Vài ngày sau tuyên bố chính thức, Kỳ đề nghị cả hai cùng ra ngoài thị trấn thăm mẹ anh, một chuyến đi anh nói cần thiết trước khi mọi thứ tiến triển xa hơn, để chính anh có thể tự tay báo tin cho mẹ, thay vì để bà nghe được qua lời đồn.

Suốt quãng đường đi, Kỳ ít nói hơn thường lệ, tay đưa lên chạm phía sau tai nhiều lần hơn tôi từng thấy trong một buổi sáng, và tôi hiểu, đây không phải vì anh đang cố nhớ điều gì, mà vì lo lắng trước cuộc gặp sắp tới, một nỗi lo tôi cũng đang mang theo không kém.

Nhà mẹ Kỳ nằm ở một xóm nhỏ ngoài rìa thị trấn, còn đơn sơ hơn cả nhà Bà Tú, một căn nhà gỗ nhỏ với mái tranh đã sờn cũ, sân trước có ba đứa trẻ đang chơi đùa, những đứa em của Kỳ mà tôi mới chỉ nghe kể qua lời anh, chưa từng gặp mặt. Tôi nhìn quang cảnh giản dị đó, cây xoài già trước sân, hàng rào tre thấp, và hiểu thêm một phần vì sao Kỳ luôn cố gắng hết sức trong học tập, một nỗ lực bắt nguồn từ chính nơi này.

Mẹ Kỳ, một người phụ nữ gầy gò, tay chân chai sạn vì lao động vất vả, đón chúng tôi với nụ cười ấm áp, nhưng khi Kỳ bắt đầu kể lại toàn bộ câu chuyện, từ hợp đồng của tôi tới quyết định công khai, nụ cười đó dần tắt, thay vào đó là một sự đau lòng sâu sắc hiện lên trên gương mặt bà, đôi bàn tay chai sạn của bà siết chặt vào nhau theo từng câu Kỳ kể.

"Con không đủ điều kiện tốt nghiệp." Bà lặp lại, giọng nghẹn ngào, tay đan chặt vào nhau trên đầu gối, mắt nhìn xuống nền nhà đất nện. "Sau tất cả những gì con đã cố gắng, sau tất cả những gì mẹ đã hy sinh để con có suất học..."

"Con xin lỗi mẹ." Kỳ nói, cúi đầu, giọng run, hai bàn tay anh siết chặt vào nhau trên đầu gối, một tư thế tôi chưa từng thấy ở anh trước mặt tôi, chỉ có trước mặt mẹ mình, anh mới để lộ ra sự yếu đuối này.

Tôi ngồi cạnh, im lặng, cảm nhận rõ sự căng thẳng trong căn phòng nhỏ, và tự hỏi liệu mình có nên lên tiếng, nhận một phần trách nhiệm về mình, hay chỉ nên để hai mẹ con tự nói chuyện, không xen vào một mối quan hệ tôi chỉ mới bắt đầu được chạm tới. Cuối cùng tôi chọn im lặng, tay đặt nhẹ lên vai Kỳ, để anh biết mình vẫn ở đó, dù không nói ra lời nào, cảm nhận rõ hơi thở anh chậm lại dần dưới bàn tay mình.

Nhưng mẹ Kỳ, sau một khoảng lặng dài, lắc đầu, đưa tay lên lau nước mắt, rồi nhìn thẳng vào con trai mình, ánh mắt dần trở nên dịu dàng hơn.

"Mẹ không cần con tốt nghiệp để tự hào về con." Bà nói, giọng nghẹn nhưng chân thành. "Mẹ chỉ sợ... con sẽ khổ hơn mẹ từng khổ."

Ba đứa em nhỏ của Kỳ, dù không hiểu hết câu chuyện người lớn, vẫn cảm nhận được không khí nặng nề, lặng lẽ tới ngồi cạnh anh trai, đứa nhỏ nhất nắm lấy tay Kỳ, không nói gì, chỉ tựa đầu vào vai anh. Tôi nhìn cảnh đó, thấy Kỳ vòng tay ôm lấy em, một cử chỉ hoàn toàn tự nhiên, không cần suy nghĩ, và tôi hiểu rõ hơn bao giờ hết vì sao anh luôn cố gắng hết sức, vì phía sau anh còn cả một gia đình đang trông cậy.

Tôi ngồi cạnh, nắm lấy tay cả hai mẹ con, cảm nhận một sự xúc động sâu sắc trước tình cảm gia đình chân thành này, một tình cảm không bị lung lay bởi những chuẩn mực xã hội hay áp lực thành tích, chỉ đơn giản là tình yêu thương vô điều kiện. Tôi nghĩ tới mẹ mình, ở nơi xa, chưa biết tin gì về mọi chuyện đã xảy ra, và tự hỏi khi nào mình mới đủ can đảm để có một cuộc trò chuyện tương tự với chính bà.

"Con sẽ tìm cách tự lo cho mình, cho cả nhà." Kỳ nói, giọng đã vững vàng hơn, ngồi thẳng lưng lên. "Con hứa."

Mẹ Kỳ ôm lấy con trai, rồi ôm cả tôi, một cái ôm ấm áp bất ngờ, thì thầm cảm ơn tôi vì đã đồng hành cùng con trai bà qua giai đoạn khó khăn này, dù chính tôi cũng là một phần nguyên nhân của những khó khăn đó, một sự bao dung tôi không dám mong đợi nhưng vô cùng trân trọng.

Buổi trưa hôm đó, chúng tôi ở lại ăn cơm cùng cả nhà, bữa cơm đơn sơ chỉ có rau luộc và cá kho, nhưng là bữa ăn ấm áp nhất tôi từng có kể từ ngày mọi chuyện bắt đầu, tiếng cười đùa của ba đứa em nhỏ dần xoá bớt không khí nặng nề còn sót lại từ cuộc trò chuyện ban đầu. Mẹ Kỳ liên tục gắp thức ăn vào bát tôi, một cử chỉ chăm sóc giản dị nhưng khiến tôi xúc động, như thể bà đã chấp nhận tôi là một phần của gia đình mình từ chính bữa cơm này.

Trước khi rời đi, bà dúi vào tay tôi một gói bánh nếp nhỏ tự làm, dặn hai đứa ăn dọc đường, và đứng ở cổng vẫy tay tiễn cho tới khi bóng chúng tôi khuất hẳn sau con dốc, ba đứa em nhỏ chạy theo một đoạn trước khi bị mẹ gọi lại, tiếng cười trẻ con hoà lẫn với nỗi buồn còn vương lại trong lòng tôi suốt cả quãng đường về.