Vài ngày trước lễ hội, tôi ghé văn phòng Giám Thu để hỏi Cô Trinh về một chi tiết kỹ thuật còn thiếu trong bộ số liệu, một thuật ngữ chuyên môn My không chắc chắn cách diễn giải sao cho dễ hiểu với người ngoài ngành.

Văn phòng vẫn giữ nguyên trật tự quen thuộc, hồ sơ xếp ngay ngắn, ánh sáng chiều hắt qua khung cửa sổ nhỏ, và Cô Trinh ngồi sau bàn làm việc, tư thế quen thuộc quay mặt ra cửa, như thể chưa từng có buổi tối mưa nào cô từng liều lĩnh bước ra khỏi lề thói đó vì tôi.

Cô Trinh giải thích cặn kẽ, nhưng khi tôi hỏi liệu cô có thể xác nhận công khai tính xác thực của số liệu nếu ai đó hỏi trực tiếp trong buổi công khai hay không, cô im lặng một lúc lâu, gương mặt hiện rõ sự cân nhắc nặng nề, ngón tay cô đặt yên trên mặt bàn, không còn gõ nhịp đếm như thói quen thường thấy, một dấu hiệu tôi giờ đây đã học được cách nhận ra mỗi khi cô thật sự đang đắn đo điều gì đó lớn.

"Nếu tôi làm vậy, tôi sẽ mất 'ân xá nghề nghiệp'." Cô nói, giọng chậm rãi. "Có thể phải trả nốt phần dư còn lại, giống như mọi học sinh tốt nghiệp bình thường khác."

Tôi im lặng, nhận ra mình vừa vô tình yêu cầu một sự hy sinh quá lớn, và trong khoảnh khắc đó, tôi tự trách mình đã quá tập trung vào kế hoạch của riêng mình mà quên mất rằng mỗi người tôi kéo vào cuộc chiến này đều đang đặt một phần cuộc sống của họ lên bàn cân, không chỉ riêng tôi và Kỳ. Tôi nhìn xuống hai bàn tay đặt trên đầu gối, ngón cái xoa lên đốt ngón trỏ, một cử chỉ quen thuộc mỗi khi nỗi ân hận dâng lên nhanh hơn khả năng tôi có thể diễn đạt thành lời.

"Em xin lỗi, em không nên hỏi vậy." Tôi nói, cúi đầu.

"Không, cô hỏi đúng." Cô Trinh lắc đầu, giọng vẫn giữ được sự bình tĩnh. "Tôi cần phải tự quyết định giới hạn của mình, không phải cô ép tôi phải quyết định thay."

Cô ngồi im một lúc lâu, suy nghĩ, tay đặt lên mặt bàn, ngón trỏ gõ nhẹ vài nhịp không đều, một dấu hiệu hiếm hoi cho thấy cô đang thật sự cân nhắc một điều gì đó vượt ra ngoài quy trình hành chính quen thuộc, rồi cuối cùng lên tiếng, giọng dứt khoát hơn.

"Tôi sẽ xác nhận số liệu là thật nếu ai hỏi tôi trực tiếp." Cô nói. "Nhưng tôi sẽ không đứng lên nói trước đám đông. Đó là giới hạn của tôi, và cô phải tôn trọng nó."

Tôi gật đầu ngay lập tức, cảm nhận một sự nhẹ nhõm lẫn áy náy đan xen, biết rằng mình vừa nhận thêm một phần giúp đỡ mà không phải trả giá gì tương xứng. "Dạ, em tôn trọng ạ. Cảm ơn cô rất nhiều."

Cô Trinh nhìn tôi, ánh mắt phức tạp, một sự pha trộn giữa lo lắng cho chính mình và một quyết tâm kiên định dành cho sự lựa chọn cô vừa đưa ra.

"Tôi đã giúp cô nhiều hơn những gì một Giám Thu bình thường nên làm." Cô nói. "Nhưng tôi không hối hận. Chỉ là tôi cũng có giới hạn của riêng mình, và tôi cần cô hiểu điều đó, không phải vì tôi không tin vào việc cô đang làm, mà vì tôi cũng có một cuộc sống, dù trống rỗng tới đâu, tôi vẫn muốn giữ lại."

Tôi hiểu, và cảm thấy biết ơn sâu sắc trước sự chân thành đó, một ranh giới đạo đức rõ ràng mà Cô Trinh đã tự đặt ra cho chính mình, không lãng mạn hoá sự hy sinh, chỉ đơn giản là một con người thật với những giới hạn thật, sẵn sàng giúp đỡ nhưng không sẵn sàng đánh đổi hoàn toàn cuộc sống của mình vì người khác, một sự thật tôi trân trọng hơn bất cứ lời hứa hào nhoáng nào.

Ánh sáng chiều muộn qua khung cửa sổ nhỏ dần chuyển sang màu cam nhạt, in bóng cả hai chúng tôi lên bức tường phía sau, và tôi ngồi đó thêm một lúc, không muốn rời đi ngay, như thể cần thêm vài phút để khắc ghi hình ảnh này, một trong những khoảnh khắc tôi biết mình sẽ còn nhớ mãi sau này, dù mọi chuyện có kết thúc ra sao.

Tôi ngồi thêm một lúc, nhìn cô sắp xếp lại vài tờ hồ sơ trên bàn, động tác thành thục như mọi khi, và nghĩ tới quãng đường cô đã đi cùng tôi, từ một Giám Thu chỉ biết đếm ngón tay và nói đúng quy trình, tới một người phụ nữ vừa tự đặt ra ranh giới của chính mình một cách có ý thức, một sự trưởng thành âm thầm mà có lẽ ngay cả cô cũng chưa nhận ra hết.

Trước khi đứng dậy ra về, tôi hỏi cô một câu tôi đã ngần ngại từ lâu. "Cô có sợ không, khi giúp em tới mức này?" Cô Trinh nhìn tôi một lúc, rồi trả lời, giọng thẳng thắn hiếm thấy. "Có. Nhưng sợ không phải là lý do đủ tốt để không làm điều đúng, tôi đã học được điều đó, dù không nhớ rõ học từ đâu." Câu trả lời đó ở lại trong đầu tôi suốt quãng đường về ký túc xá.

Trước khi tôi rời văn phòng, Cô Trinh gọi với theo, giọng đã trở lại vẻ hành chính quen thuộc. "Chúc may mắn, cô Nhiên." Tôi quay lại, thấy một nụ cười nhỏ hiếm hoi trên môi cô, một cử chỉ ấm áp mà tôi biết mình sẽ còn nhớ mãi, dù cô không thể đứng cùng chúng tôi trước đám đông.