Trọng đọc cuốn sổ trong bốn tiếng đồng hồ, và anh đọc nó ba lượt.

Lượt thứ nhất anh đọc hết từ đầu tới cuối, không ghi gì.

Lượt thứ hai anh chép sang cuốn của anh cái bảng bốn cột, nguyên vẹn, ba mươi bảy dòng.

Lượt thứ ba anh mới bắt đầu tính.

Chín giờ tối, anh gọi ba người ra hiên.

"Được rồi," anh nói. "Nghe nè."

Anh trải ba tờ giấy ra bàn nhựa.

"Đò ngang cù lao Bảy Giáp, chủ là ông Hai Chấn. Hai người phụ: Nguyễn Văn Thà và Lê Văn Bo. Công tính theo tháng, không theo chuyến. Trong sổ ghi công Thà một tháng, công Bo một tháng, cột thứ tư là đã lãnh."

Anh chỉ ngón tay xuống.

"Hai mươi sáu tháng đầu, cột đã lãnh có dấu tích. Mười một tháng cuối, không có."

"Mười một tháng," Lệ nói.

"Mười một tháng cuối cùng của cái đò, tính từ tháng tư năm kia tới tháng hai năm ngoái. Tháng hai là tháng cầu khánh thành và đò dẹp."

Anh lật tờ thứ hai.

"Lương phụ đò lúc đó, theo lời dì Tư, là ba triệu hai một tháng, có tháng thêm bớt tuỳ nước tuỳ mùa. Lấy tròn ba triệu hai."

Anh viết con số lên giấy.

"Ba triệu hai nhân mười một tháng nhân hai người. Bảy chục triệu bốn."

Không ai nói gì.

"Bảy chục triệu," Khoa nói.

"Bảy chục triệu bốn." Trọng ngồi xuống. "Đó là chưa tính lãi, chưa tính hai năm rưỡi."

Anh để cho ba người ngồi với con số đó một lúc.

Rồi anh lật tờ thứ ba, tờ anh viết trong lượt đọc thứ ba, và tờ này thì không có số.

"Còn cái này," anh nói. "Cái này mới là cái anh muốn tụi mình coi."

Trên tờ giấy anh chép lại một dòng:

"Ngày mười bốn tháng hai," anh nói. "Là ngày cầu khánh thành."

"Anh chắc hôn?" Lệ hỏi.

"Chắc. Anh coi trên tấm bảng ở xã." Anh gõ ngón tay lên dòng chữ. "Ngày cầu khánh thành, thằng nhỏ này về nhà, lấy cuốn sổ ra, và nó ghi lại một câu ông chủ nó nói."

"Ghi để làm gì?"

"Để nhớ." Trọng nói. "Người ta ghi lại một lời hứa khi người ta còn tin."

Anh ngồi thẳng lên.

"Mà cái đáng nói không phải chỗ đó. Chỗ đáng nói là mấy cái dấu chấm hỏi."

Anh đẩy cuốn sổ bìa xanh ra giữa bàn, mở ở trang bảng.

Mười một dòng trống, mười một dấu chấm hỏi bằng bút chì ở cuối dòng.

"Coi nét bút," anh nói.

Ngần cúi xuống coi.

"Không cùng một lần," cô nói.

"Không cùng một lần." Trọng gật. "Mấy cái đầu đậm hơn, chì mới gọt. Mấy cái sau nhạt, tù đầu. Có hai cái đè lên nhau, viết rồi tô lại."

"Nghĩa là nó lấy sổ ra hoài," Khoa nói.

"Nghĩa là nó lấy sổ ra hoài." Trọng đóng cuốn sổ lại. "Mười một tháng. Mỗi tháng nó mở ra, coi cái dòng trống, rồi nó chấm thêm một cái dấu hỏi."

Ngần cầm cuốn sổ lên, mở lại trang bảng, và cô hỏi câu của cô.

"Anh Trọng, tại sao nó không đi kiện?"

"Kiện ai?"

"Kiện ông Hai Chấn. Bảy chục triệu chớ ít gì."

"Kiện ở đâu?" Trọng hỏi lại, và anh hỏi thiệt chớ không phải hỏi vặn. "Nó có hợp đồng lao động hôn? Có bảo hiểm hôn? Có cái gì ngoài cuốn sổ bảy ngàn nó tự kẻ bằng thước hôn?"

"Cuốn sổ là chứng cứ mà anh."

"Cuốn sổ là chữ của chính nó viết." Anh lắc đầu. "Em đem cuốn này ra toà, người ta hỏi ai xác nhận. Nó nói thằng Bo. Thằng Bo cũng là người bị nợ. Hai người bị nợ xác nhận cho nhau."

"Còn ông Hai Chấn?"

"Ổng nói tui trả rồi. Xong." Trọng nhún vai. "Rồi án phí, rồi đi lên huyện mấy lượt, rồi mất công mất buổi. Mà nó thì đang bốc vác ca ba giờ sáng."

Khoa ngồi bó gối.

"Vậy nó ghi mười một cái dấu hỏi làm chi anh?" nó hỏi.

Trọng không trả lời ngay.

"Tại nó không có chỗ nào khác để ghi," anh nói.

Lệ là người nói ra cái câu mà ba người kia đang nghĩ.

"Vậy là mình có chỗ sai rồi hả anh Trọng?"

Trọng không trả lời liền.

Anh xếp ba tờ giấy lại, gõ cạnh xuống bàn cho đều, và anh nhìn ra hướng bến.

"Mình có một chỗ sai," anh nói. "Nó chưa được sửa. Nó rõ ràng. Nó có giấy. Nó có hai người bị, một người còn sống làm chứng được. Nó kéo dài mười một tháng, và thằng nhỏ đó nó đếm từng tháng một cho tới lúc nó chết."

"Rồi sao anh còn chưa mừng?" Khoa hỏi.

"Anh mừng." Trọng nói. "Anh mừng thiệt."

Anh đứng dậy, đem xấp giấy vô trong.

Tới cửa thì anh dừng lại.

"Ngần nè."

"Dạ."

"Em nhớ vụ ông thợ tiện hôn."

Ngần ngồi im.

"Nhớ," cô nói.

"Vụ đó mình cũng có chỗ sai rõ ràng như vầy," Trọng nói. "Sáu bước không sai bước nào."

Anh vô trong.

Ngoài hiên, Lệ với Khoa ngó qua Ngần.

"Vụ ông thợ tiện là vụ gì chị?" Khoa hỏi.

"Vụ hồi trước." Ngần đứng dậy, gom mấy cái ly. "Vụ mình làm đúng hết."

"Rồi sao chị?"

"Rồi ba tháng sau người ta chết," cô nói.

Cô đem chồng ly vô trong.

Khoa ngồi lại ngoài hiên với chị Lệ.

"Chị Lệ."

"Ừ."

"Vụ ông thợ tiện đó em có nghe rồi." Nó xoay cái ly không. "Anh Trọng kể em hồi năm ngoái."

"Rồi sao mày còn hỏi?"

"Tại em muốn nghe chị Ngần nói."

Chị Lệ ngó nó.

"Nghe rồi thấy sao?"

Khoa đặt cái ly xuống.

"Chị nói y như anh Trọng nói," nó nói. "Mà chị nói ngắn hơn."