Anh Hai Đông giật dây hai lần, máy nén khí chỉ quay khan rồi lặng. Lần thứ ba anh đổi chân, dồn cả cái lưng vào, và nó nổ lên một tiếng khô khốc, rồi chạy, rung bần bật trên hai thanh gỗ kê, đầu ống cao su dưới chân anh phì ra một luồng hơi ấm.

Ba giờ chiều. Nắng cuối mùa khô đổ nghiêng xuống sàn nhà nổi, trắng và rát, và mặt hồ ngoài kia nằm im như tấm thiếc.

"Cha," Trinh nói, đứng bên thang, tay đã cầm sẵn cuộn ống cao su. "Con giữ ống hay con ngồi canh máy?"

"Canh máy." Anh Hai Đông lau tay vào quần. "Ống cha kéo theo. Con ngồi đây, áp tai xuống ván."

"Con biết rồi."

"Biết rồi thì nói lại cho cha nghe."

"Cha gõ dưới sàn ba cái là con tắt máy. Hai cái là mở lại."

"Ngược."

"Hai cái là tắt, ba cái là mở," Trinh lặp, giọng chán, giọng của đứa mười bốn tuổi bị hỏi điều đã thuộc. "Còn con gõ trả lại một cái là con nghe rồi." Nó quấn ống thêm một vòng quanh cánh tay.

Cúc ngồi ở bậc cửa, gỡ rau muống cho bữa tối. Chị không nói gì, nhưng mắt chị đã đi theo chân anh từ lúc anh kéo dây. Chị nhìn xuống sàn. Cái chậu nhựa đặt ở góc hiên, sáng nay còn nằm yên, bây giờ nước trong chậu dồn về một phía, nghiêng, như có ai chỉ vào.

"Hôm qua chưa nghiêng vậy," chị nói.

"Nghiêng chút thôi."

"Chút của ông là bao nhiêu?"

"Chút." Anh Hai Đông cúi xuống gỡ cái nắp thùng dầu nhỏ, kiểm xem dầu còn đủ. "Bơm xong thì hết."

"Mấy túi?"

"Ba. Có khi bốn."

"Ông nói hồi tháng trước cũng vậy."

"Hồi tháng trước là túi khác."

Chị không cãi. Chị cúi xuống, bứt thêm một cọng rau, nhìn cái chậu. Bên trong nhà, mẹ anh ho hai tiếng, tiếng ho khô như tiếng tre cọ vào nhau. Trinh liếc về phía tiếng ho, rồi liếc về phía cha, đợi.

Sáng nay nước đã xuống thêm một gang tay. Anh đo bằng cây sào ở cột hiên, thấy vạch cũ lộ ra khỏi mặt nước, mép rêu xanh còn ướt. Anh không nói với ai. Anh đã nghĩ trong đầu cách nói, mấy lần, rồi thấy câu nào cũng nặng hơn cái gang tay ấy, và anh để nó yên.

"Còn một mùa nữa," anh nói, không hẳn với ai. Nghe lạ, như câu nói của người khác.

Cúc ngẩng lên. Anh đã quay đi.

"Hai ơi!"

Tiếng gọi vọng từ ngoài hồ, kèm tiếng máy đuôi tôm nhỏ. Một chiếc xuồng ghé sát mép sàn, người đàn ông ngồi lái, nón lá che nửa mặt, cái can nhựa vàng đặt ngay mũi xuồng. Ông Sary, hàng xóm bên trái, năm mươi tuổi, nhà cũng nổi, cũng nghiêng.

"Ông nổ máy rồi hả?" ông Sary nói. "Tui nghe từ bên kia."

"Nghe được hả?"

"Cả xóm nghe. Ông giật ba lần mới nổ."

"Ba lần là ít."

"Ừ, ít. Hồi tháng ba ông giật bảy lần, tui đếm." Ông Sary cười, để lộ cái răng cửa bịt vàng. Ông nhấc can dầu lên sàn. "Hai lít. Ông đổ cho đủ, đừng để máy chết giữa chừng."

"Tui mượn."

"Mượn thì trả."

"Cuối tuần tui đem cá khô qua."

"Ba ký."

"Hai ký."

"Ba ký, cá khô chị Cúc ngon nhất xóm."

"Hai ký rưỡi," anh Hai Đông nói.

Ông Sary gật, vẻ vừa thắng một ván cờ. "Hai ký rưỡi. Nhà tui cũng nghiêng, ông biết hông?"

