Sáng thứ Bảy, cả thế giới đều tươi tắn — trừ Tom Sawyer.

Nắng vàng rót xuống thị trấn nhỏ bên bờ sông Mississippi. Chim hót. Gió thổi. Ngoài đồi, lũ trẻ đang réo nhau đi tắm sông.

Còn Tom thì đứng trước bức hàng rào, tay cầm một cái chổi quét vôi dài ngoẵng và một xô vôi trắng.

Ba mươi thước hàng rào. Cao chín tấc. Dì Polly đã nói rõ: quét xong mới được đi chơi.

Tom quét một nhát. Rồi lùi lại ngắm.

Cái vệt trắng bé tí. Bức hàng rào thì dài như cả một lục địa.

Tom ngồi phịch xuống gốc cây, buồn thiu.

Cậu nghĩ tới việc nhờ mấy đứa bạn. Nhưng bọn nó có gì để đổi đâu. Cậu lục túi: một mẩu phấn, một con quay hỏng, mấy viên bi. Đủ để mua nửa giờ tự do, chứ không đủ mua một giờ.

Đúng lúc ấy, Jim xách xô đi ngang, tay hát nghêu ngao, ra giếng lấy nước.

"Jim ơi, quét hộ tao tí đi, tao đi lấy nước cho."

"Không dám đâu cậu Tom ạ. Bà chủ dặn rồi. Bà bảo cậu thế nào cũng rủ, và bà bảo con cứ đi thẳng."

Rồi Jim đi thẳng thật.

Tom ngán ngẩm. Cậu lại nhấc chổi lên.

Và đúng khoảnh khắc tuyệt vọng nhất ấy, một ý tưởng vĩ đại nảy ra trong đầu Tom Sawyer.

Cậu cầm chổi, quét một nhát thật chậm. Rồi lùi lại. Nghiêng đầu. Ngắm nghía. Quét thêm một nhát nữa, nhẹ nhàng, cẩn thận, như một họa sĩ đang vẽ tranh.

Phía đầu đường, Ben Rogers đang đi tới. Ben vừa đi vừa làm tàu hơi nước.

"Ting-ling-ling! Chuông một hồi! Máy chậm lại! Hết tốc lực về phía sau! Xì... xì... xì...!" Ben vừa quay tay như bánh guồng, vừa phun hơi bằng mồm, vừa hét lệnh cho chính mình. Cậu ta đang là chiếc Đại Missouri, chạy hết chín thước nước.

Tom không thèm quay lại. Tom đang bận vẽ.

"Hê-lô!" Ben gọi. "Bị bắt làm việc hả? Khổ chưa!"

Tom quay lại, mắt ngơ ngác như vừa tỉnh mộng.

"À, Ben à. Tao không thấy mày."

"Tao đi tắm sông đây. Mày không thèm đi à? À ừ, mày phải làm việc mà. Tất nhiên rồi."

Tom nhìn Ben chằm chằm. "Mày gọi cái này là việc à?"

"Chứ không phải việc thì là gì?"

Tom quét thêm một nhát nữa, thong thả. "Ừ thì có thể là việc, mà cũng có thể không. Tao chỉ biết là nó rất hợp với Tom Sawyer thôi."

"Thôi đi! Mày mà lại thích quét vôi?"

"Thích chứ. Sao lại không? Chả lẽ ngày nào một thằng nhóc cũng được quét vôi một bức hàng rào?"

Ben ngừng nhai quả táo.

Tom đưa chổi tới lui, dịu dàng, mắt liếc theo từng vệt vôi, rồi lùi lại ngắm, rồi thêm một chạm nhỏ, rồi lại ngắm.

Ben bắt đầu thấy ngứa ngáy trong người.

"Tom này... cho tao quét một tí."

Tom định gật, nhưng rồi đổi ý. "Không được đâu Ben ạ. Dì Polly kỹ lắm. Cái hàng rào này quay ra mặt đường, ai đi qua cũng thấy. Chắc trong cả nghìn đứa, không, hai nghìn đứa, mới có một đứa quét được cho ra hồn."

"Thật hả? Cho tao thử tí thôi mà. Tao mà là mày thì tao cho mày thử."

"Tao muốn lắm chứ, thật đấy. Nhưng dì Polly..."

"Tao cho mày cả quả táo!"

Tom làm ra vẻ đắn đo dữ dội. Rồi cậu chuyển cái chổi sang tay Ben, mặt buồn rười rượi, lòng thì hân hoan.

