Khoa mang theo một chiếc túi nhỏ đựng đôi dép nhựa cũ đã tìm được kẹt trong khe be ghe từ nhiều tuần trước, món đồ mà lúc đó cả đội chỉ coi là một mảnh rác trôi dạt vô nghĩa, tới nhà bà Sáu Nhớt vào một buổi chiều yên tĩnh.

Trước khi vào nhà, nó dừng lại một lúc ngoài cổng, hít một hơi thật sâu để chuẩn bị tinh thần cho một cuộc gặp có thể mang tới nhiều cảm xúc nặng nề, đúng như lời Ngần đã nhắc nhở tối hôm trước.

Bà Sáu Nhớt ra mở cửa, gương mặt bà, dù đã quen với sự xuất hiện thường xuyên của những người trong đội suốt nhiều tuần qua, vẫn luôn mang một nét mệt mỏi thường trực của một người mẹ chưa bao giờ ngừng chờ đợi tin tức về đứa con trai mất tích.

"Con qua có việc gì vậy?" bà hỏi, mời Khoa vào nhà.

"Dạ, con muốn nhờ bác xem giúp con một món đồ," Khoa nói, ngồi xuống chiếc ghế gỗ cũ kỹ trong căn nhà nhỏ, cố giữ giọng thật nhẹ nhàng.

Nó từ từ lấy đôi dép ra khỏi túi, đặt lên chiếc bàn thấp giữa nhà, và quan sát kỹ phản ứng của bà Sáu Nhớt.

Bà nhìn đôi dép một lúc, đôi mắt bà chợt mở to, và tay bà run lên khi đưa ra cầm lấy nó, lật qua lật lại, xem xét từng chi tiết nhỏ trên bề mặt đã sờn cũ.

"Đây... đây là đôi dép của thằng Lài," bà nói, giọng bà nghẹn lại ngay tức khắc.

"Bác chắc không ạ?" Khoa hỏi, dù trong lòng nó gần như đã đoán được câu trả lời từ chính phản ứng của bà.

"Chắc chắn," bà nói, nước mắt bắt đầu chảy dài trên gương mặt nhăn nheo. "Năm ngoái, tao mua cho nó đôi dép này, dành dụm cả tháng bán dầu nhớt mới đủ tiền. Nó thích lắm, nói với tao là đôi dép đẹp nhất nó từng có. Đây, chỗ này," bà chỉ vào một vết trầy nhỏ ở quai dép, "là do nó vấp phải cái ghế hôm mới mua về, tao còn mắng nó cẩn thận không lại làm hỏng đồ mới."

Khoa cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại trước những chi tiết cụ thể, đau lòng đó, và nó để cho bà Sáu Nhớt có đủ thời gian để trải qua cảm xúc của mình, không vội vàng hỏi thêm bất cứ điều gì.

Bà ôm chặt đôi dép vào lòng, khóc nấc lên, những giọt nước mắt của một người mẹ cuối cùng cũng có được một bằng chứng vật lý, một mảnh vụn cụ thể còn sót lại từ đứa con trai mà bà đã chờ đợi tin tức suốt hơn một năm ròng.

"Vậy là nó có ở trên ghe thật," bà nói, giọng bà vừa đau đớn vừa như một sự giải thoát nhỏ nhoi. "Tao đã nói đúng mà, có ai tin tao đâu."

"Bác nói đúng từ đầu," Khoa nói, giọng nó cũng nghẹn ngào không kém. "Và bọn con sẽ tìm ra sự thật đầy đủ, con hứa với bác."

Bà Sáu Nhớt gật đầu, vẫn ôm chặt đôi dép, và Khoa ngồi lại thêm một lúc lâu bên bà, không nói thêm điều gì, chỉ để sự im lặng chia sẻ phần nào gánh nặng cảm xúc đang tràn ngập trong căn nhà nhỏ bé ấy.

Một lúc sau, bà Sáu Nhớt lau nước mắt, đứng dậy lấy từ trong góc tủ ra một tấm ảnh nhỏ, ảnh của Lài chụp cách đây vài năm, gương mặt cậu tươi cười rạng rỡ trong một buổi tiệc nào đó của xóm, tấm ảnh đã sờn góc vì được lấy ra ngắm nhìn không biết bao nhiêu lần suốt hơn một năm qua.

"Đây, đúng cái quai dép này, tao nhớ rõ," bà nói, đưa tấm ảnh cho Khoa xem, ngón tay bà chỉ vào đôi chân của Lài trong ảnh, nơi có thể thấy thấp thoáng đúng đôi dép đang nằm trên bàn. "Tao còn không dám để ảnh nó ra bàn thờ đàng hoàng, chỉ dám giữ trong góc tủ vầy thôi, vì trong lòng vẫn còn hy vọng, dù mong manh, biết đâu nó còn sống ở đâu đó."

Khoa nhìn tấm ảnh, rồi nhìn bà, cảm nhận được rõ ràng nỗi giằng xé của một người mẹ chưa dám buông bỏ hy vọng dù mọi bằng chứng đều chỉ về một hướng, và nó hiểu, khoảnh khắc bà thật sự đặt tấm ảnh này lên bàn thờ chính thức sẽ chỉ có thể tới khi cả sự thật, đầy đủ và trọn vẹn nhất, được công bố.

"Con hứa, sẽ không để bác phải chờ đợi trong nghi ngờ lâu hơn nữa," nó nói, giọng nó chắc chắn. "Đôi dép này chính là mảnh ghép sẽ giúp bọn con hoàn tất phần còn lại."

Bà Sáu Nhớt gật đầu, cất tấm ảnh trở lại góc tủ quen thuộc, và Khoa rời khỏi căn nhà nhỏ đó với một cảm giác vừa nặng nề vừa quyết tâm, mang theo lời hứa vừa nói ra như một trách nhiệm mới đè nặng thêm lên vai mình.

Trên đường về, nó gọi điện báo tin cho cả đội, giọng nó vẫn còn vương chút nghẹn ngào sau cuộc gặp đầy cảm xúc đó.

"Xác nhận rồi," nó nói. "Đúng đôi dép của Lài, một trăm phần trăm."

"Vậy là mảnh ghép quan trọng nhất đã hoàn tất," Trọng nói ở đầu dây bên kia, giọng anh cũng mang một sự xúc động nhất định. "Em làm tốt lắm, Khoa. Chị biết đó không phải là một cuộc gặp dễ dàng."

"Em chỉ mong mọi thứ kết thúc thật nhanh, để bác ấy không phải chờ đợi thêm nữa," Khoa nói, và trên đường trở về phòng trọ, nó bước đi chậm rãi hơn thường lệ, để cho những cảm xúc vừa trải qua có thời gian lắng lại trước khi phải đối diện với cả đội và tiếp tục guồng quay công việc.