"Biết."

"Ông bơm xong nhà ông, qua nhà tui nghe giùm một cái."

"Mai."

"Mai," ông Sary nói, và nhổ cây sào, đẩy xuồng đi, tiếng máy đuôi tôm rù rù xa dần trên mặt hồ như muỗi.

Anh đổ dầu vào máy nén, rót chậm, đến vạch. Dầu đen, mùi nồng, dính tay.

Anh cởi áo, quấn đầu ống có cái cò bóp vào cổ tay trái, buộc một nút cho khỏi tuột. Ống này chỉ để thổi túi. Thở thì anh tự thở, như cha anh, nín một hơi, xuống, lên, rồi nín hơi khác. Anh hít ba hơi dài trên mặt sàn, hơi thứ ba giữ lại.

"Hai cái là tắt," anh nhắc.

"Hai cái là tắt," Trinh nói.

Anh bước xuống thang.

Nước ấm trên mặt, ấm như nước đã nằm phơi cả ngày, và mát dần khi anh tụt xuống. Anh chúi đầu qua cái bóng của sàn nhà, qua hai cái thùng phuy sắt đã đổi màu, đỏ thành nâu thành đen, bám đầy rêu và vỏ ốc, qua ba cái túi phao bạt buộc dưới xà, mỗi cái phình ra như một cái bụng. Nước đục. Anh không mở mắt to, chỉ hé, đủ biết đâu là trên đâu là dưới. Mắt anh đã quen với cái đục này hơn quen với ánh sáng ngoài kia.

Rồi tai anh ù.

Cái ù ấy đến luôn đúng một cách, từ sâu bên trong, như có ai đóng một cánh cửa nặng. Tiếng máy nén nhỏ dần, nhỏ dần, thành tiếng lùng bùng xa. Tiếng tim anh chiếm chỗ, chậm, đều, đếm thay cho anh cái hơi còn lại trong ngực. Anh nằm sấp dưới gầm nhà, lưng chạm đáy sàn, hai tay bám vào xà ngang. Trên đầu anh, ở cách chưa tới một gang, là cái bụng của căn nhà.

Anh nghe nó.

Người ngoài chưa bao giờ biết căn nhà có thể nghe được. Họ tới, họ nhìn từ trên mặt nước, họ khen nhà đẹp, nhà lạ, họ chụp ảnh sàn và mái. Nhưng anh nằm ở dưới, mỗi ngày mỗi khác, và anh biết căn nhà là một cái trống. Mỗi bước chân trên sàn gõ vào nó một tiếng riêng. Cha anh dạy từ khi anh còn nhỏ hơn Trinh bây giờ, không bằng lời, chỉ bằng cách kéo anh xuống nước và chỉ lên: nghe. Hai mùa đầu anh chỉ nghe thấy nước. Mùa thứ ba anh nghe thấy chân người. Mùa thứ năm anh biết đó là chân ai. Bây giờ, nằm dưới gầm nhà của chính mình, anh có thể nghe nhà ông Sary ở bên trái, nhà bà Năm ở bên phải, cách mười mấy sải nước, mỗi nhà một tiếng, như nghe người ta ngáy trong xóm ngủ.

Cái này là bước của Cúc. Nhẹ, chấm gót trước, rồi mới đặt cả bàn chân. Chị đang đi từ hiên vào trong. Gót chị lệch về bên trái từ hồi chị ngã ở bến, chuyện cũ, mà tai anh vẫn giữ.

Cái này là Trinh. Nhanh, đạp cả bàn chân, ván kêu hai tiếng liên tiếp như tiếng chim. Con bé đang chạy ra cái cột hiên để nhìn xuống nước, nhìn xem cha có lên chưa.

Rồi nồi. Cúc đã đặt nồi lên bếp. Tiếng đáy nồi nhôm kéo trên bếp lò, tiếng muỗng gõ vành nồi ba cái, rồi tiếng cá khô thả vào dầu nóng, xèo, nghe đến dưới này như tiếng mưa rất xa.

Và mẹ. Mẹ không đi. Mẹ nằm. Căn nhà ngả nhẹ về phía bên mẹ mỗi khi mẹ trở người trên võng, và anh nghe được từng lần, từng lần.

Anh lên thở, xuống lại, nằm yên cho tai quen. Đến lần lặn thứ ba, trong cái trống lớn ấy, anh nhận ra ba tiếng không đúng.

