Khoa nghĩ ra cách thứ hai vào lúc bốn giờ sáng, nằm trên cái giường xếp trong phòng trọ, không ngủ được.

Cách của nó xưa nay là ước độ mòn rồi chia. Cái đó nhanh, đo được ở mọi chỗ, và nó chưa sai lần nào trong mười chín cái vòng.

Nhưng nó là một phép ước.

Có một cách khác, chậm hơn nhiều, và nó chưa bao giờ dùng vì chưa bao giờ cần: đo tốc độ mòn.

Đứng trước một cái vòng, ước độ mòn hôm nay. Ngày mai đứng lại chỗ đó, ước lần nữa. Lấy hiệu số. Nếu mỗi ngày cái vòng mòn đi chừng đó, thì chia ra biết còn bao nhiêu ngày.

Cái hay của cách này là nó không cần cái phép chia của nó đúng. Nó chỉ cần cái cảm giác của nó nhất quán. Nếu cái đầu nó hỏng theo một kiểu đều đặn thì cái sai sẽ triệt tiêu khi lấy hiệu.

Nó ngồi dậy, mở sổ, và tính.

Rồi nó đi qua sông ngày hôm sau, và ngày hôm sau nữa, và ngày hôm sau nữa.

Bốn ngày, bốn lần đo, mỗi lần đúng bảy giờ tối, đứng đúng chỗ, ba bước cách sợi dây.

Ngày một: 100. Ngày hai: 99,4. Ngày ba: 98,7. Ngày bốn: 98,1.

Nó không dịch ra nhịp. Nó để nguyên thang phần trăm của riêng nó, vì đó chính là chỗ nó muốn tránh cái phép chia cũ.

Mỗi ngày mòn 0,63 phần trăm.

Nó lấy máy tính trên điện thoại bấm: một trăm chia không phẩy sáu ba.

Một trăm năm mươi tám ngày nữa cái vòng này mới rã.

Nó ngồi trên bậc thềm cuối hành lang dãy trọ, điện thoại trong tay, và nó nhân tiếp.

Chín phút một nhịp. Cái vòng này chạy suốt đêm, không giống mấy cái kia, từ chừng sáu giờ chiều tới sáu giờ sáng, mười hai tiếng. Mười hai tiếng chia chín phút là tám mươi nhịp một đêm.

Tám mươi nhân một trăm năm mươi tám.

Khoa bỏ điện thoại xuống.

Nó ngồi đó hai mươi phút.

Con số này không phải bốn ngàn. Nó gấp ba lần bốn ngàn.

Nghĩa là hai cách đo cho ra hai con số cách nhau ba lần, và cả hai đều nằm ngoài mọi thứ nó biết.

Nó cầm điện thoại lên, xoá cái phép tính, và làm lại từ đầu, chậm.

Rồi nó phát hiện chỗ sai của mình.

Cái vòng ở dãy trọ chạy mười hai tiếng một đêm. Cái ở bến chạy tám mươi phút. Cái ở nhà bà Chín Rưỡi chạy năm tiếng. Mỗi cái một khác.

Cái hạn mà nó vẫn cho đội, cái con số mà chị Ngần với anh Trọng vẫn dùng để tính còn mấy đêm, là số nhịp.

Nhưng cái nó cảm được không phải số nhịp. Nó cảm được cái vòng còn bao nhiêu.

Và trong mười chín cái vòng nó từng đo, gần như cái nào cũng chạy vài tiếng một đêm, nên hai thứ đó tỉ lệ với nhau, nên nó chưa bao giờ phải phân biệt.

Cái này chạy mười hai tiếng.

Nó lấy giấy ra, và nó ngồi làm lại cả mười chín cái vòng cũ, tính lại theo cách mới, và mất một tiếng rưỡi.

Mười chín cái, tính lại: cái thấp nhất hai trăm ba, cái cao nhất chín trăm mười.

Vẫn nằm trong khoảng cũ.

Cách mới không phá cái gì hết. Nó khớp.

Nó áp cách mới cho cái ở bến: sáu trăm bốn mươi. Nó đã cho đội sáu trăm mười. Lệch ba chục, trong sai số.

Nó áp cho cái ở nhà bà Chín Rưỡi: hai trăm hai. Nó đã cho hai trăm mười.

Hai cách khớp nhau ở hai mươi mốt cái vòng.

Rồi nó áp cho cái áo khoác xám.

Cách một: 4.180. Cách hai, tính đúng theo giờ chạy thật: 4.050.

Khoa ngồi rất lâu với hai con số đó.

Hai cách khác nhau hoàn toàn. Một cách ước một lần rồi chia. Một cách đo bốn ngày rồi lấy hiệu số. Hai cách khớp nhau ở hai mươi mốt cái vòng.

Ở cái thứ hai mươi hai, hai cách cùng ra một con số gấp bốn lần rưỡi mọi thứ nó từng thấy.

Nó xếp lại ba khả năng.

Khả năng cái đầu nó hỏng thì rớt. Cái đầu hỏng thì hai cách phải ra hai kiểu khác nhau, chớ không cùng ra một chỗ.

Khả năng phép chia của nó sai với vòng chu kỳ dài cũng rớt, vì cách thứ hai không dùng phép chia đó.

Còn khả năng thứ nhất.

Nó ngồi với khả năng thứ nhất chừng năm phút.

Rồi nó đứng dậy, đi ra chỗ sợi dây phơi, và nó đứng nhìn cái áo khoác xám cũ treo dưới cây đèn compact, giữa mười hai phòng có người ở, ở cái chỗ mà bốn tháng nay ai đi ngang cũng thấy và không ai kể cho ai.

Cái vòng này còn hơn bốn ngàn nhịp.

Nó không biết cái đó nghĩa là gì.

Và nó bắt đầu sợ, và cái nó sợ vẫn là chính nó, chỉ khác là bây giờ nó không tìm ra chỗ nào để đổ nữa.

Trên chuyến xuồng về, nó ngồi ở mũi, và nó thử một lần cuối.

Có một cách thứ ba, và nó là cách dở nhất, và nó không đo được gì hết: hỏi người khác.

Nó lấy điện thoại, mở danh bạ, tìm số bà Hai.

Bà Hai bảy mươi mấy, ở Vĩnh Long, làm nghề này bốn chục năm rồi nghỉ, và bà là người dạy chị Ngần. Khoa gặp bà ba lần. Bà gọi nó là thằng đếm.

Nó bấm gọi.

Đổ chuông năm tiếng rồi tắt.

Nó ngồi cầm điện thoại một lúc, rồi nó gõ tin nhắn.

Dạ bà Hai, con Khoa trong đội chị Ngần. Con hỏi bà một câu. Bà làm nghề mấy chục năm, bà có gặp cái vòng nào hạn cao bất thường chưa bà?

Nó đọc lại.

Rồi nó xoá chữ bất thường và viết cao hơn bình thường nhiều.

Rồi nó đọc lại nữa.

Nếu bà Hai trả lời chưa, thì nó biết chắc là chuyện này lạ, và biết chắc thì nó phải nói với đội.

Nếu bà Hai trả lời rồi, thì hết chuyện.

Nó ngồi nhìn cái tin nhắn đó suốt quãng sông.

Tới bờ, nó bỏ điện thoại vô túi.

Nó không gửi, và nó tự nói với mình là tại đêm hôm khuya khoắt làm phiền bà cụ kỳ, mai gửi.

Mai nó cũng không gửi.