Đội xuống cù lao ngày thứ ba, và tới chiều thì Ngần đã biết ba chuyện.

Chuyện thứ nhất: ở đây không ai gọi cái bến là bến đò. Người ta gọi là bến, cụt vậy thôi, và khi cần phân biệt với bến bên kia sông thì gọi là bến mình.

Chuyện thứ hai: nhà trọ duy nhất trên cù lao là hai cái phòng phía sau tiệm tạp hoá của bà Năm Cúc, giá tám chục ngàn một đêm, có mùng, không có quạt. Đội thuê cả hai. Trọng ngủ trong xe bên kia sông vì xe không qua được.

Chuyện thứ ba: không ai muốn nói chuyện với cô.

Không phải người ta khó chịu. Ngược lại, người ta rất tử tế. Cô hỏi đường thì người ta chỉ tới nơi, cô mua chai nước thì bà Năm Cúc dúi thêm cho trái ổi. Nhưng hễ cô hỏi tới cái bến thì câu trả lời bao giờ cũng là một câu đúng và ngắn, và sau câu đó thì người ta có việc phải làm.

Buổi tối cô ngồi ngoài hiên tiệm tạp hoá ghi lại vô sổ. Cô ghi kiểu cô vẫn ghi khi dọn nhà: không ghi cảm giác, chỉ ghi cái nhìn thấy được.

Cô gạch dưới dòng cuối.

Người ta không hỏi lại, nghĩa là người ta đã biết trước cô sẽ hỏi.

Đồng hồ báo thức của cô đặt hai giờ mười lăm. Cô dậy trước nó chừng bốn phút, nằm im chờ cho hết bốn phút đó rồi mới tắt, xỏ dép, cầm cây đèn pin và cuốn sổ.

Trời không mưa. Nước lớn.

Đường từ tiệm tạp hoá ra bến hết bảy phút đi bộ, và cô đi hết mười một phút vì đi chậm, vừa đi vừa nghe. Hai bên đường là vườn, tiếng côn trùng dày tới mức lúc đầu cô tưởng là tiếng máy. Có một con chó sủa ở nhà thứ ba, sủa hai tiếng rồi thôi.

Tới đầu dốc, cô tắt đèn pin.

Từ đầu dốc nhìn xuống thấy được cả cái bến. Trăng non, nhưng mặt sông có ánh, và cây cầu ở xa phía thượng nguồn có đèn, một hàng đèn vàng cong cong nằm trên nền trời đen. Ánh đèn cầu hắt xuống nước thành một vệt dài, và vệt đó dừng lại cách bến chừng trăm thước, chỗ dòng chảy đổi.

Ngần ngồi xuống bậc trên cùng, chỗ khô, và chờ.

Cô chờ hai mươi phút, và trong hai mươi phút đó cô làm cái việc mà nghề dọn nhà dạy cô: cô đọc cái bến.

Năm bậc bê tông, bậc dưới cùng chìm. Hai cọc neo bằng sắt hàn, đầu cọc mòn nhẵn. Trên mặt bậc thứ ba có hai vệt sẫm chạy song song cách nhau chừng bốn tấc, mòn hơn phần còn lại, chỗ bánh xe máy dắt lên dắt xuống mười mấy năm. Ở mép trái bậc thứ hai có một mảng sứt bằng bàn tay, mới, cạnh còn sắc.

Cái nhà chờ mái tôn có bốn cột. Ba cột trơn. Cột thứ tư, cột phía trong cùng, có một vệt bóng ở độ cao ngang vai cô, dài chừng gang rưỡi.

Chỗ người ta hay dựa.

Ngần đứng dậy, tới đứng chỗ đó, dựa thử. Vai cô chạm đúng vào vệt bóng. Từ chỗ này nhìn ra thì thấy đúng cái khúc sông mà đò sẽ về, và không thấy cầu, vì cây cột che.

Cô đang nghĩ tới chuyện đó thì có tiếng gọi.

