Ngày xưa, chim và thú đánh nhau một trận lớn.

Không ai còn nhớ vì cớ gì. Chỉ biết bầu trời đầy tiếng cánh vỗ, mặt đất rung tiếng chân chạy, và cả khu rừng chia làm hai phe rành rọt: bên có lông vũ, bên có lông mao.

Chỉ có một kẻ không biết đứng vào đâu: con dơi.

Dơi có cánh — nên nó bay được như chim. Dơi lại có răng và lông mao, đẻ con và cho con bú — nên nó cũng giống thú. Nó là cái gì cũng được, mà chẳng là cái gì hẳn.

Và Dơi, thay vì buồn phiền, lại thấy đó là một cơ hội trời cho.

Trận đầu, phe thú thắng thế. Sư tử gầm vang, đàn thú tràn lên như sóng. Dơi lập tức đáp xuống đất, thu cánh lại, chạy lăng xăng giữa đám thú.

"Anh em ơi, cho tôi theo với! Nhìn đây này — tôi có răng, tôi có lông, tôi đẻ con chứ có đẻ trứng đâu! Tôi là thú chính hiệu, họ hàng gần với anh em cả đấy!"

Đàn thú ngắm nghía. Ừ, cũng đúng. Chúng cho Dơi nhập bọn.

Nhưng vài hôm sau, gió đổi chiều. Đại bàng dẫn đàn chim đánh một trận từ trên cao xuống, phe thú tan tác.

Dơi thấy vậy liền vỗ cánh bay vụt lên, lượn giữa đàn chim.

"Anh em ơi! Nhìn tôi này — tôi có cánh, tôi bay được, tôi ngủ treo trên cây như các anh! Tôi là chim mà! Cho tôi theo với!"

Đàn chim ngắm nghía. Ừ, thì nó cũng bay. Chúng cho Dơi nhập bọn.

Cứ thế, hễ bên nào thắng là Dơi có mặt bên ấy. Thắng thì nó reo hò to nhất, chia phần nó nhận trước nhất. Còn lúc lâm trận, chẳng ai thấy nó đâu cả.

Rồi một ngày, chim và thú mỏi mệt vì chém giết, bèn ngồi lại giảng hòa. Hai bên bắt tay nhau, thề từ nay không đánh nhau nữa. Cả rừng mở hội ăn mừng.

Dơi hớn hở bay tới, tính vào ăn tiệc.

Nhưng đàn chim chặn nó lại: "Anh đi đi. Anh đâu phải chim. Hôm trận thứ nhất anh bảo anh là thú cơ mà."

Dơi vội đáp xuống chỗ đàn thú. Sư tử ngẩng đầu lên, lạnh lùng:

"Anh cũng chẳng phải thú. Hôm trận thứ hai anh bay trên trời, anh quên rồi à?"

Dơi đứng giữa, không bên nào nhận. Hai phe quay lưng lại, tiếp tục cuộc vui của họ.

Từ đó, Dơi không dám ra ngoài ban ngày nữa. Nó trốn trong hang tối, trong hốc cây, trong gác chuông bỏ hoang. Chỉ khi mặt trời lặn và cả chim lẫn thú đã ngủ, nó mới lặng lẽ bay ra — một mình, trong bóng đêm.

Bài học: Kẻ nào cũng muốn làm bạn, phe nào thắng cũng nhận là người nhà, thì đến lúc yên bình sẽ chẳng còn chỗ nào để đứng. Người không có lập trường sẽ mất luôn chỗ đứng.

🎯 Đố vui (M6): Vì sao dơi chỉ bay ra vào ban đêm? (a) mắt nó sợ nắng · (b) theo ngụ ngôn Aesop: nó bị cả chim lẫn thú từ chối vì đã bắt cá hai tay · (c) ban đêm nhiều muỗi hơn. — Đây là kiểu ngụ ngôn "giải thích nguồn gốc", giống cổ tích Việt kể vì sao con quạ đen.

💬 Suy ngẫm: Người Việt gọi hạng người này là "gió chiều nào che chiều ấy" hay "bắt cá hai tay". Nhưng có khi nào giữ trung lập là đúng đắn, chứ không phải cơ hội? Ranh giới giữa "khôn ngoan không dây vào" và "hai mang" nằm ở đâu?