Ba tấm ván, ở mé phải, gần cửa sau. Mỗi lần có bước chân đi qua, chúng không kêu "cộc" mà kêu "cọc", dài hơn, lỏng hơn, như răng sâu. Anh ghi vào đầu: ván thứ tư, thứ năm, thứ sáu từ cửa tính vào. Sau khi bơm xong anh sẽ lên đóng thêm đinh. Anh có một nắm đinh trong túi, nhưng anh để đó.

Túi thứ nhất ở ngay dưới chân thang.

Anh với tay trái lần theo xà, sờ thấy cái túi đầu, to như cái lu, bạt tráng nhựa nhám và lạnh, trơn rêu ở mặt trên. Anh dùng lòng bàn tay vỗ vào nó, ba cái. Bộp. Bộp. Bộp. Vỗ như gõ cửa nhà hàng xóm. Từ nhỏ cha anh đã làm vậy trước mỗi lần bơm, và hồi nhỏ anh hỏi cha vì sao, cha bảo: "Cho nó biết mình tới." Anh chưa bao giờ hỏi lại lần nữa.

Tiếng vỗ chìm xuống nước, ấm, tròn. Túi trả lời. Phình vừa, không xẹp, bạt còn căng. Anh tháo đầu ống khỏi cổ tay, gắn vào van túi, mở van, bóp cò. Khí chạy. Nước quanh anh rung lên, những bọt nhỏ trồi ra từ kẽ van như bụi hơi thở. Anh để hai nhịp, kiểm thấy túi thở đều, rồi rút ra, đạp chân lên lấy hơi.

Túi thứ hai cũng tốt.

Túi thứ ba, dưới giường mẹ, xẹp.

Anh biết ngay từ cái vỗ. Bộp, bộp, bộp, nhưng cái cuối bị nuốt, chìm xuống một cái gì mềm. Anh đưa tay lên mặt túi, sờ vào chỗ lõm. Ngón cái anh lún vào đó như vào mông trẻ con. Anh nằm im một lúc, ngực bắt đầu thắt lại, cái hơi cuối cùng nằm sát dưới cổ họng. Cái tai anh ù lên một lần nữa, và anh nghĩ: còn thêm một mùa, có khi.

Anh gắn đầu ống, mở van, bóp cò.

Lâu hơn hai túi kia. Khí cứ chạy mà túi chưa chịu căng. Anh phải lên thở hai lần, mỗi lần xuống lại thì gắn ống lại, bóp cò lại, đếm trong đầu, mười, hai mươi, ba mươi, và ở lần thứ ba, khoảng ba mươi lăm, cái bụng của căn nhà trên đầu anh khẽ trồi lên, một chút, như một cái trở mình trong giấc ngủ. Mẹ trong võng nhẹ đi. Anh nghe.

Bỗng anh thấy tay mình chạm một thứ khác.

Nó nằm kẹt giữa hai cái thùng phuy, ở chỗ để một khe nhỏ cho nước chảy, một cái dép. Dép trẻ con, nhựa, xỏ ngón, quai đã đổi màu từ xanh sang xám. Một chiếc. Nó nằm đó từ lâu, anh không nhớ bao lâu, đủ lâu để rêu mọc một lớp mỏng trên mặt. Mỗi lần anh xuống, anh đều gặp nó. Anh nhìn nó trong cái đục, một cái dép nhỏ xíu, ngón chân cái hướng lên.

Anh không với tay.

Ống cao su rung trong tay anh, khí vẫn chạy. Cái dép nằm đó, trôi nhẹ khi nước động, rồi yên lại. Anh nhìn nó bằng mắt hé, đủ để biết, không đủ để thấy rõ. Rồi anh quay mặt đi, lần theo xà trở lại cái túi.

Túi phình. Cái bụng của căn nhà thẳng hơn.

Anh vỗ ba cái nữa, như để cảm ơn. Rồi anh co ngón tay, gõ hai cái lên mặt dưới tấm ván ngay trên đầu. Cốc. Cốc.

Máy nén tắt. Một nhịp sau, một tiếng gõ trả lại từ phía trên, nhỏ, đúng một cái. Trinh nghe rồi.

Anh nhô lên khỏi mặt nước như từ trong đá. Nắng gắt nhói vào mắt. Anh thở hắt ra, hít vào hai hơi liền mới đủ, hai tai vẫn ù, và thế giới trên cao nghe như qua một lớp vải ướt. Trinh đã quỳ ở mép sàn, một tay cầm chai nước, một tay kéo ống lên cho khỏi trôi.