Không phải từ ngoài sông. Từ dưới chân bậc, cách cô chừng mười hai bước.

"Đò ơi."

Ngần không quay đầu ngay. Cô đứng yên, tay còn để trên cây cột, và cô để cho cái tai làm việc trước.

Tiếng thứ nhất dài. Nó kéo ra ở chữ cuối, kiểu người gọi qua mặt nước, kiểu người biết là phải kéo mới tới bờ bên kia.

Tiếng thứ hai ngắn hơn hẳn. Cụt. Như người gọi lần hai vì lần một không ai đáp.

Rồi tiếng thứ ba.

Nó bắt đầu dài như tiếng thứ nhất, và ở khoảng giữa chữ cuối thì nó hụt. Không nhỏ dần. Hụt. Như có ai đó cắt ngang, hoặc như người gọi hết hơi đúng vào giữa chữ.

Rồi im.

Ngần quay đầu lại.

Có một người đàn ông đứng dưới nước, cách bậc cuối chừng hai thước, nước tới mắt cá. Anh ta mặc áo thun sẫm, quần đùi. Người gầy, vai xuôi. Mặt hướng thẳng qua sông.

Anh ta không nhúc nhích.

Ngần rút cuốn sổ trong túi ra, không rút bút, và cô bắt đầu đếm trong đầu.

Một. Hai. Ba.

Cô đếm bằng cách đọc thầm một nghìn không trăm lẻ một, một nghìn không trăm lẻ hai, cách mà Khoa bày cho cô hồi mới vô đội và cô đã cãi là chậm hơn thời gian thật, rồi sau đó bấm đồng hồ đối chiếu ba lần và thấy nó lệch chưa tới một phần mười.

Tới bốn mươi thì có một cái gì đó khép lại.

Cô không biết gọi nó là gì. Không có tiếng động, không có gì đổi trên mặt nước, và người đàn ông vẫn đứng nguyên chỗ đó. Nhưng cái khoảng im vừa rồi thì hết, và cái hết đó rõ như một cánh cửa đóng ở phòng bên.

Rồi không có gì nữa.

Cô ngồi đếm tiếp, và cô đếm tới hơn ba trăm.

Ở phút thứ sáu, anh ta gọi lại.

Dài. Rồi ngắn. Rồi dài và hụt. Rồi im bốn mươi giây. Rồi khép.

Ngần bấm giờ lượt thứ ba, đo từ tiếng gọi đầu của lượt này tới tiếng gọi đầu của lượt sau.

Sáu phút.

Cô ngồi xuống bậc trên cùng, mở sổ, và lần này cô rút bút.

Cô ngừng bút. Rồi cô viết thêm một dòng, và trong lúc viết thì cô nghe lượt thứ tư bắt đầu ở dưới kia, dài, rồi ngắn.

Cô ngẩng lên.

Người đàn ông vẫn đứng đó. Và bây giờ, ngồi thấp hơn, nhìn ngược sáng lên từ mặt nước, Ngần thấy một chuyện mà lúc đứng cô không thấy.

Mặt anh ta không hướng thẳng qua sông. Nó chếch, chếch về bên phải một chút.

Cô đứng dậy để coi cho rõ.

Đứng lên rồi thì nó lại thẳng.

Cô ngồi xuống. Chếch. Đứng lên. Thẳng. Cô làm vậy bốn lần, và tới lần thứ tư thì cô ngừng, vì cô biết cái gì đang xảy ra: cô đang ngồi cách anh ta mười hai bước và thấp hơn anh ta gần một thước, trên một cái bậc bê tông nghiêng, ban đêm, dưới ánh trăng non và một hàng đèn cầu cách đó hai cây số. Ở tư thế đó thì cái gì cũng chếch được.

Cô ghi vô sổ, và cô ghi đúng như cô thấy, kể cả chỗ cô không tin:

Rồi cô gấp sổ lại, và cô ngồi đó với anh ta thêm bốn lượt nữa cho tới khi trời bắt đầu xanh.