Và thế là chiếc Đại Missouri đứng phơi nắng quét vôi, còn vị thuyền trưởng vừa bị lật đổ thì ngồi trong bóng râm, đung đưa hai chân, gặm táo, và lên kế hoạch tàn sát tiếp những nạn nhân sau.

Mà nạn nhân thì không thiếu.

Cứ vài phút lại có một đứa đi qua, ghé vào chế nhạo, rồi ở lại quét vôi.

Đến lúc Ben mệt, Billy Fisher nộp một con diều còn tốt để giành chỗ. Khi Billy mệt, Johnny Miller mua lượt bằng một con chuột chết cùng sợi dây để đung đưa nó. Rồi hết đứa này đến đứa khác.

Đến giữa chiều, Tom Sawyer — thằng bé nghèo kiết xác lúc sáng — đã ngồi trên cả một gia tài.

Cậu có mười hai viên bi, một mảnh thủy tinh xanh để soi nhìn thế giới, một khẩu đại bác đồ chơi bằng ống chỉ, một chìa khóa chẳng mở được cái gì, một mẩu phấn, một cái nút chai thủy tinh, một chú lính chì, hai con nòng nọc, sáu cái pháo, một con mèo chột một mắt, một quả đấm cửa bằng đồng, một cái vòng cổ chó (không có chó), một cán dao và bốn vỏ cam.

Và bức hàng rào?

Ba lớp vôi. Trắng tinh. Đẹp đến nỗi nếu vôi không hết thì Tom đã làm phá sản mọi đứa trẻ trong thị trấn.

Tom vào nhà trình diện. Dì Polly đang ngồi khâu bên cửa sổ mở, ánh nắng ấm và mùi hoa tràn vào, và bà đang ngủ gà ngủ gật.

"Con quét xong rồi ạ."

"Xong? Tom, đừng có nói dối dì."

"Con không nói dối đâu ạ. Xong rồi."

Dì Polly không tin. Bà ra tận nơi xem. Rồi bà đứng lặng.

"Ôi trời đất ơi," bà thốt lên. "Ừ thì... con làm được đấy, khi con chịu làm."

Rồi bà thưởng cho Tom một quả táo, kèm một bài giảng dài về việc miếng ăn kiếm bằng mồ hôi thì ngon hơn gấp bội. Trong lúc bà giảng, Tom thó luôn một cái bánh rán.

Hôm ấy, Tom Sawyer đã tình cờ khám phá ra một định luật lớn của loài người mà cậu chẳng hề hay biết. Ấy là: muốn ai đó thèm muốn một thứ gì, chỉ cần làm cho thứ ấy khó có được.

Việc gì bắt buộc phải làm thì gọi là công việc. Việc gì không bắt buộc phải làm thì gọi là trò chơi. Cùng một bức hàng rào, cùng một cây chổi. Chỉ khác ở chỗ có bị bắt hay không.

Chiều hôm ấy, Tom nhảy chân sáo ra đường, túi rủng rỉnh đồ chơi.

Đi ngang ngôi nhà cũ của ông Thatcher, cậu chợt đứng khựng lại.

Trong vườn có một cô bé mới. Tóc vàng tết thành hai bím, váy trắng, mũ thêu. Cô bé đang ngồi hái hoa.

Tom quên sạch mười hai viên bi, quên cả con mèo chột, quên luôn cả bức hàng rào ba lớp vôi.

Cậu bắt đầu "trưng bày" đủ trò lố bịch để cô bé chú ý: đi bằng tay, nhào lộn, huýt sáo. Cô bé làm bộ không nhìn. Nhưng khi bước vào nhà, cô ném qua hàng rào một bông hoa păng-xê.

Tom vờ như không thấy. Cậu đi qua, rồi giả bộ đánh rơi cái gì đó, cúi xuống — và nhặt bông hoa lên, giấu vào trong áo, sát bên tim.

Tên cô bé ấy là Becky Thatcher.

Và Tom Sawyer biết rằng mùa hè này sẽ còn nhiều chuyện lắm.

(M6 — Đố vui) Ben Rogers đã đổi thứ gì để được quét vôi lượt đầu tiên? (Gợi ý: thứ cậu đang gặm dở khi đi ngang qua — quả táo!)

→ Tom đã biến việc chán thành việc vui chỉ bằng cách nghĩ khác đi về nó. Lần tới khi con phải dọn phòng hay rửa bát, thử xem có cách nào biến nó thành trò chơi không nhé.