"Cha," con bé nói, rồi nó phải nói lại lần nữa, to hơn. "Cha, uống đi."

"Cha nghe." Anh nhận chai, uống một hơi dài. Nước mưa, có vị tôn. "Xong rồi."

"Xong hết?"

"Xong."

"Ba túi?"

"Ba."

"Mà cha ở dưới lâu quá," Trinh nói. "Con đếm cha ngoi lên mười một lần."

"Ừ, túi cuối nó khó."

"Cha có gặp cá không?"

"Gặp. Cá trê."

"Cá trê to không?"

"Bằng ngón tay."

Con bé cười, một nửa. Cái nửa kia nó giấu vào đôi mắt đang liếc cái sàn.

Cúc đã đứng trên hiên, tay chị cầm cái muỗng, hơi nước bốc lên từ nồi sau lưng. Chị không hỏi. Chị bước chân lên mép sàn, thử, rồi bước thêm một bước, một bước nữa, chậm, dùng gót chân đặt xuống từng chỗ, dò từng tấm ván như dò mặt băng. Anh Hai Đông nhìn chị đi. Sàn dưới chân chị kêu, "cộc, cộc, cọc", và ở chỗ ván thứ tư nó vẫn kêu hơi dài.

Chị dừng ở ngay chỗ đó. Chị nhìn xuống.

"Mấy ván này," chị nói.

"Tối tui đóng."

"Nhà thẳng rồi."

"Ừ."

Chị gật. Chị quay vào nhà, đi ngang cái chậu nhựa ở góc hiên. Nước trong chậu đã nằm yên, phẳng, mặt chậu in một khoảng trời nhỏ.

Chị cúi xuống, nhấc cái chậu lên, đổ nước đi.

Tối, trời nhá nhem, nhà cơm xong. Trong bếp, tiếng muỗng cạo đáy nồi. Mẹ anh nằm trên võng nghe radio nhỏ, một giọng nữ hát bài cũ bằng tiếng Khmer, lẫn tiếng rè. Anh đóng xong ba tấm ván bằng nắm đinh trong túi, ba đinh mỗi tấm, đánh mạnh vừa đủ cho chúng im.

Cúc vào mùng sau cùng, như mọi tối, kéo tấm màn xuống, nằm nghiêng quay lưng về phía anh. Chị nằm đó một lúc.

"Sáng nay nước xuống bao nhiêu?" chị hỏi.

"Bằng hôm qua."

"Tôi đo rồi."

Anh không đáp.

"Cây sào ở cột hiên," chị nói. "Hơn một gang."

"Ừ."

"Sao ông không nói?"

"Nói để làm gì? Có nói thì nước cũng xuống."

"Nói để tôi biết là ông biết," chị nói, rất nhỏ, rồi trở người, và cái tiếng chị trở người dội xuống tận thùng phuy dưới sàn. Anh nghe được. Anh nằm yên cho nó đi qua.

"Mai tui qua nhà ông Sary," anh nói.

"Ừ."

"Hai ký rưỡi cá khô."

"Tôi biết. Tôi nghe hết rồi." Chị nói như sắp cười. "Ba ký, ông ta cũng không lấy ba."

Anh nằm trên giường, dưới tấm mùng, hai tay đặt lên ngực. Chưa buồn ngủ. Tai anh vẫn ù, nhè nhẹ, như trong ngực có con ve nhỏ.

Anh nghe nhà.

Không nghiêng. Mỗi tiếng trong nhà đều rơi đúng chỗ của nó. Bước chân Cúc, chấm gót, ra sau bếp rồi trở vào. Tiếng Trinh lật sách, loạt soạt, rồi im. Hơi thở mẹ, chậm. Bên dưới sàn, nước khẽ vỗ vào thùng phuy, một nhịp, một nhịp.

Anh ngủ lúc nào không hay.

Nửa đêm anh tỉnh. Không vì tiếng gì. Chỉ vì thói quen. Anh nằm nghiêng, một tay thò ra ngoài mùng, tìm tấm ván cạnh giường, và gõ lên nó ba tiếng, nhẹ. Cộc. Cộc. Cộc.

Nhà nghe thấy. Không có gì đáp lại, và anh nhắm mắt, và ba tiếng ấy vẫn còn trong lòng bàn tay.