Vài ngày trước lễ hội, tôi ghé văn phòng Giám Thu để hỏi Cô Trinh về một chi tiết kỹ thuật còn thiếu trong bộ số liệu, một thuật ngữ chuyên môn My không chắc chắn cách diễn giải sao cho dễ hiểu với người ngoài ngành.

Cô Trinh giải thích cặn kẽ, nhưng khi tôi hỏi liệu cô có thể xác nhận công khai tính xác thực của số liệu nếu ai đó hỏi trực tiếp trong buổi công khai hay không, cô im lặng một lúc lâu, gương mặt hiện rõ sự cân nhắc nặng nề.

"Nếu tôi làm vậy, tôi sẽ mất 'ân xá nghề nghiệp'." Cô nói, giọng chậm rãi. "Có thể phải trả nốt phần dư còn lại, giống như mọi học sinh tốt nghiệp bình thường khác."

Tôi im lặng, nhận ra mình vừa vô tình yêu cầu một sự hy sinh quá lớn.

"Em xin lỗi, em không nên hỏi vậy." Tôi nói, cúi đầu.

"Không, cô hỏi đúng." Cô Trinh lắc đầu, giọng vẫn giữ được sự bình tĩnh. "Tôi cần phải tự quyết định giới hạn của mình, không phải cô ép tôi phải quyết định thay."

Cô ngồi im một lúc lâu, suy nghĩ, rồi cuối cùng lên tiếng, giọng dứt khoát hơn.

"Tôi sẽ xác nhận số liệu là thật nếu ai hỏi tôi trực tiếp." Cô nói. "Nhưng tôi sẽ không đứng lên nói trước đám đông. Đó là giới hạn của tôi, và cô phải tôn trọng nó."

Tôi gật đầu ngay lập tức. "Dạ, em tôn trọng ạ. Cảm ơn cô rất nhiều."

Cô Trinh nhìn tôi, ánh mắt phức tạp, một sự pha trộn giữa lo lắng cho chính mình và một quyết tâm kiên định dành cho sự lựa chọn cô vừa đưa ra.

"Tôi đã giúp cô nhiều hơn những gì một Giám Thu bình thường nên làm." Cô nói. "Nhưng tôi không hối hận. Chỉ là tôi cũng có giới hạn của riêng mình, và tôi cần cô hiểu điều đó, không phải vì tôi không tin vào việc cô đang làm, mà vì tôi cũng có một cuộc sống, dù trống rỗng tới đâu, tôi vẫn muốn giữ lại."

Tôi hiểu, và cảm thấy biết ơn sâu sắc trước sự chân thành đó, một ranh giới đạo đức rõ ràng mà Cô Trinh đã tự đặt ra cho chính mình, không lãng mạn hoá sự hy sinh, chỉ đơn giản là một con người thật với những giới hạn thật, sẵn sàng giúp đỡ nhưng không sẵn sàng đánh đổi hoàn toàn cuộc sống của mình vì người khác, một sự thật tôi trân trọng hơn bất cứ lời hứa hào nhoáng nào.

Trước khi tôi rời văn phòng, Cô Trinh gọi với theo, giọng đã trở lại vẻ hành chính quen thuộc. "Chúc may mắn, cô Nhiên." Tôi quay lại, thấy một nụ cười nhỏ hiếm hoi trên môi cô, một cử chỉ ấm áp mà tôi biết mình sẽ còn nhớ mãi, dù cô không thể đứng cùng chúng tôi trước đám đông.