Cách thứ ba Khoa nghĩ ra không phải để đo cho chính xác hơn. Nó nghĩ ra để loại chính nó ra khỏi phép đo.

"Chị Lệ, chị phụ em cái này được hôn chị."

"Được. Đo gì?"

"Chị đừng hỏi." Nó nói. "Chị hỏi thì hư."

Chị Lệ ngó nó một cái rồi chị gật.

Đó là chuyện Khoa biết ơn chị nhất trong hai năm ở đội, và nó chưa nói ra bao giờ: chị Lệ hỏi nhiều nhất đội, mà chị cũng là người duy nhất biết ngưng hỏi khi được kêu ngưng.

Cách của nó như vầy.

Nó đứng trước một cái vòng và ước độ mòn, nhưng thay vì nói ra một con số, nó chỉ nói nhiều hơn hoặc ít hơn so với một cái vòng khác mà nó vừa đo xong trước đó năm phút.

Chị Lệ cầm danh sách. Chị đọc tên vòng, ghi câu trả lời, và chị không cho nó biết thứ tự.

Nó chọn năm cái vòng để so, và nó phải đi ba ngày để làm việc đó.

Cái thứ nhất: vòng ở bến, cái nó đã cho đội con số 610. Cái thứ hai: một cái ở xóm trong, một bà cụ mất năm ngoái, vong quẩn bằng cách vặn nắp một hũ mắm. Nhà đó không mướn ai, họ sống chung với nó. Khoa đo lén, đứng ngoài rào. Cái thứ ba: một cái ở bên kia sông, gần vựa lúa, một ông thợ hàn. Nghe nói lại, đi coi, thấy có thiệt. Cái thứ tư: cái áo khoác xám. Cái thứ năm: cái áo khoác xám, đo lại, hai ngày sau, và chị Lệ không cho nó biết là đang đo lại cái cũ.

Chị Lệ xáo thứ tự và đọc.

Kết quả:

Vòng hũ mắm nhiều hơn vòng ở bến. Vòng thợ hàn ít hơn vòng hũ mắm. Cái thứ tư nhiều hơn cả ba cái kia cộng lại, và Khoa nói câu đó y như vậy, và chị Lệ hỏi lại "cộng lại là sao" và nó nói "chị cứ ghi vậy đi chị". Cái thứ năm bằng cái thứ tư.

Nó ngồi coi cái bảng chị Lệ ghi.

Rồi nó bắt chị đọc lại thứ tự thiệt.

Cái thứ tư và cái thứ năm là cùng một cái vòng, đo cách nhau hai ngày, và nó không biết, và nó trả lời bằng nhau.

Nghĩa là cái cảm giác của nó nhất quán.

Rồi nó dịch ra số.

Nó dịch bằng cách bắc cầu: vòng ở bến 610, đó là con số nó tin. Vòng hũ mắm nhiều hơn, nó ước 740. Vòng thợ hàn ít hơn, ước 520.

Ba cái đó cộng lại một ngàn tám trăm bảy chục.

Cái áo khoác xám nhiều hơn cả ba cái cộng lại.

Nó ước, và nó ước kỹ, và nó ra 4.210.

Ba lần. Ba cách khác nhau hoàn toàn.

Cách một, ước độ mòn rồi chia: 4.180. Cách hai, đo tốc độ mòn bốn ngày rồi lấy hiệu: 4.050. Cách ba, so sánh mù với năm cái vòng khác: 4.210.

Ba con số nằm trong khoảng bốn ngàn tới bốn ngàn hai.

Khoa ngồi trên bậc thềm cuối hành lang dãy trọ với cuốn sổ trên đùi và nó không còn chỗ nào để đổ nữa.

Nó không đo trật. Cái đầu nó không hỏng. Phép chia của nó không sai.

Có một cái vòng ở đây, treo trên sợi dây phơi giữa mười hai phòng có người ở, và nó có hơn bốn ngàn nhịp, và không có cái gì trong bốn chục năm nghề của bà Hai, hai chục năm của chị Ngần, hay mười chín cái vòng của nó, giải thích được chuyện đó.

"Xong chưa Khoa?"

Chị Lệ đứng ở đầu hành lang, ba lô trên vai.

"Dạ xong."

"Ra sao?"

Nó gấp cuốn sổ.

"Nhất quán," nó nói.

"Nghĩa là sao?"

"Nghĩa là em đo được." Nó đứng dậy. "Cảm ơn chị."

"Vậy cái vòng này bao nhiêu?"

Khoa đứng dưới cây đèn compact, và nó nhìn cái áo khoác xám, và chị Lệ đứng chờ ở đầu hành lang với cái ba lô trên vai.

"Cao," nó nói.

"Cao là bao nhiêu?"

"Cao hơn mấy cái kia nhiều."

Chị Lệ chờ thêm ba giây.

"Ừ," chị nói. "Vậy mai mày ghi vô phiếu đi."

Rồi chị đi ra bến xuồng.

Khoa đứng lại một mình.

Nó không nói dối. Nó nói cao. Nó nói cao hơn mấy cái kia nhiều. Cả hai câu đó đều đúng, đúng hơn cả cái nó biết cách nói.

Chín phút sau, cái áo nhấc lên, ngừng nửa giây, rồi hạ xuống.

Nó đứng đó coi thêm bốn lượt nữa, ba mươi sáu phút, rồi nó đi ra bến xuồng.

Trên xuồng, nó lấy điện thoại ra và mở lại cái tin nhắn nó soạn cho bà Hai bốn ngày trước, cái tin nó chưa gửi.

Dạ bà Hai, con Khoa trong đội chị Ngần. Con hỏi bà một câu. Bà làm nghề mấy chục năm, bà có gặp cái vòng nào hạn cao hơn bình thường nhiều chưa bà?

Bốn ngày rồi nó vẫn còn đó, trong ô soạn, chưa gửi.

Nó đọc lại lần nữa.

Rồi nó sửa.

Nó xoá chữ cao hơn bình thường nhiều và gõ vô một con số.

Nó nhìn cái con số đó nằm trong câu.

Viết ra thành chữ thì nó nhìn khác hẳn lúc còn nằm trong đầu. Trong đầu thì nó là một phép đo. Trên màn hình thì nó là một câu hỏi ngu, câu hỏi của một thằng hai mươi tuổi hỏi một bà cụ bốn chục năm nghề rằng bà có từng thấy cái chuyện mà ai cũng biết là không có.

Nó tưởng tượng bà Hai đọc cái tin đó.

Rồi nó tưởng tượng bà gọi cho chị Ngần.

Nó xoá con số, gõ lại cao hơn bình thường nhiều, đọc lại, và vẫn không gửi.

Xuồng cập bến. Nó bỏ điện thoại vô túi và bước lên.