Có một vị giáo sư đại học đến hỏi đạo Thiền.

Ông là người có học. Rất có học. Ông đã đọc về Thiền, đã viết về Thiền, đã tranh luận về Thiền với những người giỏi.

Thiền sư Nan-in mời ông ngồi, rồi pha trà.

Vị giáo sư bắt đầu nói.

Ông nói về những gì ông đã đọc. Về các tông phái. Về những chỗ ông đồng ý và những chỗ ông thấy chưa ổn. Ông nói rất trôi chảy, như một người đã chuẩn bị.

Nan-in không ngắt lời. Ông rót trà.

Trà chảy vào tách. Đầy dần. Đầy tới miệng tách.

Nan-in vẫn rót.

Trà tràn ra khỏi miệng tách, chảy xuống đĩa lót, rồi tràn khỏi đĩa, chảy ra mặt bàn.

Nan-in vẫn rót.

Vị giáo sư đang nói dở câu thì dừng lại. Ông nhìn vũng trà đang loang trên bàn, rồi nhìn cái ấm vẫn nghiêng trong tay chủ nhà.

"Đầy quá rồi!" ông kêu lên. "Không vào thêm được nữa đâu!"

Nan-in đặt ấm xuống.

"Ông cũng giống như cái tách này," ông nói. "Ông đang đầy ắp những ý kiến của chính ông. Ta biết rót Thiền vào đâu, nếu trước hết ông không dốc cái tách của mình ra?"

Truyện dừng ở đó. Không chép vị giáo sư đáp lại thế nào, có ở lại hay ra về, có hiểu hay không.

Có một điều đáng để ý về cách Nan-in trả lời.

Ông không nói câu ấy trước. Nếu ông nói trước, thì đó chỉ là thêm một ý kiến nữa — và ý kiến thì cái tách kia đã đầy rồi.

Ông làm hỏng một mặt bàn trước đã.

Khi vị giáo sư kêu lên "đầy quá rồi", chính ông ta là người nói ra bài học. Nan-in chỉ đổi chủ ngữ.

Ngẫm: Nan-in không dạy gì cả — ông chỉ tạo ra một chỗ trống bằng cách phá hỏng một thứ. Vậy nếu ông chỉ nói câu cuối mà không rót trà, vị giáo sư có nghe thấy không?

Góc tương tác: Lần gần nhất bạn hỏi ai đó một câu, bạn hỏi để biết thêm, hay để họ xác nhận điều bạn đã nghĩ sẵn? Và câu khó hơn: khi ai đó ngắt lời bạn bằng "cái đó tôi biết rồi", bạn có chắc cái tách đầy là của họ không?