở chỉ huy nơi Đào Duy Từ đang trực tiếp giám sát toàn bộ trận đánh. Tiến, nhận ra nguy cơ ngay lập tức, dẫn một nhóm nhỏ chặn đường, đối đầu trực diện với đội biệt kích được huấn luyện bài bản.

Trong tình thế nguy cấp, khi một tên chỉ huy biệt kích địch lao thẳng tới với ý định ám sát, Tiến rút thanh kiếm mà Trần Đức Hòa đã tặng trong ngày cưới, vận toàn bộ công lực vào một chiêu thức mới anh đã âm thầm luyện tập suốt nhiều tháng qua, Kiếm Chẻ Tre, một đường kiếm thẳng tắp, dứt khoát, chẻ đôi mọi sự phòng thủ trên đường đi của nó như chẻ một thân tre khô.

Nhát kiếm ấy hạ gục tên chỉ huy địch ngay tức khắc, khiến toàn bộ đội biệt kích còn lại hoảng loạn, mất đi ý chí chiến đấu và nhanh chóng bị quân Đàng Trong áp đảo hoàn toàn. Đào Duy Từ, chứng kiến toàn bộ diễn biến từ sở chỉ huy, không giấu được sự khâm phục trước bước tiến vượt bậc trong võ công của người học trò mình vẫn luôn coi trọng.

Cuộc giao tranh kéo dài tới tận khi trời sập tối, quân Trịnh cuối cùng phải rút lui về vị trí ban đầu sau khi chịu tổn thất nặng nề trong đợt tấn công đầu tiên, không đạt được bất cứ bước đột phá nào đáng kể trên toàn tuyến phòng thủ. Đào Duy Từ, ngay khi tình hình tạm lắng, lập tức triệu tập các tướng lĩnh để đánh giá lại toàn bộ diễn biến.

"Đây chỉ là đợt thăm dò đầu tiên." Ông nhận định, giọng nghiêm túc dù vừa giành được một chiến thắng nhỏ. "Trịnh Tráng sẽ không dễ dàng từ bỏ chỉ sau một lần thất bại. Chúng ta cần chuẩn bị cho những đợt tấn công tiếp theo, có thể sẽ tinh vi và nguy hiểm hơn nhiều."

Tiến, vẫn còn thở dốc sau trận chiến căng thẳng, được băng bó một vết thương nhỏ ở cánh tay trong lúc báo cáo lại chi tiết trận đánh. "Đội biệt kích địch có vẻ được huấn luyện đặc biệt để nhắm thẳng vào sở chỉ huy, thưa quan. Đây không phải một chiến thuật thông thường trong các trận đánh trước đây của quân Trịnh."

"Con nói đúng, và điều đó khiến ta lo ngại hơn." Đào Duy Từ đáp, trầm ngâm. "Có thể họ đã có được thông tin tình báo chi tiết về cách bố trí quân của chúng ta, còn chi tiết hơn cả những gì họ từng biết trong trận chiến năm 1627. Ta e rằng đây không chỉ đơn thuần là chiến thuật quân sự thông thường."

"Quan nghĩ có bàn tay của Vô Danh Tông trong việc này?" Tiến hỏi, linh cảm không lành dấy lên trong lòng.

"Ta không dám loại trừ khả năng đó." Đào Duy Từ đáp, ánh mắt trầm tư nhìn ra phía chiến trường tối om ngoài kia, nơi ánh lửa trại của cả hai phe vẫn còn le lói cháy trong đêm, báo hiệu một cuộc chiến còn lâu mới tới hồi kết.

Đêm đó, khi doanh trại đã dần yên tĩnh trở lại, Đào Duy Từ vẫn ngồi một mình bên bàn, xem xét lại toàn bộ tin tức tình báo đã thu thập được từ trước tới nay về động thái của quân Trịnh. Ông không khỏi nhớ lại lời cảnh báo của Đặng Sĩ Vọng trước khi chia tay tại ngôi chùa cổ, về khả năng danh xưng Thầy Bút có thể đã đổi sang tay một người khác, người có thể có những liên hệ sâu rộng hơn cả những gì tổ chức từng thể hiện trước đây.

"Nếu tổ chức thực sự có liên hệ tới cả triều đình Đàng Ngoài, mức độ nguy hiểm sẽ vượt xa mọi thứ ta từng tưởng tượng." Ông tự nhủ, ghi chép lại những suy nghĩ của mình vào một cuốn sổ riêng ông vẫn dùng để theo dõi cuộc điều tra kéo dài đã nhiều năm.

Tiến, ghé qua kiểm tra tình hình trước khi đi ngủ, thấy Đào Duy Từ vẫn còn thức, không khỏi lo lắng. "Quan nên nghỉ ngơi, ngày mai chắc chắn sẽ còn nhiều việc phải lo hơn nữa."

"Ta biết." Đào Duy Từ đáp, gấp cuốn sổ lại. "Nhưng có những đêm, tâm trí không cho phép ta nghỉ ngơi, dù cơ thể đã kiệt sức tới đâu. Đây là một trong những đêm như vậy."

Tiến gật đầu, hiểu rõ cảm giác ấy hơn ai hết, rồi lặng lẽ rời đi, để lại Đào Duy Từ một mình với những suy nghĩ nặng nề trong đêm tối, khi cuộc chiến cả trên chiến trường lẫn trong bóng tối vẫn tiếp diễn không ngừng nghỉ.

[1] Trịnh Nam chinh lần 2 năm 1633 là sự kiện có thật; các thế võ và diễn biến cụ thể trong chương này là hư cấu.